روزنامه جام جم شاهین شهر متر ترجمه متون انگلیسی به صورت آن لاین بهترین ها ترفند میراث مهاجران اخبار علمی هنری فرهنگی موز میوه انگور پزشکی خواص درمانی روانشناسی بهداشتی بیماری خطوط ADSL اینترنت شبکه بهداشت امام رضا یا مهدی ادرکنی زرد آلو ازدواج فال طنز قهوه اس ام اس
دهاقان سیتی اینترنت کامپیوتر شبکه ترفند ویندوز ویروس نرم افزار سخت افزار ایران
ساده ایرونی آموزشی

طبقه بندی مکانیزم های کنترل همروندی

به چندین روش می توان الگوریتم های کنترل همروندی را دسته بندی کرد. نوع توزیع پایگاه داده مسلما یکی از عوامل دسته بندی خواهد بود. به عنوان مثال برخی از روش های کنترل همروندی نیاز به یک پایگاه داده کاملا تکرارپذیر دارند در حالی که برخی دیگر می توانند روی پایگاه داده های تقسیم شده هم کار کنند.

از دیدگاه دیگر الگوریتم های کنترل همروندی می توانند براساس توپولوژی شبکه ای که رویش کار می کنند دسته بندی شوند. به عنوان مثال الگوریتم هایی که به شبکه های پخش همگانی نیاز دارند یا الگوریتم هایی که روی شبکه هایی با مدل ستاره یا دوار کار می کنند.

اما دسته بندی اصلی که صورت می گیرد به صورت:

1.      الگوریتم هایی که براساس دسترسی انحصاری به پایگاه داده بنا شده اند مثل قفل گزاری

  1. الگوریتم هایی که تلاش می کنند به وسیله ی مجموعه قوانینی اجرای تراکنش ها را ترتیب گزاری کنند.

 

اگر بخواهیم از بالاتر به موضوع بنگریم می توانیم این الگوریتم را به دو گروه تقسیم کنیم:

1.      دیدگاه بدبینانه: بین بسیاری از تراکنش ها تصادم ایجاد خواهد شد.

  1. دیدگاه خوشبینانه: تعداد تراکنش هایی که با یکدیگر در تصادم خواهد بود آن قدر هم زیاد نیست.

 

در واقع الگوریتم های کنترل همروندی بدبینانه خیلی زود در مرحله اجرا به همزمان سازی تراکنش ها می اندیشند. در حالی که الگوریتم کنترل همروندی خوشبینانه تا مرحله پایانی تراکنش ها سعی می کنند این همزمان سازی را به تاخیر بیندازند. الگوریتم های خوشبینانه را می توانیم شامل الگوریتم های قفل گزاری، الگوریتم های بر پایه ترتیب گزاری و همچنین الگوریتم های ترکیبی درنظر بگیریم.

الگوریتم های بدبینانه هم باز می توانند شامل الگوریتم های قفل گزاری و ترتیب گزاری باشند.

 

مکانیزم های کنترل همروندی بر پایه قفل دو مرحله ای

قفل دو مرحله ای با تشخیص روشن تداخل بین عملیات های همروند و جلوگیری از آنها، بین عملیات های خواندن و نوشتن همزمانی به وجود می آورد. قبل از اینکه یک تراکنش X را بخواند باید یک قفل خواندن بر روی X قرار دهد و قبل از اینکه یک تراکنش روی داده X بنویسد، باید یک قفل نوشتن روی X قرار دهد. تصاحب قفل ها با توجه به دو قانون بدست می آید:

1.      تراکنش های مختلف نمی توانند قفل هایی که باعث ایجاد تداخل می شوند بدست آورند.

  1. زمانی که یک تراکنش شروع به آزاد کردن قفل های خود نمود، دیگر نمی تواند قفل دیگری بدست آورد.

 

قفل هایی که باعث تزاحم می شوند با توجه به نوع همزمان سازی مشخص و تعریف می شوند. برای حالت 1W دو قفل زمانی با هم تداخل دارند که دو شرط در آنها صدق کند:

1.      هر دو قفل بر روی یک داده واحد باشند.

  1. یکی قفل نوشتنی و دیگری قفل خواندنی باشد.

 

برای حالت WW دو قفل زمانی با هم تداخل دارند که دو شرط در آنها صدق می کند:

1.      هر دو قفل بر روی یک داده واحد باشند.

  1. هر دو قفل از نوع نوشتنی باشند.

 

قانون دوم ایجاب می کند که هر تراکنشی برای بدست آوردن قفل دو فاز را طی کند در فاز اول که فاز دستیابی به قفلهاست، تراکنش اقدام به بدست آوردن قفل های لازم می کند. در فاز دوم که فاز تخلیه است، تراکنش به مرور زمان قفل های خود را آزاد می کند. هنگامی که تراکنش خاتمه پیدا می کند که قفل ها رها می شوند.

روش های مختلفی برای الگوریتم های قفل دو مرحله ای پیشنهاد شده است. یکی از این روش ها این است که تراکنش قفل های موردنیاز را قبل از اجرای اصلی خود بدست آورد. این نسخه از قفل دو مرحله ای را پیش تعریف می نامند. برخی از سیستم های تراکنش ها را مجبور می کنند تا قفل های خود را تا پیش از خاتمه نگه دارند. قفل دو مرحله ای یک تکنیک صحیح ایجاد قابلیت توالی است. این امر با بررسی سیستم از لحاظ عدم وجود حلقه و دور در روابط rwr و ww مشخص است. ترتیب اجرای تراکنش ها با ترتیب بدست آوردن قفل ها مشخص می گردند. نقطه ای که در آن تراکنش تمامی قفل های موردنیاز خود را بدست آورده است را نقطه تصاحب قفل می نامند. روش های مختلفی برای ایجاد الگوریتم قفل دو مرحله ای در سیستم های توزیعی وجود دارد که در قسمت بعد مورد بررسی قرار می گیرد.

 

پیاده سازی پایه قفل دو مرحله ای

در پیاده سازی پایه الگوریتم قفل دو مرحله ای یک ماژول نرم افزاری ایجاد می شود که روند دریافت و آزادسازی قفل ها را براساس ویژگی های الگوریتم قفل دو مرحله ای کنترل می کند.

يك روش براي پياده سازي توزيعي اين الگوريتم اين است كه ماژولهاي نرم افزاري را بين اجزاي پايگاه‌داده توزيع نمائيم. براي اينكار هر ماژول را در DM يعني آنجائيكه x داده تحت كنترل است قرار دهيم. اگر يك قفل قابل تخصيص نباشد، درخواست براي قفل در يك صف انتظار قرار داده مي‌شود. قفلهاي نوشتن بطور خودكار با انجام عمل نوشتن آزاد مي‌شوند. در اينصورت براي آزاد نمودن قفلهاي خواندني بايستي عمليات اضافه تعريف نمود. آزاد نمودن قفلها با نوشتن اطلاعات و آغاز فاز تخليه آغاز مي‌شود. هرگاه يك قفل آزاد مي‌شود عملياتهاي موجود در صف شروع به ادامه مي‌كنند.

توجه داشته باشيد كه اين پياده سازي افزونگي داده را به درستي پوشش داده و مشكل افزونگي داده و صحت و مانايي اطلاعات را حل مي‌كند. اگر اين روش براي همزمان سازي هاي rw بكار رود، تراكنش مي‌تواند هر كپي داده اي را كه در دسترس بود بخواند و هر قفل خواندني كه مهيا بود را بدست آورد. در هر صورت اگر بخواهد داده را بروزآوري كند، يعني مقدار جديدي به داده اي نسبت دهد بايد بر روي تمام افزونه‌هاي دادهاي مورد نظر، مقدار جديد را ثبت كند و داده را بروز كند كه مستلزم بدست آوردن قفل نوشتن بر روي تمامي نسخه هاي داده اي است.

 

قفل دو مرحله‌اي با نسخه اوليه

قفل دو مرحله‌اي با نسخه اوليه يك تكنيك از نوع قفله دو مرحله‌اي است كه كه به افزونگي داده توجه خاصي دارد. يك كپي از هر داده منطقي به عنوان يك كپي يا نسخه اوليه از داده مزبور مطرح مي‌شود. قبل از دسترسي به هر گونه كپي از داده هاي منطقي، قفل صحيح بايد از كپي اوليه اخذ شود.

براي قفلهاي خواندني اين روش تعامل و ارتباطات بيشتري را نياز دارد.فرض كنيد كه  ‏T يك تراكنش باشد كه بخواهد داده x را بخواند. در اينصورت اگر X1 كپي اوليه از x باشد و xi براي خواندن توسط تراكنش در دسترس باشد، تراكنش بايستي با x1 كه كپي اوليه داده است تعامل داشته و قفل خود را بدست آورد و پس از آن نيز با تعامل با xi داده مورد نظر خود را از Xi بخواند.

براي قفلهاي نوشتني بر عكس پياده سازي پايه قفل دو مرحله اي تراكنش احتياجي به تعامل بيشتر با ساير dm ها ندارد. در پياده سازي پايه قفل دو مرحله اي، اگر يك تراكنش مي‌خواست داده x را بروز كند، لازم بود تا بر تمامي نسخه هاي x قفل نوشتني بزند و سپس عمل نوشتن را بر روي تمامي نسخه هاي x   انجام دهد اما در اينجا فقط لازم است كه تراكنش قفل نوشتن را بر روي كپي اوليه قرار دهد و در صورت بدست آوردن قفل، بايد عمليات نوشتن را مانند روش قبل بر روي تمامي نسخه هاي x انجام دهد.

 

قفل دو مرحله‌اي با راي گيري

قفل دو مرحله اي با راي گيري پياده‌سازي ديگري از روشهاي قفل دو مرحله اي است كه در آن افزونگي داده بيشتر مد نظر قرار گرفته است. اين روش شكل تغيير يافته الگوريتم توافق اكثريت توماس است و تنها براي همزمان سازيهاي ww مناسب است.

براي فهم بهتر اين روش بهتر است آنرا در داخل روش 2pc توصيف كنيم. فرض كنيد يك تراكنش بخواهد بر روي داده x مقدار جديدي را بنويسد، در اينصورت درخواست قفل به تمامي نسخه هاي داده x ارسال شود.

در صورتيكه قفل قابل تخصيص باشد، DM دريافت كننده قفل بايستي يك پيام تخصيص قفل صادر نمايد. در صورتيكه قفل قابل تخصيص نباشد نيز يك پيام بلوكه شدن در خواست قفل ارسال مي‌گردد. در صورتيكه پيامها از dm هاي مختلف برگشت داده شد، حال tm ارسال كننده درخواست قفل اقدام به تصميم‌گيري مي‌نمايد.

در صورتيكه تعداد قفلهاي اخذ شده داراي اكثريت باشند، آنگاه tm دقيقا مانند حالتي عمل ميكند كه قفلهاي لازم را بر روي نسخه داده اي مزبور بدست آورده است. در اين حالت tm باقي عمليات يعني نوشتن بر روي داده مزبور را انجام مي‌دهد. در صورتيكه قفلهاي لازم بر روي داده مورد نظر به تعداد اكثريت نباشد، Tm منتظر دريافت پاسخ تخصيص قفل از dm هايي كه پاسخ بلوكه شدن قفل را ارسال نمودند، مي‌شود. در اين حالت با دريافت پاسخ جديد از dm هايي كه قبلا درخواست را بلوكه كردند، tm تعداد قفلهاي لازم را بررسي مي‌كند. در صورت اخذ اكثريت آرا، اجراي خود را ادامه مي‌دهد.

از آنجائيكه فقط يك تراكنش مي‌تواند در هر لحظه اكثريت قفلهاي نوشتن را بدست آورد در نتيجه فقط در هر لحظه فقط بك تراكنش مي‌تواند بر روي اطلاعات تغييرات اعمال نمايد. در هر لحظه فقط يك تراكنش مي‌تواند در فاز نوشتن خود قرار داشته باشد. در نتيجه تمامي نسخه هاي x داراي يك ترتيب مشخص و مشترك  از مقادير مي‌باشند. نقطه قفل يك تراگنش جايي است كه يك تراكنش توانسته است اكثريت قفلهاي لازم را براي نوشتن براي هر آيتم داده‌اي در مجموعه نوشتاري خود بدست آورد.  براي بروز آوري هاي با حجم بالا ، تراكنش بايستي اكثريت قفلهاي نوشتن را بر روي تمامي آيتمهاي داده اي نوشتني خود قبل از ارسال دستورات نوشتن بدست آورد.

در حقيقت، قفل دو مرحله اي با راي گيري مي‌تواند براي همزمان سازي عمليات هاي rw سازگار شود. براي اينكار براي خواندن يك نسخه داده‌اي بايستي قفل خواندن از تمامي نسخه هاي داده اي درخواست شود. در صورتيكه اكثريت قفل خواندن از dm ها بدست آيد مي‌تواند اطلاعات مورد نظر را بخواند. اين روش روش بسيار خوب و قدرتمندي است ولي در اين روش براي خواندن يك آيتم داده اي بايستي از تمامي سايتهايي كه داراي يك نسخه از آيتم داده‌اي مذكور هستند قفل خواندن اخذ شود كه عملا سيستم را بسيار كند مي‌كند.

 

قفل دو مرحله‌اي متمركز

بجاي توزيع نمودن زمانبندها بر روي سايتهاي مختلف، همه زمانبندها را بر روي يك سايت متمركز خواهيم نمود. در اين خالت اگر يك تراكنش بخواهد به يك داده x دسترسي پيدا كند بايد از سايت مذكور درخواست قفل مناسب بر روي داده مذكور نمايد. در اين وضعيت داده ممكن است بر روي يك سايت غير از سايت زمانبند مركزي قرار داشته باشد.

فرض كنيد تراكنشt بخواهد داده x را بخواند در اينصورت بايستي t يك قفل خواندن را از سايت مركزي درخواست نمايد. در اين حالت اگر قفل تخصيص داده شود تراكنش مي‌تواند اطلاعات را از يكي از سايتهايي كه داراي x هستند درخواست نمايد. در غير اينصورت بايد منتظر دريافت مجوز تخصيص ثقفل خواندن از سوي سايت زمانبند مركزي باشد.

در حالتي كه داده x بر روي سايت مركزي زمانبند نيز باشد، درخواست قفل و داده بطور مشترك به سايت مركزي ارسال مي‌شود، در صورتيكه قفل قابل تخصيص باشد، عمليات خواندن به همراه تخصيص قفل انجام مي‌شود. براي عمليات بروز آوري و نوشتن نيز فرآيند تخصيص قفل به همين نحو است با اين تفاوت كه بعد از تخصيص قفل و اعلام به درخواست كننده از سوي سايت مركزي زمانبندي، سايت درخواست كننده موظف است تمامي كپي هاي نسخه هاي اطلاعاتي را بروز نمايد. اين روش نيز مانند قفل دو مرحله‌اي كپي اوليه مستلزم نقل و انتقال مضاعف پيام مي‌باشد.

 

الگوریتم های کنترل همروندی مبتنی بر مهر زمانی

برخلاف الگوریتم های مبتنی بر قفل گذاری، الگوریتم های کنترل همروندی مبتنی بر مهر زمانی تلاشی برای نگه داری قابلیت توالی به وسیله انحصار متقابل نمی کنند. در عوض آن ها از روش قیاس یک ترتیب متوالی را انتخاب می کنند و مطابق آن تراکنش ها را اجرا می کنند. برای پیاده سازی این روش مدیر تراکنش برای هر تراکنش Ti در شروع کارش یک مهر زمانی انحصاری مانند (Ti)ts تعیین می کند.

یک مهر زمانی در واقع یک شناسه ساده برای شناسایی هر تراکنش به صورت یکتاست و همچنین برای اجازه ترتیب بندی.

یکتایی تنها یکی از ویژگی های های تولیدات بر پایه مهر زمانی است. ویژگی دیگر یکنواختی است. دو مهر زمانی تولید شده به ویسله یک مدیر تراکنش باید به صورت یکنواختی افزایشی باشند. اگرچه مهرهای زمانی از یک تراکنش مشخص می کند.

راه های متعددی باری تعیین کردنی مهرهای زمانی وجود دارد. یکی از روش ها استفاده از یک شمارنده افزایشی یکنواخت عمومی است. ولی خوب نگه داری یک شمارنده عمومی در سیستم های توزیع شده یک مشکل اساسی خواهد بود. بنابراین بهتر این است که هر سایت به طور خودمختار مهرهای زمانی خود را براساس یک شمارنده محلی واگذار کند. برای حفظ خاصیت یکتایی هم هر سایت شناسه خودش را به مقدار شمارنده محلی اضافه می کند.

اگرچه مهر زمانی یک فرم دو بخشی دارد (مقدار شمارنده ملحی و شناسه سایت)، شایان ذکر است که شناسه سایت در محل کم ارزش تر قرار می گیرد. بنابراین برای دو تراکنشی که مقدار شمارنده محلی یکسانی داشته باشند می توان از شناسه های سایت به تنهایی استفاده کنیم.

شایان ذکر است که اگر هر سیستمی بتواند به ساعت سیستمش دسترسی داشته باشد می توان از آن به جای مقدارهای شمارنده استفاده کرد. با توجه به معلومات بالا ترتیب بندی اجرای تراکنش ها براساس مهر زمانیشان کار چندان دشواری به نظر نمی رسد.

 

قانون ترتیب مهر زمانی (TO)

برای دو عملیات Oij و Okl متعلق به تراکنش های Ti، Tk و Oij تنها و فقط تنها زمانی قبل از Oki اجرا می شود که . در این وضعیت Ti تراکنش پیرتر و Tk تراکنش جوانتر است.

یک زمانبند که قانون TO را به اجرا در بیاورد هر عملیات جدید را در مقابل عملیات های تصادم دار که اخیرا زمانبندی شده اند چک می کند. اگر عملیات جدید متعلق به تراکنشی باشد که جوانتر از همه استنتاج تصادم دارهای قبلی که (اخیرا زمانبندی شده اند) باشد، عملیات پذیرفته می شود. در غیراین صورت پذیرفته نمی شود.

که عدم پذیرش آن سبب می شود که تراکنش ورودی با یک مهر زمانی جدید وباره از نو شروع به کار کند. یک زمانبند ترتیبی مهر زمانی که در این مد کار می کند، ضمانت می کند که زمانبندی های متوالی را تولید کند.

در هر صورت باید به این نکته هم توجه داشت که مقایسه بین مهرهای زمانی تراکنش ها تنها زمانی می تواند انجام شود که زمانبند همه ی عملیات هایی که باید زمانبندی شوند را دریافت کرده باشد.

اما در شرایط واقعی هر کدام از عملیات در زمان خاصی به زمانبر می رسند در چنین شرایطی لازم است که بتوان چک کرد که آیا عملیاتی خارج از ترتیبش رسیده است یا خیر. برای آسان کردن این چک کردن به هر قلم داده X دو مهر زمانی اختصاص داده می شود.

 

مهر زمانی خواندن

که بزرگترین مهر زمانی عملیات هایی است که x را می خوانند.

 

مهر زمانی نوشتن

که بزرگترین مهر زمانی عملیات هایی است که روی x نوشته اند.

 

حالا مقایسه ی مهر زمانی یک عملیات با مهرهای زمانی نوشتن و خواندن قلم داده ای (که برای دسترسی برای مشخص کردن این که آیا هیچ تراکنشی با مهر زمانی بزرگتر که اخیرا به همان قلم داده دسترسی پیدا کرده است یا نه) خیلی راحت تر به نظر می رسد.

از نظر معماری مسئولیت تخصیص یک مهر زمانی به هر تراکنش جدید و پیوست کردن این مهرهای زمانی به هر عملیات پایگاه داده ای که به زمانبند واگذار می شود بر عهده مدیر تراکنش است.

 

 

 

 

 

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

پايگاه داده توزيع شده

چکيده:

داده ها در پايگاه داده هاي توزيع شده در سايت هاي مختلف ذخيره مي شود. و هر سايت توسط يک DBMS مديريت مي شود و اين سايت مستقل از سايت هاي ديگر به عمليات روي داده ها مي پردازد.اين شيوه نگهداري داده ، داراي خصوصيات خاص خود مي باشد. از جمله مساله به روز رساني داده ها به طوري که سازگاري آنها در سايتهاي مختلف حفظ شود . در کل حفظ خصوصيات ACID در اين نوع پايگاه داده،بسيار مهم است و توجه ويژه اي مي طلبد. براي حل مشکلات و مديريت درست اين پايگاه داده ها ، پروتکلهايي طراحي شده که در ادامه به آنها مي پردازيم.

1- مقدمه

به طور کلي مي توان گفت داده ها در پايگاه داده هاي توزيع شده در سايت هاي مختلف ذخيره مي شود. و هر سايت توسط يک DBMS مديريت مي شود و اين سايت مستقل از سايت هاي ديگر به عمليات روي داده ها مي پردازد. به طور کل در تعريف سيستم هاي پايگاه داده توزيع شده مي توان گفت که اين سيستم ها بايد توزيع داده ها بر روي سايت هاي transparent بکنند. به طور کل اين سيستم ها بايد داراي دو خصوصيت زير باشند.

-        استقلال داده هاي توزيع شده[1] : کاربران بايد قابليت اجراي query بدون مشخص کردن محل رابطه و کپي يا Fragment هايي از رابطه را داشته باشند. در واقع اين اصل بيانگر استقلال منطقي و فيزيکي مي باشد.

-        Distributed Transaction atomicity : کاربران بايد قادر باشند که تراکنش هاي خود را بر روي سايت هاي مختلف همانند تراکنش بر روي داده هاي محلي توليد کنند و مسئله atomicity تراکنش ها بر روي سايت هاي مختلف بايد حفظ شود.

يك distributed database متشكل از سايتهاي با اتصال سست است (loosely coupled)كه هيچ component فيزيكي را به اشتراك نمي گذارند.هر سايت مي تواند سهمي در اجراي تراكنش ها براي دسترسي به داده هاي يك يا چندين سايت داشته باشد. مهمترين تفاوت پايگاه داده هاي توزيعي و مجتمع(centralize)  دراين است كه در اولي داده ها در چندين مكان قرارگرفته اند حال آنكه دردومي اين طور نيست و همه داده ها در يك مكان قرار دارند.

 

 

2- انواع پايگاه داده توزيع شده

در صورتي که داده ها توزيع شده باشند ولي همگي تحت کنترل يک نوع DBMS باشند پايگاه داده هاي همگن[2] مي باشد . در اين پايگاه داده ها ، تمام سايتها از همديگر مطلعند و در همكاري در پردازش درخواست هاي كاربر با همديگر مطابقت دارند همچنين سايتهاي محلي ،بخشي از استقلالشان را بر حسب حقشان در تغيير شماها يا نرم افزار سيستم مديريت پايگاه داده [3] تسليم مي كنند.

در مقابل در يك پايگاه داده توزيع شده غير همگن، DBMS ها و شماها متفاوت هستند و هر سايت ممكن است از سايت ديگر آگاهي نداشته باشد و ممكن است امكانات محدودي را براي همكاري در پردازش تراكنش ها فراهم كند. شماهاي متفاوت اغلب يك مشكل بزرگ براي پردازش query است.

 نکته اصلي در ساخت سيستم هاي غيرهمگن اينست که استانداردهاي مشخصي براي پروتکل gateway ها داشته باشيم. ODBC و JDBC از انواع اين gate way ها هستند.

در صورتي که از طريق gateway ها به Data Base Server ها وصل شويم. تفاوتهاي دو Data Base Server از ديد هم پنهان مي شود. از جمله اين تفاوتها مي توان فرمت داده ها و قابليتهاي DBMS ها نام برده البته gateway ها به يک مرحله به پردازش ها اضافه مي کنند. به طور کلي مي توان گفت مديريت داده هاي توزيع شده و مسائلي از قبيل کارايي و پيچيدگي نرم افزاري هزينه زاست.

 

3- ذخيره داده ها در يک سيستم توزيع شده

در يک سيستم توزيع شده ذخيره رابطه ها بين چندين سايت مختلف پخش مي شود، دستيابي به يک رابطه که در سايت ديگري قرار دارد از طريق رد و بدل کردن پيغام صورت مي گيرد و اين تبادل پيغام هزينه دارد.

فرض كنيد رابطه R در DB ذخيره شده است. دو approach براي ذخيره اين رابطه در پايگاه داده توزيعي وجود دارد:

Replication - : سيتم چندين كپي يكسان از رابطه را نگهداري مي كند و هر نسخه را در يك سايت جداگانه قرار مي دهد.

Fragmentation - : سيستم، رابطه را به چندين بخش تقسيم كرده و هر بخش را در يك سايت جداگانه ذخيره مي كند.

Fragmentation و replication را مي توان با هم تركيب كرد: يك رابطه مي تواند به چندين بخش تقسيم شده و از هر بخش چندين نسخه ايجاد شود.

1. 3- FRagmentation

FRagmentation به معناي شکستن يک رابطه به رابطه هاي کوچکتر و ذخيره سازي FRagmentهايي از يک رابطه به جاي کل رابطه مي باشد.مثلا رابطه R به بخشهاي Rn,…,R2,R1 تقسيم مي شود.  دو نوع Fragmentation وجود دارد Fragmentation افقي و يا عمودي.

به طور کلي Fragmentation افقي از طريق يک Select query توليد مي شود. در حاليکه Fragmentation عمودي از طريق يک Projection اعمال مي شود.

لازم به ذکر است که رابطه اوليه بايد بتوان از Fragment ها استخراج کرد.

در Fragmentation افقي اجتماع تاپل ها بايد رابطه اوليه را نتيجه دهد در Fragmentation عمودي Projection بايد به گونه اي باشد که پس از Join، Fragment ها تا پلي حذف و يا اضافه نشود. براي اينکه سيستم مطمئن شود که Fragment Join هاي عمودي بدون حشوو حذف بوده است به هر تاپل يک شناسه يکتا نسبت مي دهدو اين شناسه يکتا را در تاپل ها تمامي Fragment ها اضافه مي کند اين سياست تضمين مي کند که Join  ، Fragment ها بدون حشوو حذف باشد.

2. 3- Replication

Replication به اين معني است که ما کپي هاي متعددي از يک رابطه و يا يک Fragment از يک رابطه را ذخيره کنيم. به طور مثال اگر R1 و R2 و R3 ، Fragment هاي رابطه R باشند، ما ممکن است يک کپي از R1 داشته باشيم ولي مثلاً R2 در دو سايت موجود است و R3 در تمامي سايت ها.

مزاياي اين روش عبارتند از :

  • افزايش دسترس پذيري[4] داده : اگر يک سايت که شامل يک کپي از يک رابطه است خراب شود ما همان داده را مي توانيم در سايت ديگري پيدا کنيم همچنين اگر يک کپي محلي از رابطه هايي که در سايت هاي ديگر هستند را داشته باشيم کمتر در معرض تهديد از بين رفتن کانال ارتباطي خواهيم بود. Replication داراي دو نوع مختلف همگام[5] و غير همگام [6] مي باشد، تفاوت اين دو نوع در روش به روز رساني کپي هاي يک رابطه است در زماني که يک رابطه تغيير مي کند.
  • query   ها با سرعت بيشتري قابل اجرا هستند زيرا يک کپي محلي از داده هاي ذخيره شده درپايگاه داده موجود است.

در بيشتر موارد، با full replication رو بروئيم، به اين منظور كه هر نسخه بر روي تمامي سايتها ذخيره مي شود.

مزايا و معايب اين روش:

·        Avalibility: اگر يك سايت كه شامل رابطه R است fail شود، رابطه R را مي توان از سايتهاي ديگر به دست آورد بنابراين سيستم به فعاليت خود ادامه خواهد داد.

·        Increased parallelism: در موردي كه بيشتر دسترسي هاي به رابطه r براي خواندن از رابطه r مي باشد، چندين سايت مي توانند query را به صورت موازي پردازش كنند، نسخه هاي بيشترr شانس اينكه داده مورد نياز در سايتي كه تراكنش در حال اجراست، يافته شود را بالا مي برد از اين رو data replication انتقال داده بين سايتها را مينيمم مي كند.

·        Increased overhead update: سيستم بايستي مطمئن شود كه تمام نسخه هاي رابطه     R سازگار هستند. بنابراين هرگاه R، update شود اين update بايستي در تمامي سايتهايي كه حاوي نسخه ها هستند منتشر شود. در نتيجه overhead زياد مي شود.

كنترل update هاي همزمان توسط چندين تراكنش روي داده هاي نسخه برداري شده مشكلتر از سيستمهاي متمركز است. ما مي توانيم مديريت نسخه هاي رابطه R را با انتخاب يكي از آنها به عنوان كپي اصلي R ساده كنيم.

4- Transparency:

كاربر يك پايگاه داده توزيعي نبايد نياز به دانستن اين داشته باشد كه داده ها به صورت فيزيكي در كجا واقع شده اند يا اينكه در يك سايت محلي خاص داده ها چگونه دستيابي مي شوند. به اين خاصيت data transparency گفته مي شود و مي تواند چند فرم داشته باشد:

·        Fragmentation transparency: كاربر نيازي به دانستن اينكه يك رابطه چگونه بخش بندي شده است ندارد.

·        Replication transparency: كاربر هر شي داده را منطقا يكتا مي بيند. سيستم توزيعي ممكن است يك شي را replicate كند تا performance يا data availability را افزايش دهد. كاربر نگران اين موضوع نيست كه كدام اشياء داده اي replicate شده اند يا در كجا اين نسخه ها قرارگرفته اند.

·        Location transparency: كاربران نياز به دانستن مكان فيزيكي داده ها ندارند. پايگاه داده توزيعي بايستي قادر به يافتن هر داده اي توسط اعمال شناسه داده در تراكنش كاربر باشد.

Data item ها – مثل رابطه ها، بخشها، و نسخه ها- بايستي نامهاي يكتا داشته باشند. اعمال اين خاصيت در پايگاه داده هاي متمركز آسان است. در يك پايگاه داده توزيعي ما بايد مراقب باشيم كه دو سايت از يك نام مشابه براي data item هاي مجزا استفاده نكنند.

يك راه براي اين مشكل اين است كه تمامي نامها در يك name server مركزي ذخيره شوند. Name server كمك مي كند تا مطمئن شويم كه يك نام مشابه براي data item هاي مختلف استفاده نمي شود. ما همچنين مي توانيم از name server براي پيداكردن يك data item، طبق نام Item استفاده كنيم.

اين approach دو مشكل بزرگ دارد:

1- name server مي تواند bottleneck كارايي سيستم ما شود اگر محل data item طبق نامهايشان پيدا شود.

2- اگر name server،crash كند سيستم از كار مي افتد.

رويکردهاي ديگر كه بيشتر استفاده مي شوند اين است كه هر سايت به هر نام كه توليد مي كند id خودش را به  صورت پيشوند (prefix)  اضافه كند. از اين جهت هيج كنترل مركزي نياز نيست .اما اين روش location transparency را نقض مي كند .(برخي پايگاه داده ها آدرس اينترنتي خود را به عنوان id سايت استفاده مي كنند.)

براي غلبه بر اين مشكل سيستم پايگاه داده مي تواند مجموعه از نامهاي مستعار(aliases) براي data item ها  ايجاد كند.كاربر مي تواند به data item توسط نامهاي ساده كه توسط سيستم به نامهاي كامل ترجمه مي شوند مراجعه كند.mapping نامهاي مستعار به نامهاي واقعي مي تواند در هر سايت ذخيره شود.با نامهاي مستعار كاربر مي تواند از محل فيزيكي data item،ناآگاه بماند . همچنين چنانچه database administrator تصميم به انتقال data item از سايتي به سايت ديگر رفت كاربر دچار مشكل نشود.

5- نام گذاري اشياء

در صورتي که يک رابطه Fragment و Replicate مي شود ما بايد قادر باشيم هر کپي از يک Fragment را به صورت يکتا مشخص کنيم. يک راه حل اينست که يک global unique ID توسط يک name server توليد شود.

مشکلي که اين راه حل دارد اينست که اشياء محل بايد بتوانند بدون در نظر گرفتن اسامي سراسري نام گذاري شوند.

راه حلي کلي اينست که هر نام چندين فيلد داشته باشد. يک فيلد نام محلي که هر سايت مسئول نام گذاري آن است و يک فيلد Birth Site که سايتي که رابطه را توليد کرده و اطلاعات تمامي Fragment ها و کپي هاي رابطه را دارد، را مشخص مي کند.

توسط اين دو فيلد يک رابطه به صورت يکتا نام گذاري مي شود که ما به آن global relation name مي گوئيم. براي مشخص کردن يک replica ما از ترکيب global relation name و replica ID استفاده مي کنيم و به آن global replica name مي گوئيم.

6- ساختار کاتالوگ

کاتالوگ مي تواند بر روي يک سايت مرکزي باشد ولي درصورتي که آن سايت خراب شود کاتالوگ سيستم از بين مي رود روش ديگر اينست که در هر سايت يک کپي از کاتالوگ سيستم نگهداري شود. ولي اشکال اين روش هم اينست که هر تغيير در کاتالوگ سيستم بايد به تمامي سايته هاي ديگر broad cost شود.

روش ديگر اينست که در هر سايت يک کاتالوگ محلي که شامل اطلاعات کپي داده ها در آن سايت مي باشد، موجود باشد همچنين کاتالوگ در سايت مادر (birth site) مسئول اينست که محل replica هاي آن رابطه را ذخيره کند هنگامي که يک replica جديد توليد مي شود و يا يک replica از يک سايت به سايت ديگري منتقل مي شود اطلاعات سايت مادر بايد به روز رسانده شود. هنگامي که يک رابطه توليد مي شود اطلاعات کاتالوگ سايت مادر بررسي مي شود.

7- استقلال داده توزيع شده[7]

استقلال داده توزيع شده به اين معناست کاربران بدون اينکه اطلاعي از replica ها و Fragment هاي يک رابطه باشند قادر به نوشتن query هاي خود باشند. بازسازي رابطه ها وظيفه DBMS مي باشد. به عبارت ديگر کاربران هنگام اجراي يک query نبايد نام کامل اشياء داده اي را مشخص کنند.

در کاتالوگ سيستم نام محلي هر رابطه ترکيبي از نام کاربر و نام تعريف شده توسط کاربر براي آن رابطه است. هنگامي که کاربر query خود نام يک رابطه را مي آورد، DBMS نام کاربر را به اين نام اضافه مي کند تا نام محلي رابطه را بدست آورد و سپس site-id کاربر را به آن اضافه مي کند تا global relation name را بسازد. با جستجو براساس global name درون سايت مادر DBMS مي تواند محل replica هاي آن رابطه را پيدا کند.

 

8- تراکنش هاي توزيع شده

هنگامي که يک تراکنش در يک سايت ثبت مي شود، مدير تراکنش ها در آن سايت، آن تراکنش را به چند زير تراکنش تقسيم مي کند به طوري که هر زير تراکنش در سايت خاصي اجرا مي شود.

1. 8 ساختار سيستم

هر سايت داراي دو زير سيستم است:

1- Transaction manager: كه تراكنشهايي را كه به داده هايي كه در سايت محلي ذخيره شده اند، دسترسي دارند را مديريت مي كند. توجه داشته باشيد كه چنين تراكنشي ممكن است يك تراكنش محلي باشد يا اينكه بخشي از يك تراكنش سراسري باشد.

2- Transaction coordinator: اجراي تراكنشهاي مختلف (هم local و هم global) را كه در آن سايت آغاز شده اند، هماهنگ مي كند.

هر Transaction manager مسئوليت

·        نگهداري يك log براي اهداف recovery؛

·        شركت در cocurrency_control scheme مناسب براي هماهنگ كردن اجراي همزمان تراكنشهايي كه در آن سايت اجرا مي شوند.

را برعهده دارد.

Coordinator مسئوليت

·        آغاز اجراي تراكنش

·        شكستن تراكنش به تعدادي از زيرتراكنش ها و توزيع اين زيرتراكنش ها به سايتهاي مناسب براي اجرا

·        هماهنگ كردن پايان هر تراكنش، كه در آن سايت آغاز شده كه مي تواند منجر به commit ( انجام موفقيت آميز ) شدن در همه سايت ها يا abort (انجام ناموفق) شدن در همه سايتها شود.

2. 8: انواع failure

يك distributed system ممكن است دچار failure هايي كه براي يك سيستم متمركز پيش مي آيد شود مثل خطاهاي نرم افزار، خطاهاي سخت افزار يا crash كردن ديسك اما علاوه بر آن پتانسيل يك سري failure هاي اضافي را نيز دارد:

·        Failure يك سايت

·        گم شدن پيامها (كه توسط پروتكلهاي انتقال شبكه مثل handle , TCP/IP مي شود)

·        Failure خط ارتباطي ( كه توسط پروتكلهاي شبكه و با مسيريابي پيامها از طريق ساير لينك ها handle مي شود)

·        Network partition: زماني مي گوييم يك شبكه partition شده است كه به دو يا بيش از دو زيرسيستم كه بينشان هيچ اتصالي وجود ندارد تقسيم شود. توجه داشته باشيد كه يك زيرسيستم مي تواند شامل يك node باشد.

Network partitioning و site failure عموما از همديگر قابل تشخيص نمي باشند.

 

9- Commit protocolها

Commit protocol ها براي تامين كردن atomicity در سرتاسر سايتها استفاده مي شوند.

* يك تراكنش كه در چندين سايت اجرا مي شود بايد در همه اين سايتها انجام شود (commit) يا در همه آنها abort شود.

* داشتن يك تراكنش كه در يك سايت commit شده و در سايت ديگر abort شود قابل قبول نيست.

Two_phase commit protocol(2pc) به طور گسترده اي مورد استفاده قرار گرفته است.

Three_phase commit (3pc) protocol داراي پيچيدگي و هزينه بيشتر است اما از برخي مشکلات 2pc اجتناب مي كند.

 

1. 9- Two phase commit protocol(2pc)

مدل را fail – stop فرض مي كنيم. يعني سايت fail شده عمليات قطع مي شود و باعث خطرات ديگر از قبيل ارسال پيامهاي غير صحيح به ساير سايتها نمي شود اجراي پروتكل توسط coordinator آغاز مي شود.

پروتكل تمامي سايتهايي كه تراكنش در آن ها اجرا مي شود را دربرمي گيرد.

T تراكنشي است كه در سايت Si  آغاز شده و coordinator تراكنش در Si  هم Ci مي باشد.

·        فاز1: تصميم گيري

Coordinator از تمامي شركا مي خواهد كه براي انجام تراكنش T آماده باشند. براي اين كار Ci ركوردهاي   را به log اضافه كرده وlog را در stable storage ذخيره مي كند..سپس پيامهايprepare T  رابراي تمام سايتها يي كه T در آنها اجرا ميشود مي فرستد. وقتي پيامها دريافت مي شوند،transaction manager سايت بررسي ميكند كه آيا مي تواند تراكنش را اجرا كند يا نه؟

*اگر نتواند  رابه log اضافه كرده و پيام abort T را به Ci  مي فرستد.  

*اگر بتواند ركورد رابه log اضافه  مي كند و log را (با تمام ركوردهاي log كه متناظر با T هستند) در stable storage ذخيره مي كند.سپس پيام ready T را به Ci  مي فرستد.

·        فاز2:ثبت تصميم

درصورتي كه Ci پيام ready T را از همه سايتهاي همكار دريافت كند T مي تواند اجرا شود.

Coordinator يك ركورد تصميم   يا   را به log اضافه كرده و log را در stable storage ذخيره مي كند.زماني كه يك ركورد در stable Storage ذخيره شود حتي اگرfailure رخ دهد اين ركوردغير قابل بازگشت است.coordinator پيامي به همه شركا مي فرستد و آنها را از تصميم اتخاذ شده آگاه مي كند(abort  يا commit).و شركا رفتار مناسب را به صورت local انجام مي دهند.

 

10- اجراي نرمال Commit Protocol ها

در حين اجرا اعمال زير تراکنش ها در آن سايت log مي شود. و نهايتاً Commit protocol بررسي مي کند که آيا تمامي زير تراکنش هاي آن تراکنش Commit شده اند يا خير.

به مدير تراکنش هاي سايتي که تراکنش به آن تعلق داد Coordinator مي گويند و به مدير تراکنش هاي سايتهايي که در آنها زير تراکنش ها اجرا مي شوند Subordinator مي گويند هنگامي که کاربر تصميم مي گيرد که تراکنش را Commit بکند دستور Commit به Coordinator تراکنش فرستاده مي شود و پروتکل two phase commit به صورت زير اجرا مي شود.

1-    Coordinator يک پيغام Prepare به تمامي Subordinate ها مي فرستد.

2-    هنگامي که Subordinate پيغام prepare را دريافت مي کند تصميم مي گيرد که آيا تراکنش را abort کند و يا commit کند. سپس در prepare log خود وضعيت را ثبت مي کند و يک پيغام بله و يا خير به Coordinator مي فرستد.

3-    اگر Coordinator از تمامي Subordinate ها پيغام بله را دريافت کند يک Commit را در فايل log ثبت مي کند و پيغام Commit را به تمامي Subordinate ها مي فرستد. ولي در صورتي که حتي از يک Subordinate پيغام خير دريافت کند و يا اينکه اصلاً پيغامي دريافت نکند پيغام abort را به تمامي Subordinate ها مي فرستد. و آن را نيز log مي کند.

4-    هنگامي که يک Subordinate پيغام abort را دريافت مي کند abort را در فايل log ثبت مي کند و يک پيغام ack به coordinator مي فرستد و زير تراکنش خود را abort مي کند. در صورتي که Subordinator پيغام commit دريافت کند نيز آن را log مي کند و يک ack به coordinator مي فرستد و زير تراکنش را commit مي کند.

5-    هنگامي که coordinator از تمامي Subordinator ها پيغام ack را دريافت مي کند براي تراکنش end را در فايل log ثبت مي کند.

 

دليل اينکه به اين پروتکل two phase commit مي گويند اينست که دو دسته پيغام رد و بدل مي شود يک دسته پيغام هاي نظرسنجي[8] و دسته دوم پيغام هاي termination.

1. 10- Handling Of Failures

- Site failure    

وقتي سايت S­­­k    از حالت failure درآمد و recover شد،log خود را امتحان مي كند تا سرانجام تراكنشهاي فعال در لحظه failure را بررسي كنند:

اگر log شامل ركورد باشد: سايت redo (T) را اجرا مي كند.

اگر log شامل ركورد باشد: سايت undo (T) را اجرا مي كند.

اگر log شامل ركورد باشد: سايت بايستي به Ci مراجعه كند تا از سرانجام T مطلع شود. اگر T اجرا شده redo(T) و اگر abort شده undo(T) را اجرا كند.

اگر هيچ ركورد كنترلي درباره T در log وجود نداشته باشد نشان دهنده اين است كه Sk قبل از پاسخ به پيام prepare T از طرف Ci، fail شده است بنابراين :

·        آن جا كه از كار افتادن Sk از ارسال پاسخ به Ci جلوگيري كرده Ci بايستي T را abort كند.

·        Sk بايستي undo(T) را اجرا كند.

- Coordinator failure    

اگر coordinator هنگامي كه commit protocol براي T در حال اجراست fail شود سايتهاي همكار بايستي براي سرانجام T تصميم بگيرند:

1-    اگر يك سايت فعال شامل يك ركورد در log خود باشد T بايستي اجرا شود.

2-    اگر يك سايت فعال شامل يك ركورد در log خود باشد T بايستي abort شود.

3-    اگر چند سايت همكار فعال شامل ركورد  در log خود نباشند Ci نمي تواند تصميم به اجراي T گرفته باشد از اين رو مي توان T را abort كرد.

4-    اگر هيچكدام از موارد بالا رخ نداد تمام سايتهاي فعال بايستي يك ركورد در log خود داشته باشند، اما ركوردهاي كنترلي اضافي  ( مثل يا  T> i، recover شود و تصميم لازم گرفته شود.

Network partition-

اگر coordinator و تمام همكارانش در يك بخش قرار بگيرند failure تاثيري بر commit protocol نمي گذارد اما اگر در چند بخش متفاوت قرار بگيرند سايتهايي كه در بخش مربوط به coordinator نيستند فكر مي كنند كه coordinator، fail شده است و پروتكل را براي رويارويي با coordinator failure اجرا مي كنند. همچنين coordinator فكر مي كند كه سايتهايي كه در بخشهاي ديگر واقع شده اند fail شده اند و commit protocol عادي را دنبال مي كند.

Recovery and concurrency control-

 زماني كه يك سايت fail شده، restart مي شود مي توان recovery را با استفاده از روشهاي معمول انجام داد. در رويارويي با پروتكلهاي commit توزيع شده (مثل 2pc و 3pc) رويه recovery بايستي تراكنشهاي in-dobt را تحت عمل قرار دهد تراكنشهاي in-dobt تراكنشهايي هستند كه يك در log خود دارند اما ركوردهاي يا ندارند. سايت recover شونده بايستي حالت commit/abort چنين تراكنشهايي را با مراجعه به ساير سايتها معين كند اگر recovery همانطور كه شرح داده شد انجام شود پردازش نرمال تراكنشها در سايت تا زماني كه تمام تراكنشهاي in-dobt،commit  يا rollback نشده باشند نمي تواند آغاز شود. يافتن حالت تراكنشهاي in-dobt مي تواند كند باشد از آنجا كه ممكن است به چندين سايت مراجعه گردد علاوه بر اين اگر coordinator، fail شود از سايت ديگري اطلاعاتي راجع به حالت commit/abort تراكنش ناقص نداشته باشد recovery مي تواند بلوكه شود اگر 2pc استفاده گردد. در نتيجه سايتي كه recovery را انجام دهد مي تواند در پريود بزرگي به صورت غير قابل استفاده باقي بماند. الگوريتمهاي recovery مي توانند اطلاعات lock را در log بنويسند. مثلا به جاي بنويسند كه l ليست قفلهاي روي T در زماني است كه log نوشته مي شود. براي هر تراكنش in-dobt T، همه قفلهاي نوشته شده در ركورد log دوباره به دست مي آيد. پس از به دست آوردن مجدد قفل، پردازش تراكنش مي تواند از سرگرفته شود. Commit يا rollback تراكنشهايin-dobt  همروند با اجراي تراكنشهاي جديد انجام مي شوند.

 

11- Three_Phase commit

فرضيات:

Network partitioning وجود ندارد.

در هر نقطه اي حداقل يك سايت بايستي up باشد.

حداكثر K سايت (شركا و coordinator فرقي نمي كند) مي تواند fail شود.

فاز1: مثل فاز 1 در 2pc

فاز 2: coordinator مثل 2pc تصميم مي گيرد( كه تصميم pre-commit ناميده مي شود) و در چندين سايت ذخيره مي شود( حداقل K سايت).

فاز3: coordinator پيامهاي commit/abort را براي همه سايتهاي شركا مي فرستد در 3pc دانستن تصميم pre-commit مي تواند عليرغم failure شدن coordinator براي commit استفاده شود. در اين روش به اندازه fail شدن K سايت از مشكل blocking جلوگيري مي شود.

مشكلات اين روش عبارتند از: سربار بالاتر نسبت به 2pc و فرضياتي كه روش برايخود دارد كه ممكن است هميشه برآورده نشود.

 

12- کاهش مشکل blocking با استفاده از 2pc

در سيستمهاي پايگاه داده توزيعي پديده blocking در 2pc رخ مي دهد اگر سايت coordinator، fail شود و در همان زمان چند سايت همكار( شريك) خودشان را آماده براي انجام يك تراكنش معرفي كنند در اين حالت شركا بايستي صبركنند تا coordinator، recover شود و تراكنشهاي بلوكه را پايان دهد.

تراكنشهاي بلوكه شده تمام منابع را نگه مي دارند تا زماني كه شركا دستور نهايي را از coordinator تنها بعد از اينكه recovery شد دريافت كنند.

بنابراين پديده blocking، avalibility سيستم را كاهش مي دهد. پروتكل 3pc براي رفع مشكل blocking ارائه شد. ولي 3pc نسبت به 2pc نيازمند يك دور اضافي ارسال پيام است كه كارايي را پايين مي آورد.

براي حل اين مشکل  پروتكل پشتيبان commit(BC) ارائه شده تا مشكل blocking را با attach كردن multiple backup sites به سايت coordinator كاهش دهد. در اين پروتکل  فرض شده حداقل يك سايت پشتيبان خيلي نزديك به coordinator است بنابراين network latency بين آنها در مقايسه با آنچه در محيط WAN وجود دارد ناچيز است. در BC پس از دريافت پاسخها از جانب شركا، coordinator سريعا آخرين تصميم را با سايتهاي پشتيبان مبادله مي كند. قبل از اينكه تصميم نهايي را به شركا بفرستد. هرگاه blocking رخ مي دهد،سايتهاي شريك به سايتهاي پشتيبان مراجعه مي كنندتا blocking را رفع كنند.هرچند اين روش داراي كمي سربار بيشتر از 2pc است ولي در بيشتر coordinator failure ها ، مساله blocking را حل مي كند.درمقايسه با 3pc ،هم تعداد پيامها و هم latency كه در طول فاز دوم روي مي دهد را كاهش مي دهداز اين روthroughput performance بيشتري را ارائه مي دهد . در بدترين حالت -زماني كه هم coordinator و هم تمام سايتهاي پشتيبان در يك آن fail شوند- blocking در BC رخ مي دهد. اگر چنين مورد نادري روي دهد ،شركا بايستي تا زماني كه يكي از اين سايتها recover شود صبر كنند.پروتكل BC براي محيطهاي اينترنت بسيار مناسب است.همچنين مي تواند با پياده سازي هاي موجود 2PC با اندك تلاشي integrate شود.

  • BC protocol

فرض كنيد n سايت در DDBS وجود دارد. BS( i, j) ، j امين سايت پشتيبان مربوط به Si را نشان مي دهد. در اين روش K سايت پشتيبان BS( i, j)  (j = 1,..,K) به هر سايت Si، attach شده اند يك سايت پشتيبان به صورت مستقل failure مي شود و به coordinator در يك

shared nothing mode وصل شده اند. Backup – seti را يك مجموعه موجوديت از تمام سايتهاي backup مربوط به Si در نظر بگيريد. فاز اول و سوم پروتكل BC شبيه به فاز اول و دوم 2pc است. شرح BC در زير آمده است:

- فاز اول

Ø      coordinator:

coordinator يك ركورد begin-commit را در log مي نويسد و يك پيام prepare همراه با اطلاعات backup-seti و شركا به تمام شركا مي فرستد و وارد wait state مي شود.

Ø      participant

زماني كه يك شريك يك پيام prepare را دريافت مي كند، اطلاعات backup-set را ذخيره كرده، بررسي مي كند آيا او مي تواند تراكنش را commit كند يا خير. اگر بتواند ركورد ready را در log مي نويسد و پيام VOTE-COMMIT را براي coordinator ارسال مي كند و وارد ready state مي شود. در غير اينصورت ركورد abort را نوشته و پيام VOTE-ABORT را براي coordinator مي فرستد.

- فاز دوم

Ø      coordinator

      اگر coordinator(Si) پيامهاي VOTE-COMMIT را از تمامي شركا دريافت كند يك پيام DECIDED-TO-COMMIT به همه BS ( i,j )  (j = 1 TO k) ارسال مي كند بعد از نوشتن ركورد decided-to-commit در غير اينصورت اگر حتي از يك شريك پيام VOTE-ABORT را دريافت كند يك پيام GLOBAL-ABORT به همه BS(i,j)  (j = 1,..,K) فرستاده شود و شركا سپس مجبور به نوشتن ركورد abort مي شوند.

Ø       سايت پشتيبان

BS(i,j)   (1≤ j ≤ K) اگر BS(i,j) يك پيام DECIDED-TO-COMMIT دريافت كند و يك ركورد recorded-commit را برروي (stable storage) ذخيره مي كند و سپس يك پيام RECORDED-COMMIT را به Si برمي گرداند در غير اينصورت اگر يك پيام GLOBAL-ABORT دريافت كند، BS(i,j) يك ركورد abort روي stable storage مي نويسد.

- فاز سوم

Ø     coordinator

اگر پيام RECORDED-COMMIT از همه BS(i,j) ها دريافت شد كه 1≤ j ≤ K، coordinator يك ركورد commit روي stable storage مي نويسد و پيام GLOBAL-COMMIT را به همه شركا مي فرستد. در غير اينصورت اگر پاسخي از سايتهاي پشتيبان دريافت نكند:

اگر coordinator بتواند اين حقيقت را تاييد كند كه هيچ سايت پشتيباني پيام RECORDED COMMIT را دريافت نكرده است مي تواند با اطمينان تراكنش را abort كند، بعد از نوشتن ركورد abort بر روي stable storage در غير اينصورت اگر coordinator قادر به تاييد دريافت RECORDED-COMMIT توسط يك سايت پشتيبان نباشد پروتكل recovery را براي آن تراكنش دنبال مي كند.

Ø     Participant  (شريك)

شريك، دستورات coordinator را پيروي مي كند و يك پيام Acknowledgement به coordinator برمي گرداند.

Ø     coordinator

بعد از دريافت پيامهاي Ack از همه شركا coordinator ركورد end-of-transaction را روي stable storage مي نويسد.

13- خطرات replication  و يک راه حل  

Replication اساسا بر دو نوع است، Eager Replication و Lazy Replication در روش Eager Replication در يک تراکنش تمامي Replica ها به روز رسانيده مي شوند در نتيجه همگي آنها دائماً با هم سنکرون مي باشند. از آنجائيکه در اين روش پيغام هاي متعددي و دو بدل مي شود و تعداد به روزرساني ها زياد است، کارآيي به روزرساني کاهش مي يابد و همچنين زمان پاسخ تراکنش ها افزايش مييابددرروش Replica Lazy replication   به روزرساني شده به صورت آسنکرون پس از Commit شدن تراکنش بين سايت ها پخش مي شود.  البته مي توان گفت که در اين روش مسئله استقلال داده هاي توزيع شده تهديد مي شود ولي مي توان گفت به صورت کارتر اين روش قابل پياده سازي است. در ادامه مقاله اين روش ها به تفصيل توضيح داده شده اند و کارايي آنها اندازه گيري شده اند.

1. 13- روش Eager replication

به طور کل دور روش براي اينکه تراکنش ها مستقل از اينکه به چه کپي از رابطه يا شيء دسترسي دارند داده يکساني را بخوانند وجود دارد.

روش اول که نظرسنجي نام دارد، در اين روش تراکنش براي اينکه يک شيئي را تغيير بدهد بايد برروي اکثر کپي هاي آن شيء تغيير را اعمال کند و بايد تعداد کافي از کپي خوانده شود تا ثابت شود که حداقل يکي از کپي ها به روز مي باشد. به طور مثال اگر 10 کپي از يک شيئي وجود دارد و 7 کپي توسط تراکنش update نوشته شده اند، حداقل 4 کپي بايد خوانده شود. هر کپي يک شماره version دارد و کپي با بالاترين شماره version، کپي نهايي ناميده مي شود. البته اين روش بسيار مناسب نمي باشد زيرا خواندن يک شيئي منجربه خواندن چندين کپي از آن شيئي مي شود. از آنجا که در اغلب برنامه هاي کابردي مکرراً داده ها خوانده مي شوند، کارايي خواندن داده ها بسيار مهم است که در اين روش اين مسئله تامين نمي شود. در روش دوم که read-any، write-all ناميده مي شود. براي اينکه يک شيئي را بخوانيم تراکنش هر کپي دلخواهي را مي خواند ولي براي نوشتن آن شيئي که بايد بر روي تمام کپي ها بنويسد.

 

2. 13 - روش Lazy Replication

روش سنکرون Replication بسيار هزينه بر است قبل از اينکه يک تراکنش update، commit شود بايد بر روي تمامي کپي ها سياست قفل کردن را در پيش بگيرد. تراکنش بايد تقاضاي قفل کردن را به سايت ديگري بفرستد و بايد صبر کند تا قفل ها تخصيص داده شوند در اين ميان اگر کانال ارتباطي يا يکي از سايت ها fail شود تراکنش بايد معلق بماند تا دوباره آن سايت يا ککانال احيا شود.

 

به دليل اين مسائل رويکردي آسنکرون مناسب تر به نظر مي رسد، به همين دليل Lazy Replication با اينکه در يک دوره زماني کوتاه ناسازگاري داده وجود خواهد داشت، بسيار عموميت پيدا کردن است. و کاربران بايد از اينکه به چه کپي از شيئي دسترس دارند اطلاع داشته باشند

14- مقدمه اي بر DataWarehouse

DataWarehouse ها اطلاعات را از پايگاههاي غير همگن جمع آوري      مي کنند و آنها را به داده هاي چند بعدي تبديل مي کند تا از آنها در سيستمهاي تصميم گيري استفاده مي نمايند.WareHouse ها از  ديگر پايگاههاي داده حجم بسيار بزرگتري دارند (در حدود ترا بايت).مسئله مهم در اين زمينه اينست که بتوانند query هاي پيچيده را در زمان کمي پاسخ دهند به هين دليل DBMS هاي آنها بايد طراحي متفاوتي از DBMS هاي رابطه اي داشته باشند براي   WareHouse  هاي بزرگ  DBMS هاي بزرگ توزيع شده با دسترس پذيري و       Scalability  بالا مورد نياز است روزانه داده هاي زيادي بايد از پايگاههاي داده متفاوت وهمچنين منابع ديگر جمع آوري شود وبه يک فرمت کلي که مورد نياز سيستمهاي تصميم گيري هستند در WareHouse  ذخيره شوند در اصطلاح به اين متا داده ها داده هاي چند بعدي مي گويند .

از مهمترين مسائل مطرح در پياده سازي    WareHouseها طراحي شمايي با کارايي بالا براي پايگاه داده هاست ، به گونه اي که بتواندداده هاي متفاوت از منابع مختلف را نگهداري بکند .به طور مثال اين پايگاه داده ممکن است داده هايي از قسمت پرسنلي و انبارو دفتر مرکزي  که هر کدام در کشور متفاوتي هستند ذخيره کند در حاليکه هر کدام از اينها از نظر مفهوم با هم متفاوت هستند. به طور مثال براي صفات يکساني ممکن است اسامي متفاوتي وجود داشته باشد .براي ذخيره کردن اين داده ها در WareHouse اين تفاوتها بايد يکسان سازي شوند .براي اينکار داده ها از پايگاه اصلي استخراج مي شوند ، براي اينکه تفاوتها پوشيده شوند بر روي آنها تبديل انجام ميشود اين تبديل اغلب از طريق تعريف يک view  بر روي جداول در پايگاه داده اصلي اعمال ميشود .   view به عنوان Materialized View در  Ware House ذخيره ميشود.

 

از ديگر مباحث اشاره شده در مقالات اينست که بتوانيم رد داده هايي که به تازگي در WareHouse   ذخيره شدند را بگيريم اينکار توسط Metadata Repository  که يک کاتالوگ سيستم است انجام مي شود در ادامه هر دو مقاله به جزئيات روشهاي طراحي DataWarehouse  ها

مي پردازندکه شامل مراحل تحليل نياز ، طراحي مفهومي ، طراحي شماي Dimentional وغيره مي باشد

 

به طور کلي مباحث مطرح در زمينه DataWareHouse ها عبارتند از:

 

1-     MultiDimentional data models

2-     Materialization of views

3-     Index Selection

4-     Design Issues

 

15- نتيجه گيري

در اين گزارش به بررسي پايگاه داده هاي توزيع شده و پروتکلها و مزايا و مشکلات آنها پرداختيم. پروتكل BC براي DDBS پيشنهاد شده تا blocking را كاهش دهد. در اين پروتكل blocking بوسيله tach كردن چندين سايت پشتيبان به سايت coordinator كاهش مي يابد. اين پروتکل بسيار شبيه به 2PC مي باشد البته با کمي سربار بيشتر،چرا كه BC نيازمند پيامهاي اضافي است و مدت زماني براي تكميل يك تراكنش است. با انتخاب نزديكترين سايت به coordinator به عنوان يك سايت پشتيبان سربار مي تواند خنثي شود.

بنابراين BC پديده blocking را با كمي سربار بيشتر نسبت به 2pc كاهش داده و براي پردازش commit مناسب است.

همچنين به برسي خطرات ناشي از replication  داده ها پرداخته و راه حلي براي آن ارائه داديم. در آخر هم سري به مفهوم Data Warehouse  زديم و بحثهاي مطرح در اين زمينه را برشمرديم.

 

 

References:

[1] Silberschatz, database system concept

[2] Ramakrishna and Gehrke, Database Management Systems

[3]  P.Krishna Reddy,Mesaru Kitsuregawa, “Reducing the blocking in two-phase commit with backup sites,  24 December 2002 .

[4] Panos Vassiliadis, Christoph Quix, Yannis Vassiliou, Matthias Jarke,"DATA WAREHOUSE PROCESS MANAGEMENT”, 2001

[5] Matteo Golfarelli , Stefano Rizzi," Designing the Data Warehouse: Key Steps and Crucial Issues"

[6] Jim Gray , Pat Helland ,Patrick O'Neil (UMB) ,Dennis Shasha (NYU)

" The Dangers of Replication and a Solution" May 1996

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1] Distributed Data Independence

[2] Homogeneous

[3] database management system

[4] availability

[5] Synchronous

[6] Asynchronous

[7] Distributed Data Independence

[8] Voting phase

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

الفبای موفقیت


الف: اشتياق براي رسيدن به نهايت آرزوها
ب: بخشش براي تجلي روح و صيقل جسم
پ: پوياپي براي پيوستن به خروش حيات
ت: تدبير براي ديدن افق فرداها
ث: ثبات براي ايستادن در برابر باز دارند ه ها
ج: جسارت براي ادامه زيستن

چ: چاره انديشي براي يافتن راهي در گرداب اشتباه
ح: حق شناسي براي تزكيه نفس
خ: خودداري براي تمرين استقامت
د: دور انديشي براي تحول تاريخ
‌ذ: ذكر گوپي براي اخلاص عمل
ر: رضايت مندي براي احساس شعف
ز: زيركي براي مغتنم شمردن دم ها
ژ: ژرف بيني براي شكافتن عمق درد ها
س: سخاوت براي گشايش كار ها
ش: شايستگي براي لبريز شدن در اوج
ص: صداقت براي بقاي دوستي
ض: ضمانت براي پايبندي به عهد
ط: طا قت براي تحمل شكست
ظ: ظرافت براي ديدن حقيقت پوشيده در صدف
ع: عطوفت براي غنچه نشكفته باورها
غ: غيرت براي بقاي انسانيت
ف: فداكاري براي قلب هاي درد مند
ق: قدر شناسي براي گفتن ناگفته هاي دل
ك: كرامت براي نگاهي از سر عشق
گ: گذشت براي پالايش احساس
ل: لياقت براي تحقق اميد ها
م: محبت براي نگاه معصوم يك كودك
ن: نكته بيني براي ديدن ناديده ها
و: واقع گرايي براي دستيابي به كنه هستي
ه: هدفمندي براي تبلور خواسته ها
ي: يك رنگي براي گريز از تجربه دردهاي مشترك

 

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

اهمیت مشاوره

در زندگی نقاط تعیین کننده ای وجود دارد که سرنوشت ساز است. با اینکه در مواجهه با هر مشکل، مراجعه به مشاور ضروری دارد ولی مهمترین آن تصمیم گیری در امر انتخاب همسر است. مشورت در لغت از شار العمل گرفته شده و به معنای بیرون آوردن و به دست آوردن عسل ناب و در اصطلاح به معنای «ضمیمه و محکم کردن رای خود و دیگران» است.

مشاوره در آستانه ازدواج از اهمیت ویژه ای برخوردار است و گاه غفلت از این امر و انتخاب نامناسب با وجود بررسی ها و تحقیقات قبلی ممکن است منجر به شرایطی شود که نشاط و زندگی شاد و سعادتمند را از انسان بگیرد و برعکس یک مشاوره به موقع و گزینش مناسب، نشاط و سعادت و استحکام زندگی را در طول عمر موجب می گردد.

ازدواج یکی از مراحل مهم زندگی و اساس تشکیل خانواده محسوب می شود و تاثیرگذاری آن نه تنها برای زن و شوهر بلکه برای نسل های بعدی و خانواده های طرفین مطرح است.

از این رو با توجه به اهمیت ازدواج و تشکیل خانواده و تاثیرگذاری آن بر ابعاد گواگون زندگی، ضروری به نظر می رسد که پسران و دختران قبل از ازدواج از خدمات مشاوره ازدواج بهره مند شوند و از این طریق ضمن بهره مندی از علوم کاربردی مشاوره، با اهداف وظایف و حقوق خود نیز آشنا شوند که این امر می تواند از تزلزل خانواده ها تاحدی جلوگیری کند.

مطالعات نشان می دهد که مشاوره ازدواج نقش بارزی در کاهش آسیب های اجتماعی و روانی افراد ایفا می کند و همچنین از آن جایی که ملاک های انتخاب همسر ایده آل، ایمان، اخلاق، اعتقادات مذهبی، زیبایی، مسئولیت پذیری و ... می باشد مشاوره ازدواج بر انتخاب ملاک های شایسته همسر تاثیرگذار است و باعث سلامت روانی زوجین و کاهش آسیب های اجتماعی از قبیل طلاق و ... می شود. امروزه ارزش خدمات مشاوره و خدمات درمانی نه فقط در درمان کارکردهای غلط و نامطلوب زن و شوهر، بلکه در پیشگیری از بروز بسیاری از نابسامانی ها و حفظ زندگی زناشویی و حفظ و ابقاء یا انتقال ویژگی های رفتاری مطلوب و شرایط و موقعیت های پویا و موفق در زندگی خانوادگی است.

یکی از عواملی که در بحث مشاوره قبل از ازدواج به آن توجه می شود بحث ژنتیک می باشد. اسلام در چهارده قرن قبل به بشر دستور داده که برای بهبود نسل و برقراری افراد شایسته به این نکته توجه شود که صفات پدر و مادر به اولاد منتقل می شود.

 رسول اکرم (ص) فرمود: «انظر فی ای شیء تضع و لدک فان العرق دساس؛ بنگر فرزند خود را در کجا قرار می دهی که خون (ژن) تاثیر خود را باقی می گذارد»

علی (ع) می فرماید: «حسن الاخلاق برهان کرم الاعراق؛ ملکات پسندیه و اخلاق خوب دلیل وراثت های (ژنها) پسندیده انسان است.

باز رسول اکرم (ص) می فرمایند: «تخیروا لنطفتکم فانحکوا الاکفاء و انکحوا الیهم؛ برای نطفه های خود جای مناسب انتخاب کنید زیرا زنان نظیر برادران و خواهران خود فرزند می آورند.»

این احادیث حاکی از اهمیت شناخت شریک آینده زندگی است که اگرچه مخاطب آن مردان هستند لیکن عکس آن هم قطعا صادق است. رسول گرامی اسلام (ص) می فرماید: «الشقی من شقی فی بطن امه و السعید سعید فی بطن امه؛ ریشه سعادت و شقاوت مردم را باید در رحم مادر جستجو کرد.»

پزشکان امراض روحی عقیده دارند که بسیاری از کودکان مبتلا به امراض روحی، بیماری را از والدین به ارث برده اند اگر کسی دوست دارد درآینده صاحب فرزندی شاداب و سالم از نظر قوای جسمانی و عقلی باشد باید زمان ازدواج برای تحقق این امر بیندیشد که اغلب از راه مشاوره قبل از ازدواج امکان پذیر است.

و باز هم سخن پیامبر (ص) که وابستگان خونی را با هم ازدواج ندهید که سبب تولد فرزندان بیمار خواهد شد تاکیدی براهمیت مشاوره ژنتیک را نشان می دهد. در اینکه به ذکر دو نکته می پردازیم:

الف) تحریم زناشویی با محارم از نظر اسلام

حرمت ازدواج با محارم را کافی است که از آیه 23 سوره نسا متذکر می شویم که در آن جا هم خونی و بهداشت نسل به طور کلی رعایت دشه است.

«حرام شد بر شما ازدواج با مادران، دختران، عمه ها، خاله ها، دختران برادر و دختران خواهرتان و مادران رضاعی و خواهران رضاعی و مادران و دختران زن که در دامن شما تربیت شده اند. اگر با زن معاشرت کرده باشید و اگر دخول با زن نکرده طلاق دهید باکی نیست که با دختر او ازدواج کنید.»

اسلام چون به نسل صحیح و سالم بشری اهمیت زیادی می دهد و به موضوع ژن سالم که پایه قانون تنازع و بقاء حقیقی است نظر دانشمندانه ای دارد. در جمله زیر عمل زنای با محارم را شدیدا منع کرده و از حضرت صادق (ع) است که فرمود:

«من زنا بذات محرم حتی یواقعها ضرب ضربه بالسیف اخذت منه ما اخذت و ان کانت تابعته ضربت ضربه بالسیف اخذت منها ما اخذت؛[1]

کسی که زنا کند با محارم خود یک ضربت شمشیر به او زده می شود تا هرچه از او کنده شود وچنان چه زن در این معاشرت با رغبت رضایت داشته باشد او هم شمشیری بخورد تا هر چه از او کنده شود.»

نکته علمی اینجاست که اشاره شده است هنگامی که عمل نزدیکی انجام گرفت مقصود آن است که اسپرم در رحم ریخته شد زیرا در این هنگام است که اگر مولودی به وجود آید، ناشایست خواهد بود.

این امر خصوصاً برای مسلمانان به قدری واضح و روشن است که فقط به آن اشاره کردیم و نیاز به تفسیر و توضیح بیشتری ندارد و همچنین این مسئله از واضحات است و چیزی نیست که نیاز به مشاوره ژنتیک داشته باشد چرا که عمل، عمل مقبوح و حرامی است.

 

ب) منع ازدواج با خویشاوندان

ازدواج بین فامیل های نزدیک مثل پسرعمو، دخترعمو یا پسرعمه و دختردایی یا پسرخاله و دخترخاله و ... اگر سلامتی طرفین تا چندین نسل خوب باشد و صفت بیماری زایی در بین آنها نباشد البته باعث تقویت صفات خانوادگی خواهد شد اما اگر یک بیماری به طور پنهان یا آشکار وجود داشته باشد، اگر ازدواج بین آنها صورت گیرد موجب تشدید مرض و آشکار شدن آن بیماری خواهد شد مثلا اگر یک پسرعموی سالم با دخترعموی که دارای بیماری ارثی پنهانی است ازدواج کند، آن بیماری آشکار می شود و این آشکار شدن ژن معیوب در ازدواج های غیرخویشاوندی هم ممکن است دیده شود ولی در ازدواج های فامیلی بیشتر است.[2]

پیامبر اکرم (ص) فرموده اند: «لاتنحکوا القرابه القریبه فان الولد یخلق ضاویا؛

با بستگان نزدیک ازدواج نکنید که فرزند ضعیف به وجود می آید.[3]

از آنجایی که ما در برابر نسل آینده مسئولیم باید قبل از ازدواج این مشاوره ریسک را انجام دهیم تا از به وجود آمدن نسل معیوب چه از نظر جسمی و چه از نظر روحی جلوگیری کنیم.

پس از روشن شدن اهمیت مشاوره که از جمله صفات اخلاقی موردقبول اسلام است و پیامبر اسلام (ص) و امامان معصوم به منظور نهادینه کردن این امر بین مردم، با سیره و کلام خود روش صحیح مشورت و وظایف اخلاقی مشاوران مانند تقوی، تجربه، خرد، خداترسی و امانت داری، ورع و بردباری را به آنها آموزش می دادند. مسلما بهترین مشاوران، خداوند متعال پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع) هستند. در اسلام به مشورت با مادون خود و حتی دشمن برای شناختن مقاصدش سفارش شده است. استخاره به عنوان یک مشاور اگر به موقع و پس از خردورزی و رعایت تمامی آداب و شرایط پیش فرض انجام گیرد، خود مرحله نهایی عقل داوری است.

مشاوره باید از ویژگی هایی چون تقوا، مهربانی، تجربه، خداترسی، امین بودن، ورع، علم، دانش و شکیبایی برخوردار باشد و افراد دروغگو، بخیل، ترسو، حریص، ناتوان، منافق، احمق صلاحیت مشورت ندارند. مشاوره باید با احترام به مراجع خود به او کمک کند و از مرک نسنجیده و خودرایی و خشونت بپرهیزد. مشورت کننده نیز ابتدا از خداوند طلب یاری کند و سپس به گزینش مشاوره بپردازد و در حق او کوتاهی نکند.

علت مشورت پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع) با مردم تحلیل و شخصیت دادن به مردم، آزمایش و رشد فکر آنها، استفاده از تایید مردم، آگاهی بخشی و پرهیز از حکومت استبدادی، احترام به عرف، عقلا و ترویج این سنت صالحه در میان اقوام بوده است. و با این کار به آنان می آموختند این کار ننگ و عار نیست و می تواند جلوی انتقاد مردم را پس از عمل بگیرد.

مشاوره و نظرخواهی از افراد صالح دارای فوایدی چون کشف راهکار برای عمل، ایجاد پشتوانه محکم در تمام امور، عدم پشیمانی فرد، برخورداری از آرامش خیال، دوراندیشی و ارزشمندشدن انسان است.


 

 


 

دوران نامزدی

یکی از اموری که در زندگی مشترک نقش حساس و تعیین کننده ای دارد، دوران نامزدی است. که بیشتر افراد این دوران را یکی از شیرین ترین و پربارترین و لذت بخش ترین مراحل زندگی می دانند.[4]

اگر با این دوران، ماهرانه و از روی ظرافت و دقت عمل، برخورد شود و دو طرف به وظایف مخصوص خود عمل کنند، می تواند در پویایی، بالندگی و استحکام دوران های بعدی بسیار تاثیرگذار باشد.

منظور از این دوران، فاصله بین عقد و عروسی است که پسر و دختر به یکدیگر محرم می باشند نه قبل از عقد که در این دوران مرد حق هرگونه تمتع مشروع را از همسرش دارد لیکن رسم چنین است که تمتع مخصوص زناشویی تا شب زفاف به تاخیر می اندازند و بهتر هم همین است.[5]

 

ضرورت دوران نامزدی

1.   از نظر عاطفی صحیح نیست ناگهان دختر را از افراد خانواده اش جدا کرد زیرا اینکار به او لطمه وارد می کند پس لازم است این کار به تدریج صورت پذیرد.

2.   فرصت مناسبی است که دختر و پسر که تاکنون مسئولیت زندگی شان برعهده پدر و مادرشان بوده و به همین دلیل نمی توانند یک دفعه مسئولیت زندگی را قبول کنند، از این دوران برای آماده کردن خود جهت پذیرش بار مسئولیت زندگی استفاده می کنند.

3.   دختر و پسری که قبلا یکدیگر را نمی شناخته اند با یکدیگر بیگانه بودند و نمی توانند یک دفعه در کنار هم قرار گیرند و زندگی مستقل خودرا شروع کنند این دوران این فرصت را به آنها می دهد که به یکدیگر انس بگیرند و آماده زندگی شوند.

4.      دوران نامزدی، فرصتی برای والدین نیز می باشد که بتوانند آمادگی لازم برای عروسی عزیزانشان را فراهم کنند.

 

وظایف دختر و پسر در دوران نامزدی یا عقد

1. بیشتر شدن شناخت طرفین ازدواج نسبت به یکدیگر برای تفاهم بیشتر.

اگرچه که در مرحله گزینش باید دو طرف نسبت به هم شناخت کافی پیدا کرده باشند ولی در دوران نامزدی، شناخت و آشنایی بیشتری با اخلاق، دیدگاهها و ... با یکدیگر پیدا می کنند که این شناخت تکمیل کننده شناخت مرحله گزینش است. سپس با توجه به این شناخت از یکدیگر، خود را برای تفاهم و سازگاری در زندگی مشترک آماده می کنند. آن شناخت برای انتاب بود و این شناخت برای تفاهم و سازگاری، چرا که هرچه میزان شناخت و توافق قبلی بیشتر باشد امکان سازگاری بعدی بالاتر می رود.[6]

 

محورهای شناخت همسر

محورهای شناخت همسر به این ترتیب می باشد.

الف) شناخت جنبه های مثبت (استعدادها و توانایی های آدمی)

 زن و مرد باید در روابط متقابل خود به جنبه های مثبت یکدیگر را تقویت کنند و به یکدیگر در زمینه این جنبه ها اعتماد به نفس بدهند.

اگر زن و مرد توانستند به جایی برسند که بگویند: خدا را شکر اگر فلان فضیلات در من نیست در همسرم هست، توانسته اند، توانسته اند جایی را در زندگی بدست آورند چرا که در این اوضاع، آنها حاضر به یکی شدن هستند.

 

ب) شناخت جنبه های منفی

این عبارت که «هیچ کس کامل نیست» نوعی آرام بخش و تسکین دهنده است و به ما یاد می دهد که توقعات و خواسته های خود را از دیگران محدود کنیم و انتظار نداشته باشیم طرف مقابل ما فردی کامل و بی عیب و نقص باشد. پس وظیفه ما در مقابل افراد خصوصاً همسر، این است که: به جای اینکه در جهت تحریک جنبه های منفی او برآییم و ایرادهای او را به رخش بکشیم، عزت نفس را پایین بیاوریم و ... درصدد برخورد منطقی در جهت رفع عیوب او باشیم. و این نکته را درنظر داشته باشیم که چشم پوشی از پاره ای رفتارهای ناسالم همسر و فرصت دادن به او برای رفع نواقص، اعتماد او را به زندگی و شریک زندگی اش برمی انگیزد.

توصیه اسلام این است که حتی اگر به جهاتی از همسر خود رضایت کامل نداشتید، فورا تصمیم به جدایی و بدرفتاری نگیرید و تا حدامکان با او مدارا کنید چرا که حضرت علی (ع) فرمودند: «سلامه العیش فی المداراه؛ زندگی در مدارا کردن است.»[7]

و از طرفی عفو و بخشش، عزت و بزرگی صاحبش را بیشتر می کند. «وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ؛[8]

عفو داشته باشید تا خداوند شما را عزیز گرداند»[9]

رهبر معظم انقلاب در این زمینه می فرماید:

سعی شما این باشد که در تمام دوران زندگی، به خصوص سال های اول، این چهار پنج سال اول، با هم سازگاری داشته باشید اینطور نباشد که یکی اندک ناسازگاری نشان داد، آن دیگری هم حتما در مقابل او ناسازگاری نشان بدهد. نه هردو با هم سازگاری نشان دهید و اگر دیدید همسرتان ناسازگاری کرد شما سازگاری نشان دهید . این جا از آن جاهایی است که سازش و کوتاه آمدن خوب است.[10]

 

معنای سازگار چیست؟

معنایش این است که زن ببیند این مرد درست ایده آل اوست تا با او سازگار باشد؟ یا مرد ببیند که این زن کاملا ایده آل اوست و همان فرد مطلوب عالی است تا با او سازگاری داشته باشد. اگر یک ذره این گوشه یا آن گوشه اش کج بود قبول نیست. معنای سازگاری این است؟ نه اگر سازگاری این باشد که این خودش به طور طبیعی انجام می گیرد و اراده شما را نمی خواهد. اینکه می گوئید شما سازگار باشید یعنی شما با هر وضعیتی که هست و پیش آمده، بسازید. معنای سازگاری این است یعنی چیزهایی در زندگی پیش می آید خب دو نفرند با هم تا حالا آشنایی نداشته اند، زندگی نکردند، ممکن است فرهنگشان دو تا باشد، ممکن است عاداتشان دو تا باشد اول ممکن است یک ناسازگاری هایی ببینند. حالا اول ازدواج که نه آدم هیچ متوجه نیست. بعد از یک خرده که گذشت ممکن است یک ناسازگاری هایی حس کند آیا باید این جا از هم سرد شوند و بگویند: این مرد یا این زن دیگر به درد من نمی خورد؟ نه شما باید خودتان را با این مساله تطبیق دهید اگر چنان چه قابل اصلاح است اصلاحش کنید و اگر دیدید نه، کاریش نمی شود کرد، خوب با او بسازید.[11]

اگر دیدید که همسرتان یک نقطه عیبی دارد ـ هیچ انسانی بی عیب نیست ـ و مجبورید او را تحمل کنید، تحمل کنید که او هم همزمان دارد یک عیبی از شما را تحمل می کند، آدم عیب خودش را نمی فهمد عیب دیگری را می فهمد، پس بنا را بگذارید بر تحمل.[12]

در قدیم بیشتر می گفتند دختر باید سازگار باشد، برای پسر کأنه وظیفه سازگاری را قائل نبودند، نه! اسلام این را نمی گوید اسلام می گوید که دختر و پسر هر دو باید سازگار باشند هر دو باید بسازند. باید بنا را بر این بگذارند که زندگی خانوادگی را سالم و کامل و آرام و همراه با محبت و عشق متقابل اداره کنند و این را ادامه بدهند و حفظ کنند. اگر چنان چه انشاءالله این فراهم شد که فراهم کردنش هم با تربیت های اسلامی مشکل نیست، این خانواده همان خانواده سالمی خواهد بود که اسلام به آن معتقد است.[13]

 

ج) شناخت نقاط روشن و برجسته زندگی همسر (به ویژه در گذشته)

اگر همسرمان در برابر شرایط دشوار احساس عجز و ناتوانی کرد می توانیم با یادآوری موفقیت ها و جنبه های مثبت زندگی اش، او را امیدوار و شخصیتش را استحکام بخشیم و به او می باورانیم که همان طور که در گذشته موفق شده است اکنون هم می تواند موفق شود. حضرت علی (ع) فرموده اند: «العیش یحلو و یمر؛ زندگانی گاه شیرین و گاه تلخ است.»[14]

 

د) شناخت علایق و تمایلات و گرایش های همسر

باید فهرستی از خصوصیات مورد علاقه همسر را بدانیدو با آگاهی کامل علایق، گرایش ها و تمایلات او زمینه جلب اعتماد او را فراهم نمائید.[15]

 

2. بها دادن به احساسات و عواطف همدیگر

اشتباه بزرگی که بعضی از نامردها می کنند این است که به عواطف و احساسات نامزدشان، بها نمی دهند و به او بی اعتنایی می کنند و فکر می کنند این کار باعث عزیزتر شدن آنها می شود ولی تنها اینکار به عزیز شدنشان کمک نمی کند بلکه عواطف طرف مقابل را جریحه دار کرده و در زندگی اثرات نامطلوبی برجای می گذارد. در حالیکه ملاقات های صمیمانه و همراه ابراز عشق و محبت باعث دلگرمی، عفت و امید به زندگی می شود.[16]

 

3. برنامه ریزی برای آینده و پایه ریزی استقلال زندگی آینده

با توجه به امکانات و توانایی های موجود باید طراحی برنامه های قابل اجرا با هم فکری دو نفر (زن و شوهر) برای زندگی آینده تنظیم شود این برنامه ها باید در مسیر تبدیل دلبستگی دوران تجرد به استقلاب زمان تاهل باشد.[17]

 

4. اصلاح و تربیت خویشتن

در این دوران به واسطه وجود احترام و محبت خاصی که طرفیت به هم دارند فرصت بیشتری برای اصلاح خویش دارند. لذا صفات و خصوصیاتی که در طول زندگی ممکن است موجب پیدایش مشکل شده و توافق آن را به خطر بیندازد باید در این دوران اصلاح شود. بالا بردن و تقویت قدرت سازش و از خودگذشتگی و کنار گذاشتن خودخواهی ها در این دوره ضروری است.[18]

 

5. هدیه دادن

این امر در جلب محبت و الفت بین قلوب نقش بسزایی دارد. هدیه دادن یک رفتار دو طرفه است و اینطور نیست که فقط پسر به دختر هدیه بدهد البته پسر باید بیشتر به این کار بپردازد لازم نیست که هدیه گرانقیمت باشد. بلکه فقط باید زیبا و موردعلاقه طرف باشد و مهمتر آنکه ظریفانه داده شود.

 

6. نامه نگاری محبت آمیز

این کار تاثیر نیکویی روی افزایش محبت و استحکام روابط بین نامزدها دارد. که البته با پیشرفت علم و تکنولوژی امروزه این کار توسط پیام SMS بسیار راحت و در دسترس شده است.

 

7. ملاقات های صمیمانه

اغلب خاطرات این دوران تا آخر عمر در خاطر انسان می ماند پس باید دو نامزد در این دوران، دیدارهای دوستانه و عاشقانه داشته باشند و با یکدیگر صحبت های محبت آمیز داشته باشند و به این ترتیب به تقویت بیش از پیش روابط خود بپردازند.[19]

یکی از موضوعات مهم که دو نامزد با آن در این دوران روبرو می شود این استکه بعضی والیدن دختران، غیرت و تعصب بیجا به خرج می دهند که باید به چنین مادران و پدران گفت: اگر شما این داماد را پسندیده اید و به او اعتماد دارید او را همسری شایسته برای دخترتان می دانید دگیر جایی برای ممانعت از ملاقات آنان وجود ندارد و اگر از او شناخت کافی ندارید و به او اعتماد ندارید چرا دخترتان را به عقدش درآورده اید؟

این دو هم اکنون همسر شرعی و قانونی یکدیگر هستند و از این نظر هیچ فرقی بین دوران نامزدی و بعد از عروسی وجود ندارد. البته عروس و داماد باید حرمت و احترام و رضایت والدین را رعایت کنند که بی توجهی به آن لطمه هایی سنگین را به دنبال دارد.[20]

 

مداخلات ناشیانه

بسیاری اختلافاتی که در زندگی در اثر مداخله ناشیانه زن و شوهر در کار یکدیگر است اصولاً در نظام حیات اسلام حدود وظایف و اختیارات زن و شوهر در حیات خانوادگی معین شده است هر کس در چهارچوبی مشخص فعالیت می کند ضمن اینکه تعاون و همکاری در این راه به حد کافی وجود دارد و دخالت در کار دیگری باید براساس خواست طرف مقابل باشد این کمتر مشکل ساز است ولی گاهی این مداخله توسط کسان و بستگان طرفین صورت می گیرد که به عنوان راهنمایی را در زندگی آنان می شود و دخلات ناشیانه ای را آغاز می کند این راهنمایی هایی ناشیانه سبب درگیری بین زن و شوهر می شود که همه شما به نمونه هایی از ان برخورد کرده اید.

اختلافات و درگیری هایی که در اثر مداخله دیگران در زندگی به وجود می آید دوام بیشتری دارد پس باید از ورود این دخالت های نابجا در زندگی جلوگیری کنیم و اجازه اینکه کسی با این کار وضع زندگی را در هم و برهم کند را ندهیم مداخله در زندگی دیگران دلایلی دارد.

 

 

1. اظهارنظر

مداخله می تواد به صورت اظهارنظر در زندگی زن و شوهر جوان باشد که والدین آنها برای بهتر شدن زندگی آنها نظراتی می دهند که باعث درگیری می شود و شاید خود آنان هم قصد چنین کاری نداشته اند و نیت آنها خیر بوده (راهنمایی زوجین) ولی به این جا ختم شد

پس پدر و مادران، خواهران و برادران هر چقدر سخن و رأیشان صادقان اند و خیر آنان را می خواهند ولی باید بگذارند آنان خودشان تصمیم بگیرند. با زیرگوشی گفتن ها، هرچند به صورت خیرخواهانه همسر را علیه دیگری تحریک نکنند و به بهانه محبت زندگی آنان را متزلزل نکنند. آنان پس از ازدواج، باید نصیحت کننده باشند ولی با ظرافت هایی که مجال پرداختن به آن نیست پس اگر ناشیانه به این کار پردازند ذهن طرفین مشرب شده و موجبات بدبینی و ناراحتی فراهم می شود.

 



[1] وسائل الشیعه، باب 11، از ابواب نکاح محرم روایت 1

[2] بهداشت ازدواج از نظر اسلام، خلاصه صفحات 62و20و 19

[3] محجه البیضا بهداشت در اسلام، ص 216 به نقل از وسال مهروندان، ص 78

[4] وصال مهرورزان، ص 74

[5] نیازها و روابط عروس و داماد، ص 119

[6] جوانان و انتخاب همسر، ص 232

[7] غررالحکم، ص 512

[8] نور/22

[9] زن اگر این گونه می بود، ص 117-114

[10] خطبه عقد، مورخ 31/4/76

[11] خطبه عقد مورخ 16/1/79

[12] خطبه عقد، مورخ 9/4/78

[13] خطبقه عقد، 11/5/74

[14] میزان الحکمه، ج9، ص 4242

[15] زن اگر اینگونه می بود، ص 114-120

[16] جوانان و انتخاب همسر، ص 233

[17] همان، ص 233

[18] همان ص 232 و وصال مهرورزان، ص 81

[19] همان، ص 236-235

[20] نیازها و روابط عروس و داماد، محسن ماجراجو، ص 125

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

3- عدم تعادل در پیوندهای جنسی و عاطفی:

امروزه، به دلیل ناآشنایی با تأثیر روابط جنسی سالم در تقویت پیوندهای عاطفی و نشاط روحی، اشتغالات خسته كننده زوجین، به ویژه در مورد زنان كه بار سنگین فعالیت خانگی را نیز بر دوش می كشند؛ فقدان آموزش های موثر و صحیح، و حاكمیت نگاه منفی و زهد گرایانه به روابط جنسی، زوجین در ایجاد روابط جنسی سالم و ایجاد رابطه كلامی و برقراری ارتباط موثر با یكدیگر ناتوانند و این خود در كاهش رضایت مندی از زندگی تأثیر گذار است.

رشد 46 درصدی طلاق در سال 81 نسبت به سال 76 و رشد 13 درصدی آن در سال 81 نسبت به یكسال قبل نشان گر ازدواج های ناهمگون، تغییر سطح انتظارات از زندگی، عدم موفقیت زوجین در برقراری پیوندهای عاطفی، ناآشنایی آنها با چگونگی مواجه شدن با مشكلات و بحران های زندگی، تنهایی و عدم برخورداری از حمایت خویشاوندان در موقعیت های خطیر است. گرچه مهم ترین عامل افزایش طلاق را اعتیاد شمرده اند، اما فراموش نكنیم كه اعتیاد نیز می تواند معلول شرایط نابسامان در خانواده ها و حس تنهایی و شكست در زندگی باشد. آمار 80-85 درصد درخواست های طلاق از سوی بانوان علاوه بر آن كه نمایان گر سنگینی مشكلات زناشویی بر دوش آنان است، نشان از ناآگاهی آنان از پیامدهای طلاق دارد. در جوامع پیشین، زن پس از طلاق، غالباً به خانه خویشان باز می گشت. تحت حمایت آنان قرار می گرفت و زمینه ازدواج مجدد، به سهولت برای وی مهیا بود، اما امروزه  چنین سیستم های حمایتی چون گذشته موجود نیست و زنان سرپرست خانوار با مشكلات بسیاری از جمله فقر و بی سوادی اعضای خانواده دست به گریبانند و حمایت های دولتی تنها بخش كمی از نیازهای آنان را پاسخ می دهد.

 

4- ضعف بنیان های پرورشی و تربیتی:

خانواده هایی را مشاهده می كنیم كه فاقد مدیریت منسجم و عنصر هماهنگ كننده، نظارت و هدایت صحیح است و والدینی را می یابیم كه رسیدگی به معیشت و سپردن فرزندان به مراكز رسمی آموزشی، تنها دغدغه آنان است. آموزش «چگونه زیستن»، «چگونه آموختن»، «چگونه ساختن» و «چگونه شكیبا بودن» كم كم از صورت ذهنی والدین محو می شود. دستگاه های فرهنگ ساز نیز به جای آشنا كردن والدین با مسئولیت های خود و ایجاد پیوند میان دو نسل، بی تفاوتی و تك روی را به نسل جوان می آموزند.از سوی دیگر عدم حضور كافی والدین در كنار فرزندان، به كاهش بعد نظارتی و هدایتی و ضعف پیوندهای عاطفی می انجامد.

تغییر الگوی اقتصادی خانواده، بالا رفتن سطح توقعات، به فراموشی سپردن فرهنگ ساده زیستی و تمایل به حضور در عرصه های اقتصادی، زمان حضور پدر و مادر را در خانه كاهش داده است. اما رشد 15 درصدی فرار دختران از خانه كه بیشتر آنها در سنین 14-17 سالگی اند و به 70 درصد آنان تعرض جنسی می شود و بسیاری از آنان در خانواده های آسیب دیده (به ویژه خانواده هایی كه مادر به حضور در كنار فرزندان و ارتباط با آنان اهتمام نمی ورزد) پرورش یافته اند، زنگ خطری در گوش خانواده ها و سیاستگذاران نظام است.

آن چه بر نگرانی ها و بار مسئولیت نظام اسلامی می افزاید آن است كه گروه زیادی از پدران و مادران به دلیل اعتماد به رسانه ها و نهادهای فرهنگی نظام، بخشی از مسئولیت تربیتی خود را به آنها واگذار كرده اند، حال آن كه برخی نهادها در انجام وظایف خود موفق عمل نمی كنند و برخی نیز خود از عوامل انحطاط خانواده اند. نتیجه ضعف عملكرد والدین و نهادها: شخصیت شكننده و آسیب پذیر نسل جوان، بالا رفتن سطح انتظارات و توقعات آنان، و كاهش رضایت مندی از زندگی است.

 

کارکردهای خانواده

1. تولید نسل و بقای نسل انسانی

وظیفه تولید نسل به عهده خانواده است که می تواند جایگاهی مناسب برای تولید و تولد فرزندانی صالح و شایسته باشد.

 

2. ارضای غرایز جنسی

یکی از نهادهای مهمی که کارکرد ارضا نیازهای جنسی انسان ها را برعهده می گیرد خانواده است.

 

3. ارضای نیازهای عاطفی

هر انسانی در هر سنی و موقعیتی که باشد به مهر و محبت نیازمند است و روی این حساب می توان گفت که همه افراد چه کودک، چه پیر و چه جوان تشنه محبت هستند سرچشمه نوشاب زندگی بخش حیات نیز خانواده است.

 

4. جامعه چذیری

خانواده ارزش ها و هنجارهای اجتماعی را به نسل های جدید می آموزد و آنان را به آداب و رسوم و سنن پذیرفته شده در جامعه آشنا می کند.

 

5. کارکرد اقتصادی

تامین مخارج زندگی افراد و برطرف کردن نیازهای مختلف آنان ازجمله خوراک، پوشاک و مسکن به عهده خانواده است.


 

فصل سوم

بررسی عوامل موثر در استحکام خانواده

بخش اول: قبل از ازدواج

بخش دوم

دوران نامزدی (عقد)

بخش سوم: پس از ازدواج

 

معیارهای داشتن خانواده مستحکم (قبل از ازدواج)

ازدواج آگاهانه و با برنامه برج مراقبت زندگی است و صورت آن به ویژه در این دوران که زندگی بشر از پیچیدگی خاصی برخوردار است پوشیده نیست.

ازدواج اهداف و نیازهای بیشماری را برآورده می سازد که مهمترین آنها آرامش و سکون است. همانطور که در قرآن کریم می فرماید: «و از نشانه او این است که از نوع خودتان همسرانی برای شما آفرید تا بدان ها آرام گیرید و میان شما دوستی و رحمت نهاد.»

مواردی چون نیل به آرامش و سکون، تامین نیازهای جنسی و حیاتی، بقای نسل، تکمیل شخصیت و تکامل اجتماعی، سلامت و امنیت اجتماعی و تامین نیازهای روانی ـ اجتماعی در شمار مهمترین اهداف ازدواج جای دارد. رسیدن به همه این اهداف به تامل و تفکر و نیل به چنین ازدواجی به برنامه ریزی نیازمند است.

رسول اکرم (ص) در حدیثی می فرمایند: «انما شاب تزوج فی حداثه سنه عج شیطانه یا ویله عصیم منی دینه؛[1]

هر جوانی که در سنین جوانی ازدواج کند، شیطوان (موکل بر) او فریاد می زند: واویلا! دین! و از دسترس من حفظ شد.»

انسان اجتماعی ترین موجود زمین است و هیچ انسان سالمی نمی تواند بدون ارتباط با دیگران زندگی کند. آدمی ترکیبی از جسم و روان است. برخی چنان می پندارند که وجودشان به این جسم خاکی محدود است. درصورتی که این جسم، استراحتگاه موقتی روح شمرده می شود و روان آدمی به مونس و همدم و همراه نیاز دارد.

اریک فردم روان شناس آلمانی می گوید: «انسان از لحظه ای که به دنیا می آید تا آن دمی که از دنیا می رود، هر کاری می کند برای رفع احساس تنهایی خویش است.»[2]

وقتی این تهایی بیشتر می شود، تکاپوی بشر برای جست و جوی یار و همراه فزونی می یابد. کاملترین و جامعترین نمود این جست و جو که قاعدتاً تمام زندگی فرد را تحت الشعاع قرار می دهد، ازدواج است.

البته ازدواج امری سهل و ساده نیست.  برای این امر مهم باید بسیار اندیشید و به فکر فرو رفت، نقشه ها کشید و مهمتر از همه مشورت کرد. خلاصه همه این موارد محتاج برنامه ریزی است.

 

ضرورت برنامه ریزی در ازدواج

صاحب نظران معتقدند به همان اندازه که نباید از ازدواج دچار ترس و توهم شد، به همان اندازه نیز نباید این اتفاق مهم و حیاتی را ساده پنداشت؛ زیرا ازدواج های بدون برنامه و بدون مطالعه، کارنامه خوبی نداشته است.

به همین خاطر برای یک ازدواج موفق شروع و یک زندگی مستحکم باید برنامه داشت. این امر به ویژه در دنیای پست مدرن امروز که از پیچیدگی خاصی برخوردار است، اهمیت دو چندان پیدا می کند؛ ادیان الهی از مشوقان عمده ازدواج که یک سنت دیرینه اجتماعی است؛ بوده اند و حتی آن را میثاق مقدس خوانده اند.

دین مبین اسلام براین سنت پاک و ارزشمند که سعادت جامعه را رقم می زند و موجب بقای نسل می گردد، بسیار تاکید ورزیده است. پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: هیچ بنایی نزد خداوند محبوبتر از ازدواج نیست.[3]

این بنا به مهندسی فکری و روحی و به عبارتی به برنامه نیاز دارد. ازدواج و تشکیل خانواده حرکت از من به سوی ما است.

نیازی مقدس و طبیعی است که از  فطرت و آفرینش انسان ها سرچشمه می گیرد و نباید آن را یک قرارداد متعارف اجتماعی تلقی کرد؛ زیرا اگر این بنیان مقدس آسیب دید، پیامدهای جبران ناپذیری به دنبال دارد.

 

مهارت ها و عوامل اساسی در ازدواج

در برنامه ریزی ازدواج از چند عامل نام برده می شود که در توفیق و استحکام این امر مهم تاثیر بسیار دارد این عوامل عبارتنداز:

1. نیت و اراده آگاهانه

برای ایجاد خانواده و ساختن زندگی مشترک نیت تنها یک امر ذهنی نیست. این پدیده مجموعه ای از طراحی های ذهنی و عملی است که سخت کوشی و تلاش بهینه و کارآمد بخشی از آن به شمار می آید. کسی که برنامه ای شفاف و روشن برای این امر مهم داشته باشد، استحکام و بقای این پیوند مقدس را رقم زده است. البته این نکته باید توجه شود که هرگاه انسان به کاری مقدس و ارزشمند، به ویژه ازدواج دست بزند، دست های نامرئی از آبستن رحمت الهی خارج شده و یاری اش می دهند. که این امر را بسیاری از ازدواج های موفق و زوج های کامیاب، تاکید کرده اند. پس وقتی از برنامه در ازدواج سخن می گوییم، هدف آن است که این امر مهم را به زمان مبهم موکول نکرده و در زمان های مناسب و نزدیک به آن، به وسیله مشاوره و رایزنی و مطالعه و کسب اطلاعات و مهمتر از همه تجارب دیگران، به برنمه ریزی روی آوریم به این صورت:

حصول اطلاعات اولیه:

1.      روش های حصول: مطالعات مقالات و کتاب، CD و مشاوره

2.      نوع اطلاعات: تفاوت زن و مرد (شناخت شخصیت زن و مرد)، وظایف و تکالیف زن و مرد، کتاب و رسوم ازدواج

 

2. سلامت روح و جسم

انسان سالم به وجود آورنده خانواده سالم است چون اجتماع مجموعه خانواده هاست. اگر پایه و اساس زندگی های مشترک، سلامت روان باشدف بالندگی اجتماعی را به ارمغان می آورد. سلامت جسم در مرحله بعد است. گروهی از مردم در اثر سوانح و جنگ ها، مشکل جسمی پیدا می کنند ولی می توانند زندگی زناشویی عالی ای را تشکیل دهند. در مسئله ازدواج سلامت اندیشه و روان و خلقیات از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

3. داشتن منبع درآمد مناسب

بحث تامین برای یک زندگی موفق و زندگی پر خیر و برکت بسیار ضرورت دارد مسئله اشتغال و تامین خانواده، نوعی امنیت روانی ایجاد می کند که لازمه زندگی مشترک است.

طلاب و دانشجویانی که به ازدواج تمایل دارند، در کنار درس با جد و جهت، حرفه ای می یابند و مسئله تامین را تا حدود زیادی حل می کنند. یاری خانواده در این زمینه نیز از عوامل آسان کننده ازدواج است. البته در این مراحل صبر، قناعت، پذیرش وضع موجود و تلاش برای تامین هرچه بیشتر ضرورت دارد.

این نکته حائز اهمیت است که امروزه حتی بسیاری از افراد توانگر جامعه که شکل تحصیل و تامین نداشته اند، در آغاز راه سال ها صبر و تلاش کرده اند تا توانسته اند به مرحله توانگری برسند. تامین راهارو سالها اندیشه و عمل و جد و جهد است.

روانشناسان می گویند: «هر حرکت انسان با یک فکر یا تصویر ذهنی شروع می شود و پس از آن جا به صورت مادی تجسم پیدا می کند. پس می توانیم با افکارمان و ایده های عملی مان زندگی مان را بسازیم. چرا که جایگاه اصلی قدرت و توانگری درون ماست.[4]»

همان گونه که حضرت علی (ع) نیز می فرمایند: «مواظب افکارت باش که گفتارت می شود، مواظف گفتارت باش که رفتارت می شود، مواظف رفتارت باش که عادتت می شود و مواظب عادتت باش که شخصیتت می شود و مواظب شخصیتت باشد که سرنوشتت می شود.»[5]

خلقت آدمی به گونه ای است که اگر بخواهد و از جمود خارج شود و منتظر نشود همیشه برای تصمیم بگیرند، می تواند به مرحله تصمیم سازی برسد و مهمتر از آن در بحث تامین، به مرحله کارآفرینی دست یابد.

جوان امروزه در مقایسه با جوان دهه های پیشین، از خلاقیت، مهارت، استعداد و توانگری بیشتر برخرودار می باشد. از طرف دیگر جوامع امروز از فرصتها و امکانات اشتغال و تولید و فعالیت آکنده اند. این ماییم که باید به سمت کار برویم یا موقعیت آن را خلق کنیم. چه بسا لازم آید این موقعیت را در کنار تحصیل و با نیت تشکیل زندگی مشترک فراهم کنیم. نکته مهمی که در اینجا وجود دارد، بحث ازدواج و رزق است.

حضرت محمد (ص) می فرمایند: «من ترک التزویج مخافه الفقر فقد اساء الظن بالله عزوجل ان الله عزوجل یقول: و این یکونوا فقراء یغنیهم الله من فضله؛

کسی که به خاطر ترس از فقر (و مشکلات مالی) ازدواج را ترک کند، به خداوند سوء ظن پیدا کرده است. چون خدا می فرماید: و اگر فقیر باشند و (ازدواج کنند) خدا از فضل خود آنها را بی نیاز می کند.[6]

 

4. سن مناسب (بلوغ اشد)

زوج مناسب باید از جهت جسمی به بلوغ کامل رسیده باشند و از جهت روحی و روانی برای پذیرش مسئولیت ازدواج آمادگی داشته باشد. امروزه با توجه به بحث تحصیل و کار و امکانات، تعریفی خاص از سن مناسب وجود ندارد یعنی با لحاظ کردن بلوغ جسمی و روحی و تطبیق با شرایط زمانه، از جهت تحصیل و اشتغال و تامین می توان درخصوص ازدواج تصمیم گرفت. البته نباید فراموش کنیم که بیش از سن تقویعی، سن عقلی ضامن بقای زندگی مشترک خواهد بود. در قرآن کریم در مبحث ازدواج از اصطلاح «بلوغ أشد» استفاده شده است.

هنگامی که از واژه بلوغ سخن به میان می آید، آن چه بیشتر به ذهن خطور می کند بلوغ جنسی است. که در دروان ما در پسران در حدود سنین 12 سالگی و بلوغ دختران نیز در حدود سنین یازده سالگی رخ می دهد. لازم به توضیح است که مقصود از سن بلوغ سن تکلیف نیست البته هر کس به بلوغ برسد حتماً به تکالیف هم رسیده است ولی هر کس به تکالیف برسد معلوم نیست به بلوغ جنسی رسیده باشد. اغلب دختران در سن نه سالگی به تکلیف می رسند ولی سن بلوغ جنسی آنان هنوز شروع نشده است. برای این گروه از نظر شرعی انجام واجبات واجب است هرچند هنوز به بلوغ جنسی در آنان رخ نداده است. پسران هم در دوران ما خیلی زودتر از سن پانزده سالگی قمری به بلوغ جنسی می رسند درحالیکه یکی از اشتباهات خانواده ها این است که تکلیف پسران خود را در همان سن پانزده سالگی می دانند؛ در صورتی که اغلب پسران دو سال زودتر به تکلیف رسیده اند زیرا به بلوغ رسیده اند.

بلوغ اشد صرفاً بلوغ جنسی نیست؛ هرچند بلوغ جنسی شرط لازم برای بلوغ اشد است و هنگامی بلوغ، به تعبیر قرآن کریم بلوغ اشد می شود که فرد به حدی از بلوغ روانی و عقلی نیز رسیده باشد.

البته هر کسی به بلوغ جنسی رسید همان لحظه هم به بلوغ روانی و اجتماعی و عقلی نمی رسد. دختران به طور متوسط در سن هفده، هیجده سالگی به این بلوغ اشد می رسند. و پسران ما معمولا در سن 22-21 سالگی به این بلوغ می رسند و گاه بعضی تا سن 26 سالگی هم به این بلوغ نخواهند رسید.

بلوغ اشد مجموعه ای از بلوغ های جنسی، روانی، اجتماعی و عقلی است که هر یک شاخص مخصوص به خود را دارد. به طور مثال شاخص بلوغ جنسی، رشد قوه غریزه جنسی است. بسیار واضح است که این حس در پسران و دختران براثر عوامل فیزیولوژی بروز می کند و در این مسئله تردیدی وجود ندارد.

از مشکلاتی که در خصوص شناسایی این نشانه ها در جوانان در جامعه کنونی ما وجود دارد، این است که محرک های بلوغ جنسی در جامعه زیاد شده است. این محرک ها اعم از محرک های غذایی، ارتباطی تصویری و ... روبه افزایش است و از این رو متاسفانه شاهد بلوغ زودرسی جنسی جوانان در سنین پایین شده ایم. درحالیکه متاسفانه سن و بلوغ عقلی و اجتماعی آنان کاهش نیافته است و به عبارتی دیگر، باید گفت میان بلوغ جنسی جوانان با بلوغ عقلی و اجتماعی فاصله زیادی افتاده است. بطور مثال نوجوانی در دوازده سالگی در جامعه امروزی به بلوغ جنسی می رسد ولی تا 22 سالگی هنوز به بلوغ فکری و عقلی راه نمی یابد و بدیهی است جوان تا به بلوغ عقلی نرسد، مینه ازدواج در او فراهم نمی شود. این بلوغ جنسی زودرسی عواقب خطرناکی را برای جوانان ما بوجود می آورد که از جمله آن ها بحران های روانی و اختلالات رفتاری این جوانان است.

متاسفانه بعضی در همین حالات بحرانی توصیه ای غیرمنطقی و جاهلانه برای بهبود ارضا روانی آنها می نمایند که به او زن بدهید تا حالش بهبود یابد، یا اینکه زود شوهرش دهید تا حاش خوب شود، درحالیکه این دختر یا پسر در حال حاضر اصلا در وضعیت عادی و طبیعی از نظر فکری قرار ندارد و گاهی شرایط را با تصمیم نابه جا برای او سخت تر و شدیدتر می کنند.

از جمله اینکه: گاه دیده می شود که متاسفانه برخی افراد جاهلانه یا عمداً بیماری فرزند خویش را از خانواده طرف مقابل مخفی می کنند تا ازدواج صورت گیرد و دلیل این کار را این می دانند که این بیماری هیجانات ناشی از غرایز جنسی است که با ازدواج برطرف می شود. بطور مسلم چنین ازدواجی آینده روشنی نخواهد داشت و به عبارت دیگر چنین خانواده ای نمی تواند یک خانواده مستحکم باشد و پدر و مادرانی که مبادرت به چنین کاری می کنند خیانت بزرگی را نسبت به طرف مقابل روا می داند.

از این رو اولین یناز ضروری وشرایط ورود به مرحله ازدواج به ویژه برای جوانان پسر بلوغ عقلانی است. تا جوانی به این حد بلوغ نرسد، شرایط ازدواج موفق را ندارد و چنین ازدواجی از استحکام نمی تواند برخوردار باشد و بلوغ عقلی، توانمندی جسمی نیست. بلوغ عقلی با توامندی روحی و فکری و احساس مسئولیت کردن و بزرگ منشی سرو کار دارد. همان چیزی که روحیات یک فرد بزرگ را از بچه جدا می کند به این معنی که بچه ها در خانواده هیچ احساس مسئولیت نمی کنند.

 

شما بهتر است ازدواج نکنید!

جوانی که نسبت به مسائل خانوادگی احساس مسئولیت ندارد، هرچند از نظر جسمی، رشد فیزیکی، سن و سال و حتی تمکن مالی امکان ازدواج داشته باشد، به طور طبیعی وقت ازدواج این جوان نیست زیرا روحیات کودکانه اش برای او مشکل می تراشند بنابراین از مهمترین نکاتی که متولیان امر تربیت و تعلیم و خود جوانان نیز باید به آن توجه داشته باشند، رشد عقلی، روانی و اجتماعی است.

گاه در محیط های دانشگاهی شاهد دانشجویانی هستیم که روح مسئولیت پذیری و اجتماعی آنها همگام با توانمندی علمی و متناسب با سن و سال و رشد فیزیکی آنها پرورش نیافته است. بنابراین جوانی با این ویژگی ها رشد لازم برای ازدواج را پیدا نکرده و تا ازدواج فاصله دارد.

این گروه از جوانان برای رشد اجتماعی و روانی خود، باید در عرصه های فعالیت های اجتماعی وارد شوند و در خلال ارتباط های توام با مسئولیت این حس را در خود تقویت نمایند. این گروه از جوانان که هنوز به احساس مسئولیت نرسیده اند و ذوقی در عرصه های اجتماعی از خود بروز نمی دهند، در ارتباط با خانواده خویش بی مسئولیتی خود را به نمایش می گذارند و لذا یک خانواده متزلزل را پایه ریزی می کنند.

دانشجویانی که 4-3 ماه در خوابگاه به سر می برد و حتی یک تلفن به مادر خویش و خانواده اش نزده است، چگونه می تواند در تشکیل خانواده از خود احساس مسئولیت نشان دهد؟ او هنوز به توانمندی عاطفی نرسیده است. جوانی که از خانواده خویش غافل است و به فکر نگرانی مادر خود نیست و نمی توان دیگران را درک کند، چگونه توانایی درک احساسات دختری را به عنوان همسرش خواهد داشت؟

هرچند چنین جوانی می تواند عواطف ناشی از غریزه جنسی خود را تحت عنوان عاشق شدن به مخاطب خود نشان دهد اما خواستگاه این احساس عواطف و عاشق شدن از غلیان شهوت و غریزه جنسی اوست. و هیچ خواستگاه مسئولیتی در آن دیده نمی شود، لذا به این عشق ورزیدن او نمی توان اعتماد کرد.

جوانی که وارد دانشگاه گردیده و هنوز برای خرید کتاب های درسی و خرید لباس و ملزومات زندگی وابسته به پدر و مادر است و با توجه به تمکن مالی پدر، هنوز بر خود عیب نمی داند که دست به سوی پدر دراز کند و پول تو جیبی بگیرد و توانایی کسب اندک درآمدی را ندارد، چگونه می تواند مسئولیت یک خانواده را به عهده بگیرد؟ این جوان اصلا برای ازدواج آمادگی ندارد هر چند پدرش کریمانه هزینه های اولیه زندگی او را تامین کند و برخوردش بدون توقع و خالصانه شد. اما جوانی که جسارت تقاضا کردن از پدر در وجودش هست و احساس مسئولیتی در اینکه بر پای خود بایستد نمی کند، شرایط ازدواج را ندارد. هرچند این مطالب رنگ و لعاب اقتصادی دارد، ولی مقصود ما جنبه های روانی و اجتماعی شرایط ازدواج است و مباحث اقتصادی بحثی جداگانه می طلبد.

مقصود از بیان این مطلب، احساس مسئولیت زندگی است وگرنه چه بسا جوانانی باشند که به  لحاظ وضعیت اقتصادی در شرایط بسیار مطلوبی باشند و اصلاً نیاز اقتصادی نیز نداشته باشند و پدر خارج او را تامین می کند اما اینکه دغدغه ای برای تامین آینده خود ندارد، به مراتب بدتر از جوانی است که وضعیت اقتصادیش مناسب نیست.

نباید علت تاخیر در ازدواج را با فرافکنی به دیگران نسبت دهیم و عیوب خود را فراموش کنیمو هر دختری باید ببیند برای ازدواج خود فعالیت کرده است و زمینه های ازدواج را در خود فراهم نموده است؟ مقصود از این سخن، پیدا کردن همسر نیست بلکه فراهم کردن شرایط ازدواج از نظر روانی و توانمندی در اداره کانون یک خانواده است، زیرا مفهوم ازدواج، تشکیل خانواده ای مستقل است. ازدواج صرفاً اطفای غریزه جنسی نیست و وجود این غریزه در انسان برای ترغیب اولیه در انسان نهاده شده است. ازدواج یعنی: ما توانایی اداره یک خانواده مستقل را بدون تکیه به دیگران داریم.

خواهر و برادری که در یک خانواده نمی توانند با هم ارتباط عاطفی و روح سازش داشته باشند، چگونه می توانند پس از ازدواج با همسران خود ارتباط عاطفی برقرار نمایند. بنابراین از دیگر شرایط ازدواج، بلوغ عاطفی جوانان است. دختر و پسر جوانی که توانایی تحمل دیگران را ندارند، توانایی برقراری ارتباط با خواهر و برادر و دوستان خود را ندارند، در تداوم زندگی با همسر خویش درمانده می شوند متاسفانه در ازدواج هایی که بین جوانان ما صورت می پذیرد، به خاطر همین مسائل، خاطر جمعی وجود ندارد که ازدواج و زندگی آنها دارای استحکام باشد و با موفقیت ادامه یابد.

وقتی دختر و پسر به بلوغ عاطفی نرسیده باشند و در خانه، دانشگاه و اجتماع نسبت به دیگران گذشت نداشته باشند و در محیط کار از خود گذشت نشان نمی دهند، روحیه تعاون، همکاری و همدلی ندارند. و نمی توانند در امور اجتماعی تفاهم داشته باشند چگونه می توانند با همسر خویش از خود این رفتارها: عاطفه، گذشت و ... را نشان دهند؟ بنابراین به مساله ازدواج صرفا نباید به عنوان یک ابزار کنترل غریزه جنسی نگریست.

بنابراین جوانان باید این بلوغ ها را در خود ایجاد کرده تا بتوانند ازدوج موفق داشته و به دنبال آن خانواده آنان از استحکام برخوردار باشند. چه بسا کسانی که از نظر علمی رشد کرده اند ولی عقلانیت آنها رشد نکرده! چنانکه در روایت آمده: «رب عالم قد قتله جهله؛[7] چه بسا عالمی که جهلش او را کشته است.»

در فرهنگ دینی ما جهل در برابر علم قرار ندارد درحالیکه در فرهنگ یونانی جهل در برابر علم قرار می گیرد. در فرهنگ اسلامی و قرآن کریم و روایات حضرات ائمه (ع) عقل و جهل در مقابل هم واقع می شوند چه بسا کسی که عالم باشد ولی در زمره جاهلان قرار دارد نه عاقلان.

امام بزرگوار مادر خصوص شهید رجایی فرمودند: آقای رجایی عقلش از علمش بیشتر بود.

عاقل کسی است که سنجیده رفتار کند. بنابراین اصلی ترین عوامل ازدواج موفق، عقلانیت است. نه ایمان بدون عقلانیت.

پس کسانی که می گویند اصلی ترین عامل ازدواج موفق، ایمان است، اشتباه می کنند.

منظور از عاقل نبودن فرد، دیوانه بودن فرد نیست بلکه به معنای اصطلاحی اگر در رفتارها و سخن گفتن کمی استنباط عاقل بودن نکردیم، هرچند او شخص مومنی باشد، ولی با او ازدواج نباید کرد زیرا اغلب اختلافاتی که پس از ازدواج ها پیش می آید برخی منجر به طلاق می شود، از همین عامل سرچشمه می گیرد. البته ایمان حقیقی همیشه با عقلانیت توام خواهد بود و اگر کسی عاقل نبود، هرچند ظاهر متدینی داشته باشد، متدین حقیقی نیست.

خلاصه اینکه اگر جوانی بلوغ عقلانی داشته باشد. به محص بروز اختلاف با همسرش آن تفاوت و اختلاف دیدگاه و مشکلی که برایشان پیش آمده را به اطلاع مادر و پدرش می رساند. به سرعت نمی آید درد و دلش را با هر کسی در میان بگذارد و در چنین شرایطی از توسعه پیدا کردن این اختلاف، جلوگیری می کند.

لذا در روایت داریم که: «لسان العاقل وراء قلبه و قلب الاحمق وراء لسانه؛[8] عاقل زبانش پشت تفکرش است یعنی اول فکر می کند بعد سخن می گوید و جاهل اول سخن می گوید و بعد راجعه به آن فکر می کند که آیا این سخنم خوب بود یا نه؟»

لذا توصیه به جوانان این است که در جلسات خواستگاری و در تحقیق پیرامون ازدواج، این نکته را درنظر داشته باشید که آیا این فرد که قصد ازدواج با او را دارم عاقل است یا نه؟ اگر عاقل باشد هر نقطه ضعف دیگر او قابل اغماض است. خود نیز سعی کنید روز به روز عقل خودرا افزایش دهید و عاقلانه تر از قبل عمل کنید و در این زمینه به این نکات توجه کنید:

1.   سعی کنید از کوچکترین و ابتدایی ترین امور، تصمیم گیری صحیح، بدون تزلزل و وابستگی داشته باشید تا در تصمیم های کلان زندگی مثل ازدواج، موفق باشید.

2.      در کارها با افراد آگاه و با تجربه مشورت کنید تا تصمیم منطقی و عقلانی ای بگیرید

3.      در همه امور با شجاعت تصمیم عاقلانه بیگرید و از سرزنش دیگران، ضررهای احتمالی و پشیمانی نترسید.

4.   اهداف زندگی خود را مشخص کنید و برای رسیدن به آنها راهبردهای مناسبی پیش بگیرید که لازمه آن، داشتن یک برنامه ریزی است که فرد را از سردرگمی نجات می دهد. پس اگر خواهان آرامش هستید، برنامه ریزی صحیح و اصولی داشته باشید.

5.   اگر دیدید دیگران قادر به برآوردن انتظارات شما نیستند، احتمال بدهید شاید انتظارات شما نامعقول است پس آنها را متعادل و منطقی کنید. همچنین بهتر است به تجزیه و تحلیل عقلانی و منطقی انتظاراتی که از خود و دیگران دارید بپردازید تا درگیری ها و سوء تفاهم های ناشی از انتظارات نامعقول را کاهش دهید.

6.      پافشاری بر افکار و اجازه شنیدن نظریات دیگران را به خود ندادن، می توان نشانگر و بیانگر عدم رشد عقلانی باشد.

7.      با شناختن توانایی ها و استعدادهای خود هدف های دور از دسترس، انتظارات نامعقول و آرزوها را به حداقل برسانید.

8.   در برخورد با مشکلات زندگی همه جوانب کار را بسنجید، شرایط را خوب درک کنید و بدانید با تجزیه و تحلیل خوب و موضع گیری صحیح و اصولی، انتخابی خواهید داشت که از نتیجه آن راضی خواهید بود. انتخاب درست نیز حمایت و تشویق دیگران را به دنبال دارد که باعث دلگرم شدن هرچه بیشتر می شود.

9.   هر شخصی باید این را یاد بگیرد که در قبال پیامد رفتارها و کردارهایش، مسئولیت پذیر باشد دیگران از یک فرد عاقل و بالغ انتظار دارند پاسخ قابل قبول و قانع کننده ای در قبال رفتارها و کردارهایش داشته باشد.

10. هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد. سنجیده و با توجه به اقتضای شرایط رفتار کنید و سخن بگویید یعنی یاد بگیرید هر حرفی راکجا بزنید و با هر فردی چگونه رفتار کنید. بهتر است قبل از به زبان آوردن هر سختی کمی راجع به آن فکر کنید و با درایت بیشتری صحبت کنید که با کنترل زبان خود از پشیمانی های احتمالی جلوگیری می کنید.

11. عاقلانه این به نظر می رسد که در شادی های زندگی خیلی مغرور و در مصائب زندگی خیلی غمگین و ناامید نشوی، بلکه حد اعتدال را رعایت کنی

12. برای بالا بردن توان سازگاری خود را جای دیگران بگذارید و ببینید در چنین موقعیتی چه می کردید آنگاه است که آنها را درک می کنید می توانید با آنها کنار بیایید.

13.  سازگاری را با ساز شکاری اشتباه نگیرید چرا که سازگاری کنار آمدن با اطرافیان است و سازشکاری کنار آمدن با دشمن

14.  عاقل بودن نباید با بعضی زرنگی ها و زد و بندها و حیله گری ها اشتباه گرفته شود.

15. از راه های افزایش عقل: شرکت در جلسات و نشست و برخاست با افرادی است که بلوغ فکری و علمی لازم را دارند و به اصطلاح فهیم و رشد یافته هستند یا لااقل آشنایی پیدا کردن با سیره و زندگی آنها می تواند موثر باشد.

 

امام حسین (ع) فرمودند: عقل جدا از راه پیروی حق به کمال نمی رسد.

بلوغ:

1.      بلوغ جسمی و جنسی

2.      بلوغ عقلی

3.      بلوغ اجتماعی

4.      بلوغ عاطفی

5.      بلوغ فرهنگی که شامل آشنایی با فرهنگ خانواده و آشنایی با فرهنگ جامعه می باشد.

6.   بلوغ اقتصادی که شامل: داشتن برنامه اقتصادی برای آینده، کم شدن وابستگی اقتصادی فرد از خانواده و درآمد حداقلی می باشد.

7.      بلوغ أشد

 

گفتیم که برای ازدواج یک سن مشخص نمی توان تعیی نرکد چرا که تفاوت هایی بین افراد در رسیدن به بلوغ عقلی و ... وجود دارد ولی بعضی صاحبنظران با این حال دامنه سنی ویژه ای برای ازدواج ذکر کرده اند برای نمونه سن مناسب آقایان برای این امر را با لحاظ شرایط فوق بین 28-22 سال و سن مناسب خانم ها را 25-19 سال دانسته اند.

البته امروزه شاهد بالا رفتن سن ازدواج هستیم به طوری که مرز 35-30 سال برای آقایان و 25-30 سال برای خانم های امری عادی شده است ولی نباید گذاشت که به یک فرهنگ تبدیل شود چرا که اصطلاح سنین طلایی زندگی که بسیار شنیده می شود، برای آقایان همان سنین 28-22 سال و در خانم ها 25-20 سال است. همچنین 18-6 سالگی را سنین طلایی یادگیری و حفظ و تکرار و 258-18 سالگی را سنین طلایی تجربه اندوزی شمرده اند که باید غنیمت شمرده و از آن کمال استفاده شود.

 

5. آشنایی با قوانین ازدواج

ازدواج دارای وظایف، حقوق و تکالیف است. ضرورت آشنایی جوانان با قوانین و مقررات ازدواج برهیچ کس پوشیده نیست. این مسئله بخشی از برنامه ازدواج است قانون می گوید وقتی زوجین به سن تکلیف می رسند جسمی به بلوغ کامل و از جهات روانی به تعال رسیده اند، آماده ازدواج، حفظ شرایط جانبی هستند به منظور تعظیم سنت نبوی در امر ازدواج و زندگی سعادتمندانه در دنیای امروز و تشکیل خانواده در ایام جوانی، زوجین باید دقیقا با حقوق و تکالیف زناشویی از نظر شرعی، اجتماعی، قانونی و انتظارات و تعهدات و مسئولیت های خود آشنا شوند.

آشنایی مقدماتی با حقوق و قوانین تشکیل خانواده، در پایداری ازدواج و شیرینی و لذت زندگی بسیار موثر است. از جمله این حقوق، حقوق قانونی و شرعی، مهریه و حدود و اختیارات زوجین در برابر یکدیگر، تقسیم کار، حقوق زن، تعهدات اصلی و فرعی، شروط و تربیت فرزند است.

 

6. بهداشت، مدیریت تحکیم خانواده

از لوازم یک ازدواج موفق و برنامه ریزی شده، آشنایی زوجین با بهداشت و تلاش برای حفظ و نگهداری سلامت خانواده است. کسب اطلاعات درخصوص تنظیم خانواده و توجه به برنامه های جمعیتی کشور، به عنوان یک خانواده بزرگ ضرورت دارد. تعامل های زوجین، بهترین سن بچه دار شدن زن که بین 30-20 سالگی است و رعایت فاصله حداقل 3 سال بین زایمان و رفتار مسئولانه و آگاهانه در زندگی زناشویی بخشی از این اصول به شمار می آید. دنیای امروز دنیای تغییر است و زوج های جوان باید هر روز طریقی جدید برای بهتر شدن روابط خود بیابند.

نتیجه اینکه از عوامل بازدارنده بسیار مهم ازدواج، در سنین واقعی و درست، نیازهای تصنعی و غیرضروری مانند لوکس گرایی، تنوع های بیش از اندازه در خوراک و پوشاک و توهمات خیالی است. البته عوامل بازدارنده واقعی نیز وجود دارند که قابل اغماض نیستند ولی قابل حل و رفع هستند مثل بحث اشتغال، منبع درآمد و مسکن که برای از میان برداشتن این موانع، افزون بر همت فرد، تلاش بستگان و والدین نیز موثر می باشد، امروزه اموری مانند مسکن، وسایل زندگی و حرفه و درآمد در زندگی نقش اساسی دارند و عدم یا کمبود آنها می تواند به استحکام خانواده ضربه وارد آورد و عامل اختلافات و ناخشنودی و فروپاشی زندگی شود. پس:

لوازم اصلی یک زندگی پایدار:

لوازم اصلی یک زندگی پایدار را می توان در 4 مودر خلاصه کرد:

1.      توکل: داشتن نیت و اراده راسخ و واقع بینانه و حساب شده جهت تشکیل زندگی

2.      تامین: برآورده ساختن حداقل نیازهای ارضاکننده که استقلال زوجین را به همراه داشته باشد.

3.      تجهیز: امکانات لازم برای یک زندگی نسبتاً متعادل و حتی ساده

4.   تضمین: ضمانت روحی، روانی و عاطفی و برآورده کردن حداقل های معیشتی برای یک زندگی تعاملی و دور از مداخله و وابستگی مفرط به دیگران.

 

ازدواج فرصتی است که فرد باید در آن به سمت موفقیت ها شتاب گیرد؛ زیرا ازدواج های موفق و با برنامه و توکل به خداوند، زوجی در کناب فرد قرار می گیرد که زمینه های رشد را فراهم می کند. هرچه سنین ازدواج به جوانی نزدیکتر باشد این توفیقات فزون تر و سریع تر است. علی محمدعلی الدخیل می گوید: «هر کس که تاریخ را مطالعه کند خواهد دید که: ان خلف کل رجل موثر امراه[9]. همانا پست هر مرد موثر و ماندگار یک زن وجود دارد. برتولت برشت نویسنده نامدار و تحلیل گر، توفیقات سقراط حکیم در دوران جوانی را مدیون همسرش اکسانتیپه می داند.[10]

سخن را با کلام امام صادق (ع) زینت می دهیم که فرمودند: دو رکعت نمازی که انسان ازدواج کرده بخواند بهتر از آن است که انسان شبهایش با عبادت و روزهایش با روزه بگذرد، اما ازدواج نکرده باشد.[11]

در تاریخ نگاشته اند که بشرین حدیث ازدواج نکرده بود به او گفتند مردم درباره تو حرف می زنند می گویند سنت رسول خدا (ص) را ترک کرده ای! گفت: به آنها بگویید من مستحب را ترک کرده ام، و به واجب مشغولم و عبادت می کنم. وقتی بشر درگذشت، او را در خواب دیدند و پرسیدند: خداوند با تو چه کرد؟ گفت منازل مرا در بهشت بلند قرار داد و مقامات بسیار عالی به من عطا کرد، ولی هنوز به مقام و منزلت متاهلان نرسیده ام.[12]



[1] کنزالاعمال، حدیث شماره 44441

[2] جوانان و ازدواج، کیهان نیا، ص 15

[3] حجه الاسلام ناصری، فصل ازدواج، یادداشت های موضوعی، بی تا؟، ص 40، 1379

[4] دانش روزمره، دین دایر ترجمه بهارک کاظمی، ص 78

[5]

[6] قصص/14

[7] نهج ابلاغه، حکمت 107

[8] همان، حکمت40

[9] زهیربن القین، علی محمدعلی دخیل، ص 3 مقدمه

[10] نقد و بررسی سقراط مجروح، برتولت برشت، ص 18

[11] بحارالانوار، ج103، ص 217

[12] ازدواج و تربیت، سیدمهدی شمس الدین، ص 26-25

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

وجوب ازدواج در دوران کنونی

برای فراهم شدن زمینه های یک ازدواج آسان و یا موفقیت، اولین مرحله، موضوع وجوب ازدواج است .قبل از اینکه به این بحث بپردازیم، ازدواج را از نظر احکام سالام مورد بررسی قرار می دهیم تا ببینیم براساس احکام پنج گانه واجب، مستحب، مباح، مکروه و حرام، ازدواج در زمره کدامیگ قرار می گیرد؟

با نگاه اولیه به ازدواج یک امر مستحب موکد جلوه می کند ولی با نگاه دقیق تری درمی یابیم که فقهی اسلام در هر پنج بخش احکام خمسه، به این مساله پرداخته اند. بیدن معنا که ازدواج گاهی واجب، گاهی مستحب، گاهی مباح، گاه مکروه و برخی موارد حرام گردیده است. زیرا در شرایط و افراد مختلف حکم متناقضی ییدا می کند. چنان چه ازدواج با محارم حرام است و در مقابل اگر کسی به دلیل عدم کنترل غریزه جنسی به معصیت افتاد، ازدواج بر او واجب می شود.

 

ازدواج واجب:

 زمانی است که شخص بترسد به خاطر ترک ازدواج، مرتکب گناه شود یا ترک ازدواج بای او ضرر داشته باشد یا نذر کرده باشد که ازدواج کند.

 ازدواج مستحب

در شرایط عادی و به نیت درک ثواب های آن، ازدواج امری مستحب است.

 

ازدواج مکروه

در صورتی است که شخص نیاز به ازدواج ندارد و می ترسد در صورت ازدواج از عهده ادای حقوق خانواده برنیاید.

 

ازدواج مباح

درصورتی است که منفعت و ضرر ازدواج برای شخص به یک اندازه باشد. و یا اینکه در شرایط عادی بدون نیت عبادی صورت گیرد.

 

ازدواج حرام

زمانی حرام می شود که منجر به ترک واجب یا ارتکاب معصیتی دیگر شود و یا شخص یقین بداند در صورت ازدواج، از ادای حقوق آن عاجز است.

 

ازدواج در اسلام

در اسلام ازدواج هموراه مورد تشویق و تاکیدقرار گرفته و دارای فواید فردی و اجتماعی مهمی می باشد. از آیات، احادیث و روایاتی که در کتب معتبر فقهی وجود دارد می توان به ضرورت ازدواجی برد. همچنین از آیات متعددی که در رابطه با زندگی زناشویی مطالبی دارند می توان صحبت به میان آورد.

قرآن مجید زندگی زناشویی را لازمه حیات انسانی قلمداد کرده است به طوریک ه در حدود 112 واژه مربوطه تکرار شده و حتی در دو موردی که از تجرد نام برده شده برای مذموم شدن بوده است.[1]

«وَأَنكِحُوا الْأَيَامَى مِنكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِن يَكُونُوا فُقَرَاء يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ»

باید وسیله ازدواج مردان بی زن و زنان بی شوهر و بردگان و کنیزان صالح را فراهم آورد. اگر تهیدست باشند خداوند آنها را از فضل خویش بی نیاز می کند.[2]

خداوند در آیه 189 سوره اعراف حضرت حوا را وسیله آرامش و مایه تسکین حضرت آدم (ع) معرفی می نماید.

«و جعل منها زوجها لیسکن الیها»

ازدواج کنید و مجردان را همسر دهید، نشان بخت بلند مسلمان است که زن بی شوهر را شوهر دهد.

پیامبر اکرم (ص): اگر درباره ازدواج دستروی از جانب خداوند و پیغمبر او صادر نشده بود نیز همان فوایدی که در آن نهفته است چون نیک با خویشان و پیوند با بیگانگان برای ترغیب خردمندان و صلاح اندیشان کفایت می کرد.

حضرت محمد (ص): هر کس در جوانی ازدواج کند، شیطان فریاد می زند وای بر من دوسم دین خود را از من حفظ کرد!»

حضرت محمد (ص): زن بگیرید، ازدواج سنت پیامبر است.

حضتر علی (ع): بهترین میانجی گری، وساطت در امر ازدواج است.

حضرت علی (ع): هر کس مرد مجردی را زن دهد، خداوند در قیامت بر او به دیده لطف می نگرد.»[3]

 

فواید ازدواج از دیدگاه اسلام

ازدواج و تشکیل خانواده به عنوان نقطه عطفی در زندگی هر جوانی تلقی می گردد. می توان گفت که ازدواج یکی از بهترین رسوم اجتماعی انسانهاست که از فطرت آنان سرچشمه می گیرد. در واقع ازدواج جزء ضروریات زندگی انسانها می باشد و ترک آن عملی غیرمتعارف بوده  و سنت شکنی محسوب می شود.

اگر ازدواج با اندیشه سالم و شناخت کامل و به دور از اجبارها و تحمیل ها صورت پذیرد دارای فواید مهمی برای فرد می باشد. در این بخش به برسی مهم ترین  فواید ازدواج می پردازیم:

 

1. پیوند زناشویی آیت الهی برای تسکین انسان

«وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ؛[4]

و از نشانه های او این است که همسرانی (جفت هایی) از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش بگیرید و در بین شما (زن و شوهر) مودت و رحمت قرار داد در این نشانه هایی است برای گروهی که تفکر می کنند.»

این سنت الهی در نسل آدم و حوا تداوم دارد و همواره مرد در جستجوی همسر خو است و هیچ پیشرفت علمی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جایگزین این نیاز فطری او نیست یک زن نیز همواره به دنبال همسر (جفت) خود است و همیشه منتظر است که عاشقی از راه برسد و آن نیاز مطلوب و معشوق بودن او را ارضا کند تا او هم با دستان پر عاطفه و محبت خود موجبات آرامش و شخصیت طلبی او را فراهم کند. همسرخواهی یک نیاز فطری انسان است از این رو در تمام ادوار تاریخ بشریت و تمام جوامع بشری ازدواج یک زن و مرد یک امر مقدس و مبارک به شمار می آید برای این پیوند جدید جشن می گیرند و شادی می کنند.

این آیه ظرایفی را در خود دارد از قبیل:

1.      خلقت زوج (جفت) آیت و نشانه الهی است (من آیاته)

2.      خلقت زوج به نفع آنهاست (لکم)

3.      زوج (جفت) از جنس خودمان خلق کرده است (من انفسکم)

4.      زوج (جفت) مکمل یکدیگرند (ازواجا)

5.      علت خلقت زوج کسب آرامش و سکون در کنار یکدیگر است (لتسکنوا الیها)

6.   خدای حکیم مودت (محت توام با عمل) و رحمت (رأفت و دلسوزی توام با احسان) بین زن و شوهر جعل کرده است (جعل بینکم موده و رحمه)

7.      خلقت زوج (جفت) نشانه هایی برای اهل تفکر است (ان فی ذلک لآیات لقوم یتفکرون)

8.      مودت و رحمت بین زن و شوهر نشان هایی برای اهل تفکر است (ان فی ذلک لایات لقوم یتفکرون)

 

2. ازدواج مکمل دیانت

ازدواج یقیناً ازج مله اموری است که آدمی را چه در بعد مادی و چه در بعد معنوی به سوی کمال سوق می دهد و مایه تکامل اوست. زن و مرد در سایه ازدواج، حس می کنند که کامل شده اند. زیرا دختر وارد جرگه زنان و پسر به دنیای مردان و پدران واد می شود. این امر به خصوص زمانی شکل می گیرد که پیوند زناشویی با معنویت همراه باشد و زن و شوهر در سایه آن احساسی آرامش کنند و به خدا نزدیکتر شوند. اما اگر ازدواج با هدف های پست مادی و حیوانی انجام گیرد چه بسا از همان روزهای اول، گرفتاری ها و ناراحتی ها و اضطراب ها آغاز گردد و بالاخره مایه بدبختی شود.

 پیامبر اکرم (ص) فرمودند: هرگاه بنده ازدواج کند، نصف دین کامل کرده و است و برای (حفظ) نصف دیگر باید تقوای الهی پیشه کند.[5]

ازدواج مکمل و متمم امر دینداری است چرا که دو خطر بزرگ برای انسان وجود دارد: شهوت و غضب. با ازدواج جبهه شیطان شهوات تعطیل و جهت دار خواهد شد و از این رو برای مصونیت نیمه دوم دین در برابر غضب، به تقوی سفارش شده است.

در ازدواج و تشکیل خانواده، لذت و رشدی است که هیچ چیز دیگری جایگزین آن نمی شود. استاد شهید مرتضی مطرهی ـ رضوان الله علیه ـ در این باره می فرماید: «یک خصایص اخلاقی هست که انسان جز در مکتب تشکیل خانواده نمی تواند آنها را کسب کند. تشکیل خانواده یعنی یک نوع علاقمندشدن به سرنوشت دیگران، اخلاقیون و ریاضت کیش ها که این دوران را نگذرانده اند، تا آخر عمر یک نوع خاص و یک نوع بچگی در آن ها وجود داشته است و یکی از علل اینکه در اسلام ازدواج یک امر مقدس و یک عبادت تلقی می شود همین است. ازدواج اولین مرحله خروج از خود طبیعی فردی، و توسعه پیدا کردن شخصیت انسان است.[6]

همچنین می فرماید: «... یک پختی هست که این پختگی جز در پرتو ازدواج و تشکیل خانواده پیدا نمی شود، در مدرسه پیدا نمی شود، در جهاد نفس پیدا نمی شود در نمازشب پیدا نمی شود، با ارادت به نیکان پیدا نمی شود، این را فقط در همین جا (تشکیل خانواده و ازدواج) باید بدست آورد.»[7]

چه فراوانند کسانی که قبل از ازدواج، به اصول اخلاقی و دینی و اجتماعی چندان پایبند نبوده اند و نوعی سبکسری و بی مبالاتی و هرزگی بر رفتار و اخلاق آنها حاکم بوده است، اما پس از ازدواج، اخلاق و رفتارشان تغییر کرده و متین و باوقار شده اند و نوعی بزرگواری و متانت در رفتارشان پدیدار شده است.

 

3. انس و آرامش

یکی از طبیعی ترین نیازهای آدمی، انس و الفت و مهر و مودت است. هر انسانی در شاهراه زندگی به همراه مناسبی نیاز دارد که چتر آرامش بر سر او بگستراند و در سنگلاخها و پیچ و خم های زندگی، یار و مددکار او باشد. بهترین کسی که می تواند به این نیاز پاسخ دهد همسری متناسب و شایسته می باشد.

 

4. کسب استقلال

دختر و پسری که با قلب های آرزومند، کانون گرم خانواده را بنیان می نهند با این کار عملا استقلال خویش را نیز به اثبات می رسانند. چرا که قبل از ازدواج جز خانواده پدر و مادر محسوب گردیده و حقیقتاً فاید استقلال کامل می باشند.

 

5. حفظ عفت و مصونیت از گناه

یکی از نیرومندترین غرایز انسانی، غریزه جنسی می باشد که اگر از طریق ازدواج در مسیر طبیعی خود قرار گیرد بسیاری از انحرافات و معضلات اجتماعی از میان خواهد رفت. این غریزه طبیعتاً در وجود هر انسانی نهفته است و در سال های پرشور جوانی پدیدار شده و به اوج می رسد. که البته اگر درست هدایت شود نه تنها زیانی برای فرد و جامعه به دنبال ندارد بلکه دربرگیرنده فوایدی نیز می باشد ولی در صورت که در مجرایی صحیح قرار نگیرد به طرز نامطلوبی فوران کرده و گناه و انحراف را به وجود می آورد.

 

6. آرامش و تعادل اعصاب

به گفته دانشمندان، ارضاء صحیح و به موقع غریزه جنسی موجب شادابی و سلامت جسم و جان آدمی است و ترک آن باعث به وجود آمدن پاره ای از بیماری های روانی و گاه جسمانی می شود و حالات و امراضی از قبیل: اضطراب، ضعف اعصاب، افسردگی و یاس، دلهره، پژمردگی دلمردگی، انزوا و گوشه نشینی، تشنج و تندخویی و گاه زخم معده و سردرد و ... را ایجاد می کند.

 

7. تولید و تکثیر نسل

یکی از بزرگترین ثمرات ازدواج، تولید نسل می باشد که هدفی است بس بزرگ به این دلیل که خداوند سبحان هدف آفرینش جهان را وجود انسان و پرورش و تکامل او قلمداد می نماید. از دیدگاه اسلام، فرزند صالح گلی از گل های بهشت است.

رسول خدا (ص) در این رابطه می فرماید: ازدواج کنید تا صاحب فرزند شوید و بر تعداد شما افزوده شود زیرا من در قیامت با امت های دیگر به وسیله کثرت شما مباهات می کنم حتی به وسیله فرزندی که سقط شده است.

 

8. سلامت و امنیت اجتماعی

ازدواج و تشیکل خانواده علاوه بر فواید و مزایای فردی برای سلامت و امنیت جامعه نیز ضروری تشخیص داده می شود. هر چقدر که کانون خانواده گرمتر، روابط خانوادگی مستحکمتر، قلب ها هم هم نزدیکتر و یکدلی و یکرنگی بیشتر باشد به طور محسوس از میزان فساد و دلگرمی و بی بند و باری و قتل و سرکشی، جنایت و ناامنی، انحراف و تجاوزگری و اعتیاد و خودکشی کاسته خواهد شد زیرا چنانچه مطالعات آماری نشان می دهد اکثر این نابهنجاری ها از افرادی سرمی زند که از وجود کانون گرمی چون خانواده محروم می باشد.

 

9. ازدواج قلعه ای در برابر وسوسه های شیطان

ازدواج، قلعه ای برای خویشتن داری، شکستن طغیان، رفع غائله شهوت و قوت گرفتن برای کنترل چشم و گوش و جوارح است.

پیامبر اکرم (ص) فرموده اند: «مامن شاب تزوج فی جداثه سنه الا عج شیطانه: یا ویله یا ویله! اعصم منی ثلثی دینه فلیتق الله فی الثلث الباقی؛[8]

هیچ جوانی نیست که در دوره جوانی خود ازدواج کند مگر آنکه شیطان او فریاد برآورد که: وای براو، وای براو، دو سوم دینش را از گزند من حفظ کرد.»

بنابراین بنده باید برای حفظ یک سوم دیگر، تقوای خدا را پیش گیرد.

به راستی که برای داشتن یک خانه سالم بر زنان و شوهران واجب الهی است که آراسته به تقوا باشند و لازم و ضروری است که تقوا این خواسته با منفعت الهی را به فرزندان خود سرایت دهند و از ابتدای کار زمینه تحقق تقوا را در  فرزندان خود فراهم آورند.

 

بررسی ازدواج از نقطه نظرهای گوناگون

1. ازدواج از نظر علمی و روانی

در ساختار انسان غرایز گرچه نه به عنوان حاکمان مطلق اما به مثابه نیروهای ویژه ای که در بسیرای از اوقات باعث به حرکت درآوردن انسان و به کوشش واداشتن او یا بالعکس به قهقرا سیر کردن او سازماندهی می شوند وجود دارد. هر یک از این غرایز باید به صورتی طبیعی ارضا شده تا انسان بتواند در جهت درست سیر کند و از راه اصلی منحرف شود. بدیهی است در صورتی که این غرایز از طریق کانال ها و مجراهای صحیح و درستی (همچون ازدواج) ارضا نگردد باعث پویا شده هرچه بیشتر انسان می شوند ضمن اینکه آرامش روحی و روان انسان را تضمین می نمایند اما درصورتی که به این نیازهای طبیعی پاسخ مثبت و مساعد داده شود چه بسا این نیروهای خاص در جهتی نادرست سیر کرده و باعث سقوط فرد و محو خصوصیات انسانی او می گردند و در  درجه اول نیز سامان روحی او را به مخاطره می افکند ازدواج پاسخی بسیار مناسب به غریزه جنسی می باشد در جامعه ای ازدواج ها در سنین مناسب با معیارهای صحیح و اصول درست و اسلامی صورت پذیرد پدیده هایی همچون «جنون جنسی» یا به طور کلی محو می گردد یا به ندرت دیده می شود.

دانشمند معروف ویل دروان درباه ترغیب جوانان به ازدواج در سال های اول جوانی می گوید:

«اگر راهی پیدا شود که ازادواج در سال های طبیعی انجام گیرد، فحشا و امراض روانی و تنهایی بی ثمر و عزلت ناپسند و انحرافات جنسی که زندگی را لکه دار کرده است تا نصف تقلیل پیدا خواهد کرد. عشق جنسی جوانان، زودتر از توانایی اقتصادی شان فرامی رسد، ما نباید از این پیشامد کنیم و بگذاریم آن عشق افسرده شود و بمیرد ازدواجی که بر پایه عشق تازه و نمرده دختر و پسر انجام می شود در طی سالیان درازی زندگی آنها را معطر و خوشبو می کند و گرنه عمیق و نرمال و ایده آل نخواهد بود.»[9]

 

2. ازدواج از نظر اخلاقی

هنگامی که جوانان به زیر ازدواج آراسته گردند و در زیر چتر حمایت خانواده قرار گیرند بسیاری از انحرافات اخلاقی از جامعه رخت برمی بندد و محو می شود. پیامبر (ص) در این رابطه در حدیثی می فرمایند:

«بی همسران را همسر دهید، زیرا خداوند اخلاق آنها را در پرتو ازدواج نیک گرداند و بر وزی و معاش آنان وسعت بخشد و بر مروت و ارزش های عالی انسانی می افزاید»[10]

 

3. ازدواج از نظر اجتماعی

ازدواج نه تنها ضامن سلامت روانی و اخلافی فرد می باشد بلکه انجام یک ازدواج صحیح و مبتنی بر ارزش های عالی انسان و اسلامی سلامت جامعه را نیز تضمین می نماید از این نظر که هم مفاسد اجتماعی را تقلیل می دهد و کمبودهای عاطفی را که زمینه ساز بسیاری از معضلات اجتماعی هستند از بین می برد و هم با تولید و تولد فرزندان صالح و سالم نسلی مزکی نیروی انسانی موردنیاز برای پذیرفتن ارزش ها و هنجارهای اجتماعی را فراهم نموده و افرادی شایسته برای به گردش درآوردن چرخ های جامعه تربیت و تحویل اجتماعی می نماید.

 

4. ازدواج از نظر اقتصادی و تولیدی

در یک ازدواج سالم ، زن و مرد مؤمن ، با عقدی آگاهانه ، و اعتقادی مستدل ، و مذهبی واحد ، و معشوقی مشترک برای تقرب به آن مقصد و معشوق واحد، سعی می کنند با هم همدل، همسفر، همسو و هماهنگ در یک مأموریت مشترک و در یک کار، شریک و مکمل و حریف یکدیگر باشند.

زن علاوه بر این که برآورنده نیازهای عاطفی و معنوی و درونی خانواده است، با نگاه و کلام و رفتار جذاب و نافذش، انواع تنبلی ، افسردگی ، بی توجهی و غفلت را از همسرش به زیبایی می زداید و او را با تشویق خود در انجام وظایف اجتماعی و پرهیز از انواع انحراف و اطاعت از رهبری الهی و بندگی خدا به وجد می آورد.

تلاش خردمندانه و بیرونی مرد، تأمین کننده هزینه ها و نیازهای مادی و بیرونی خانواده است و نشاط هنرمندانه و نـَفـَس مسیحایی زن، انگیزه مرد را برای سازندگی اجتماعی و صبر در ناملایمات و امید و نشاط در عبادات تقویت می کند و جهت گیری مخلصانه او را در زندگی، مراقبت می نماید.

برای این زوج عاشق «خانه» جلوه ای از بیت خدا و مدرسه عشق ورزی ، و « خانواده » محل بازسازی روح و روان و نشاط جسمی برای مبارزه در جهاد اصغر و اکبر در هر روز زندگی و محل ذکر، عبادت و بیتوته است.

چنین ازدواجی می تواند بیشترین نیازهای خانواده و جامعه را برآورد و بیشترین استعداد آنها را شکوفا سازد و سلامت و نشاط دنیایی و سعادت و لذت جاودانه آخرتی هر یک از آن دو و خانواده و جامعه را تأمین نماید.

زنان بیدار و مردان خردمند، امروز به روشنی می فهمند که «خانواده» ، تنها نهاد شایسته برای انسان سازی و انسان پروری است. بنابراین هر قدر خانواده بنیان محکم تری داشته باشد، به خاطر انگیزه و تعهد و نشاط افرادش، نقش اقتصادی و تولیدی و اجتماعی بیشتری دارد.

فراموش نکنیم موفقیت خانواده در گرو سازمان پذیری و تقسیم نقش و تکلیف و کار زن و شوهر است.


 

 

 


 

تشکیل خانواده

خانواده با اینکه به عنوان کوچکترین سلول اجتماعی شناخته شده است ولی می تواند با تاثیراتی که بر روی فرد و جامعه باقی می گذارد به عنوان بزرگترین مبنا و پایه جامعه نیز به شمار آید.

خانواده عملی است که فرهنگ جامعه در آن شکل می گیرد و به نسل های مختلف سپرده می شود.

می توان گفت که خانواده مهمترین پرورشگاه نیروی انسانی به شمار می رود و ماوا و مامن مناسبی برای اعضای خود می باشد.

ارسطو می گوید: انسانی که جدا و منزوی است ... باید یا حیوانی فرودست و یا از خدایان باشد چون انسان نمی تواند هیچ کدام از اینها باشد پس لاجرم بایستی عضوی از جامعه باشد.[11]

زن و شوهری که با ازدواج به همسری یکدیگر درمی آیند نسبت به یکدیگر احساس مسئولیت پیدا کرده و به خاطر مسائل اقتصادی و اجتماعی با جامعه خویش هرچند بیشتر مرتبط خواهند شد و به موجودیت جامعه ایمان آورده و حتی ایمان خویش را نیز از او فتور نجات خواهند داد.

دورکیم در کتاب صور ابتدایی زندگی مذهبی می نویسد: انسانی که ایمان و عقیده ای واقعی دارد، نیازی غلبه ناپذیر به نشر آن احساس می کند بنابراین انزوای خود را ترک می گوید و به دیگران نزدیک می شود، درصدد قانع کردن آنها برمی آید و شور آن اقناعاتی که برمی انگیزد چیزی است که یقین خودش را نیز تقویت می کند.[12]

بنابراین خانواده نه تنها باعث تکامل می گردد بلکه برای تکمیل و تکامل جامعه نیز ضروری است شخصیت انسانی درخانواده شکل می گیرد و غرایز و نیازهای جنسی و عاطفی در آن به بهترین وجه ارضاء می شود و استقلال فرد نیز در آن به رسمیت شناخته می شود. با تشکیل خانواده است که کانونی گرم و پر محبت به وجود می آید و هر عضوی از اعضا به سهم خود از این انس و محبت و عشق و مودت بهره می برد. زن و شوهر در محیط پرمهر و محبت خانواده خستگی و ناآرامی ها و تلاطم های روزمره را به فراموشی سپرده و با عزمی راسخ تر و توانی استوارتر به فکر ساختن فردای بهتر برای خود و جامعه می باشند.

 

علل ناکارآمدی خانواده

امروزه به جرئت می توان ادعا كرد كه منشأ بسیاری از مشكلات اجتماعی، ناكارآمدی خانواده است.

این كه در ادبیات دینی ما از تشكیل خانواده با عنوان دوست داشتنی ترین و گرامی ترین بنیان ها و زمینه ساز حفظ شخصیت دینی، یاد می شود و مقدمه سازی برای ازدواج، از وظایف اولیای خانواده و اجتماع، شمرده می شود، از آن روست كه خانواده زمینه ساز شكل گیری بنیان های شخصیت فرزندان، عامل مؤثر در ایجاد تعادل روانی و نشاط روحی، مهم ترین عامل توسعه انسانی جوامع به دلیل پرورش انسان های كارآمد و مقاوم، مهم ترین محل بازپروری عاطفی و ایجاد كننده تعادل در روابط جنسی، زمینه ساز پویایی اقتصادی و عامل انتقال فرهنگ و ارزش ها به نسل بعدی است. خانواده سالم و كارآمد، همواره مهم ترین عامل حفظ هنجارها و مقاوم ترین سد در مقابل تهاجم فرهنگ بیگانه بوده و هست و صد البته زن در نقش خطیر «همسری» و «مادری» مهم ترین ركن حیات و بالندگی خانواده است.

آن چه خانواده را در نگاه دین از جایگاهی رفیع برخوردار كرده، كاركردهای منحصر به فردی است كه از خانواده، بنیانی مقدس و از ازدواج، پیمان الهی می سازد. در این نگرش، خانواده از یك سو اعتبار همیشگی خویش را از خداوند می گیرد و از سوی دیگر، حلقه اتصال میان حیات جسمانی و معنوی و تعادل بخش به زندگی بشری است و به همین دلیل نه صرفاً سرپناهی برای هم سفرگی كه پایگاهی برای امنیت، آرامش و رشد است و باید آن را مهم ترین پایگاه فرهنگی هر جامعه دانست.

خانواده كارآمد، خانواده ای است كه كانون محبت، انعطاف و رحمت باشد. از این رو آرامش روانی و كاهش اضطرابات، مهم ترین كاركرد خانواده سالم است. در ادبیات دینی زمینه های پیوند عاطفی از سوی خداوند در زن و مرد نهاده شده است.

اقناع نیازهای جنسی زوجین، وجهی دیگر از كارآمدی خانواده و نیز مؤثر در افزایش پیوندهای عاطفی است. از آن جا كه آموزه های دینی و اخلاقی ارتباط جنسی را تنها در چارچوب خانواده مجاز دانسته و برای روابط آزاد جنسی، محدودیت های جدی مقرر كرده اند، توجه به ارتباط جنسی سالم میان زوجین اهمیت بیشتری می یابد.

كاركرد زیستی خانواده ضامن بقای جامعه انسانی است و كاركرد پرورشی آن، زمینه ساز تربیت فرزندانی است كه برای ساختن جامعه فردا آماده می شوند. تعادل روانی، استحكام شخصیتی و قوت اراده، دیگرگرایی، قدرت رویارویی با مشكلات و صبر بر ناملایمات، میل به تلاش و تمایل به سازندگی و ابتكار، ارتباط با خداوند و میل به عبودیت، همگی صفاتی اند كه در شكل گیری و تقویت آنها، خانواده مهم ترین نقش را ایفا می كند و در یك كلام می توان خانواده سالم را بهترین بستر رشد فرهنگی و سلامت جسم و روان و مهم ترین عامل انتقال ارزش ها و پرورش عاطفی و مهم ترین عامل كاهش آسیب های اجتماعی و ارتقای امنیت هر جامعه دانست و زن به عنوان عنصری پرورش دهنده و فرهنگ ساز مهم ترین عامل در تحقق این آثار شگرف است. اگر توسعه انسانی مهم ترین عامل توسعه جوامع شمرده می شود، خانواده به دلیل موقعیت منحصر به فرد آن كه كانون پرورش و آموزش با محوریت عاطفه و نظارت است، بهترین زمینه ساز توسعه انسانی است و زن می تواند در این فرآیند، نقش آفرین ترین عامل باشد.

آسان سازی تشكیل خانواده، متعادل ساختن انتظارات از یكدیگر، رابطه مسئولانه والدین نسبت به یكدیگر، رابطه مسئولانه والدین نسبت به یكدیگر و فرزندان، به ویژه ایفای نقش مدیریت فعال و شایسته توسط پدر و ایفای نقش سازنده عاطفی و تربیتی توسط مادر، تلطیف روابط حقوق با حسن خلق، ارتباط خویشاوندی مسئولانه به منظور برخورداری از حمایت ها و هدایت ها و تقویت نشاط در زندگی، توجه به شرایط اجتماعی و انعطاف در فعالیت ها و نقش ها به منظور حل مشكلات اجتماعی، توجه به پرورش دینی و اخلاق و آداب اجتماعی، و هماهنگی با نهادهای آموزشی و پرورشی از مواردی است كه خانواده ها را برای انجام رسالت تاریخی خود توانمند می سازد.

اما نقش عوامل بیرونی را در استحكام و كارآمدی یا تزلزل و ناكارایی خانواده، هم به عنوان مانع یا تقویت كننده عملكرد والدین و هم به عنوان عامل تأثیر گذار در شخصیت و كاركرد آنان، نمی توان از نظر دور داشت. آن چه امروزه برای نظام اسلامی حائز اهمیت است، اتخاذ سیاست ها و روش هایی است كه فعالیت كلیه نهادها را در جهت ارتقای جایگاه خانواده ، هماهنگ  و تقویت كند و موانع كارآمدی را تا حد امكان از میان بر دارد.

 

ناكارآمدی خانواده و نمودها

نتایج نگران كننده انجام شده در مجامع علمی و آمارهای مختلف، نشان از آسیب پذیری خانواده ایرانی دارد.

نمودهای ناكارآمدی را می توان در موارد زیر مشاهده كرد:

1- كم شدن تمایل به تشكیل خانواده:

 آمارها نشان می دهد كه سن ازدواج دختران به مرز 24 سالگی و پسران به مرز 27 سالگی رسیده است. مهم ترین عوامل افزایش سن ازدواج، تغییر فرهنگ اقتصادی، افزایش سطح انتظارات از ازدواج، نظام تحصیلی موجود، بیكاری مردان و اشتغال زنان، ترویج فرهنگ بیگانه، به ویژه در رسانه های جمعی مبنی بر لزوم حفظ استقلال و آزادی های فردی و فرار از محدودیت های ازدواج است.

 

2- عدم تناسب در ازدواج:

طبق آمار ارائه شده از سوی برخی نهادهای دولتی زنان، در سال 1380، 41 درصد از دختران روستایی زمینه ازدواج را از دست داده اند. به نظر می رسد مهم ترین عامل آن، مهاجرت پسران به شهرها برای تحصیل، اشتغال و میل به همسر گزینی از جامعه شهری است. از سوی دیگر، استقلال پسر و دختر در تصمیم گیری و كم شدن نقش سازنده و هدایت گر والدین در ازدواج آنان كه هم در كم شدن نقش حمایتی والدین از فرزندان مؤثر است و هم در رعایت نشدن تناسب خانوادگی، از جمله  عوامل بروز ناسازگاری و آسیب پذیری خانواده هاست. امروزه یكی از عوامل رشد آمار طلاق، كاهش یافتن نقش والدین در ازدواج ها و در ایجاد روابط فرهنگی و خانوادگی است.



[1] جهان فر، محمد، تاریخ نظریه های جمعیتی، ص 15

[2] طاهری، حبیب اله سیری در مسائل خانواده، مرکز حماسه نشر سازمان تبلیغات اسلامی، ص 16

[3] احاادیث برگرفته از کتاب های آیین همسرداری، ابراهیم امینی و انتخبی همسر علی اکبر مطلومی و ازدواج در اسلام علی مشکینی می باشد.

[4] روم/21

[5] میزان الحکمه، ج 7807

[6] تعلیم و ت ربیت در اسلام، ص 252-251

[7] همان، ص 398

[8] مزان الحکمه، ج 7806

[9] اشتهاردی، محمدمهدی، ازدواج آسان و شیوه همسرداری، چاپ اول، موسسه انتشارات نبوی، پاییز 72، ص 25

[10] همان، ص 26

[11] رسول، پاتولوژی فردی و اجتماعی، چاپ دوم، 1372، ص 49

[12] همان، ص 50

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

ازدواج از دیدگاه اسلام

مفهوم بلند و معنی زیبای ازدواج در فرهنگ عالی و آسمانی اسلام متجلی است و در کتاب تکوین و تشریع برای آن صفحات زرینی مختص که در هیچ فرهنگ و مکتبی نمی توان برای آن مدلی یافت. اسلام برای معنای ازدواج سنگ تمام گذاشته و آن را با بهترین وجه تفسیر و تبین کرده و نقش رنگین و زیبای آن را در رشد و تعالی انسان تفهیم کرده است که برتر از قیاس و وهم و گمان می باشد.

با نگرشی به دو منبع بزرگ اسلامی یعنی قرآن و سنت، جایی برای هیچ گونه توهم و شک باقی نیست. اندیشه های منحرف از این دو منبع، محکوم به ابطال و فنا است. و کناره گیری و دوری از آن دو موجب گمراهی و ضلال است. چنان که رسول گرامی اسلام در آن سفارش جاودان خود را بیان داشت: من دو چیز گرانبها در میان شما به امانت می گذارم، یکی کتاب خدا و دیگری اهل بیت من که مفسران واقعی و حقیقی کتاب خدا می باشند که پیروی از آن دو موجب نجات شماست و کناره گیری موجب ضلال.

ما مفهوم عالی ازدواج را به طور اجمال و در خور این نوشته از این دو منبع بیان می کنیم و رد می شویم و سپس به سراغل اصل موضوع می رویم

 

در نگاه قرآن

خداوند که مصدر خلقت و آفرینش است و آخرین کتاب او ـ قرآن ـ تمامی دستورها و فرامین خود را در یک منشور کلی بیان داشته که به عنوان کتاب زندگی باید از آن نام برد که هدفش معرفی جهت کلی حیات بشری است و خداوند تمامی دستورالعمل های خود را برای انسان در این کتاب بیان داشته «لارطب و لایابس الا فی کتاب مبین» از جمله آن دستورها، راهنمایی انسان به سوی ازدواج است که با یک جمله زیبا، چهره زیبای آن را در یک آیه بیان داشته می فرماید:

«وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا؛ از نشانه های خداوند است که آفرید برای شما از خود شما زوجهایی، تا آرامش بیابید به وسیله آنها.»[1]

خداوند ازدواج و خلقت ازدواج را از نشانه های خود معرفی نموده است و حکمت آن را نیز بیان داشته است.

فکر و اندیشه انسان های گریخته از مرکز وحی و مصدر خلقت به عمق این معنی نتواند رسید. سوء استفاده او برداشت های غلط و افکار مشوش و اسیر شهوت، ناگزیر از سوء تعابیر است و  سوء برداشت. کسانی که تمامی کرامت های انسانی و تمامی مسائل انسانی را بازیچه هوست های خود قرار داده اند و از آنها سوء استفاده کرده اند، در این یک امر مهم و مسئله بزرگ انسانی نیز بیشترین سوء استفاده ها را کرده اند و آن را به لجن کشیده اند و کلمات را از مواضع خویش منحرف کرده اند.

قرآن با تعبیری که در آیه دارد، جلوی این گونه برداشت های غلط را گرفته و به ازدواج، یک معنی و مفهوم آرمانی داده است.

گذشته از آیات دیگر قرآن که دستور به ازدواج داده و تعدادشان هم کم نیست، آیه مذکور از یک مقام بلندی برخوردار است که مبین و مفسر آیات دیگر در زمینه ازدواج است و آیاتی که دراین زمینه وارد شده اجمالاً به شرح ذیل است:

1.      «وَأَنكِحُوا الْأَيَامَى مِنكُمْ؛[2] همسر گیرید زنان بی شوهر را از میان خودتان»

2.   «وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلاً مِّن قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً؛[3] ما رسولانی را پیش از تو ـ ای رسول ـ فرستادیم و قرار دادیم برای آنها همسرانی و نسلی.»

3.   «وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ؛[4] و کسانی که می گویند پروردگارا ببخش برای ما از همسران ما و نسل های ما نور چشمان»

 

آیه اولی در مقام امر به ازدواج است و آیه دومی در معرض امتنان و اظهار فضل و مدح اولیاء خداست. در سوالی که در دعا است که در آیه سوم است طبق بیان مرحوم فیض کاشانی[5]، مخاطب کلام خداوند کسانی هستند که ایمان و ایقان به او دارند و آنهایی که از جرگه موحدین بیرون اند؛ یعنی سخنان باری تعالی را درک نمی کنند. کلام دلنشین حق به دل خدامداران می نشیند و اینها موظف اند در شعاع افق وحی و فرامین خدا گام بردارند که «ما خلا الله» باطل است. طبیعی است آنهایی که در خلاف مسیر حق رهسپارند، از مسائل انسانی نیز انتظار و برداشت خلاف دارند و آن کسی که خود را با قوانین حقه آسمانی تطبیق نکند، در پریشانی است که خداوند فرمود: «من اعرض من ذکری فان له معیشته ضنکا؛ هر کس که از یاد خدا غافل شد زندگی دشواری درپیش راه او است.»

همه چپ رویها و راست رویها در امور مربوط به انسان محکوم به بن بست است که «الیمین و الشمال مضله و الطریق الوسطی هی الجاده» که منظور از طریق وسطی و راه صحیح همان راه قرآن و خداوند است که انسان باید خود را با آن وفق دهد. خداوند نه مجردزیستی را قبول دارد و نه عیاشی و روابط نامشروع را. آنچه که موافق فرامین الهی است ازدواج مشروع است که علاوه بر آیات گذشته، مورد سفارش پیامبران و صالحان نیز می باشد.

 

در نگاه سنت

دو بعد ازدواج از معصومین سلام الله علیهم مطالب زیادی به دست ما رسیده است که اجمالاً چند حدیث را نقل می کنیم.

قال رسول الله (ص): «النکاح سنتی فمن احب فطرتی فلیستن سنتی؛[6] نکاح سنت من است پس هر کس که فطرت مرا دوست می دارد، از سنت من پیروی کند.»

باز حضرت می فرمایند: «من نکح لله و انحک لله استحق و لایه الله؛[7] کسی که نکاح کند برای خدا و زنی را شوهر دهد استحقاق ولایت خدا را دارد.»

چیزی که قابل توجه است، این است که در این احادیث و امثال آنها پیامبر اکرم (ص) به این امر حیاتی و به این مسئله مهم عنایت ویژه ای دارند.

هرچند فقها ازدواج را یک امر مستحبی ذکر کرده اند، ولی رسول خدا به هیچ یک از فرائض نفرموده سنت من و به هیچ کدام از مستحبات نفرموده است سنت من و حال آنکه فرائض به عنوان یک دستور لازم الاتباع است و مستحباتی مثل روزه های غیر ماه رمضان و نماز شب و سایر مسائلی که خود رسول خدا در انجام آنها کوتاهی نفرمده اند، می بینیم به هیچ کدام از آنها نفرموده سنت من ولی درباره ازدواج بارها و بارها با تعابیر گوناگون می فرماید آن سنت من است. تا جایی که می فرماید کسی که ازدواج نکند از من نیست. یعنی مسلمان نیست، یعنی پیرو خدا و قرآن نیست. همه اینها دلالت بر این دارد که حضرت یک عنایت خاص به این امر داشته اند و مسلمان را نیز بدان ترغیب فرموده اند.

 

تعبیر زیبایی از امام خمینی

حکما و عرفا و بزرگان علم و دانش که همیشه در مسائل انسانی بهترین و عالی ترین برداشت ها و تعابیر را داشته اند و هیچ گاه چون جاهلان و فرو رفتگان در غرقاب جهل و نادانی و اسیران در بند رسومات باطل فکر نمی کنند و نکرده اند و همیشه تلاششان این بوده که از مس طلایی بسازند. امام راحل نیز از آن فرزانگان بوده و از طایفه های قافله که اعماق مسائل، نظر می کرد و از کلام خداوند و سخنان معصومین، بهترین برداشت ها را داشت. در زمینه ازدواج نیز با همان اندیشه اسلامی و متکی به وحی تعبیر عالی دارد می فرماید:

سالک چون طبیب حاذق باشد زمام نفس خود را در ایام سلوک بگیرد و از روی اقتضائات احوال و ایام سلوک با نفس رفتار کند و در ایام اشتغال شهوت که غرور جوانی است طبیعت را به کلی منع از حظوظش ننماید و یا طریق مشروع آتش هشوت را فرونشاند که نشاندن شهوت به طریق امر الهی اعانت کامل در سلوک راه حق کند.

آنگاه می فرماید: «پس نکاح و ازدواج کند که از سنن بزرگ الهی است که علاوه بر آنکه مبدا بقا نوع انسانی است در سلوک راه آخرت نیز مدخلیت بسزا دارد.»[8]

این اندیشه و برداشت صحیح یک انسان کامل و یک شاگرد پرورش یافته مکتب اسلام است، کسی که چنین اندیشه ای را دارا باشد و همه مسائل را امری بداند که تعالی انسان با آن بارور می شود، چگونه می تواند در تسهیل چنین کاری خود را به مشقات بیندازد و گرفتار تکلفهای ناپسند کند و مسائل انسانی را دچار بندهای وای مرسومات و فرهنگ غلط ساختگی نماید و باعث گردد بندگان خدا در یک امرساده دچار و گرفتار و گریبانگیر یک سلسه امور بشوند که آنها را از راه باز می دارد.

اگر رسول خدا می فرماید: نکاح سنت من است و اگر می فرماید هر کسی از سنت من اعراض کند از من نیست، در چارچوب یک مسئله انسانی است و درباره مسئله ای حرف می زند که بشریت باید برای احیای آن سنگ اندازی نکنند. بلکه باید راه را برای آنان هموار نمایند.

امروز ازدواج به عنوان یک مشکل مطرح است و از مسائلی است که بسیاری از سایر مسائل را تحت الشعاع قرار داده و شاید علت آن این باشد که ازدواج از آن چیزی که مدنظر اسلام است دور شده و به سختی دیگر رفته. چرا که وقتی بر گذشته نگاه می کنیم وقتی که تاریخ حیات اسلام و مسلیمن را ورق می زنیم وقتی که به سیره پیشوایان معصوم نظر می کنیم، مشکلی به عنوان ازدواج نمی یابیم و این مسئله ای که به عنوان یک چیز حاد امروزه مطرح است و گریبان گیر جامعه اسلامی، مشکلی است برخود مسلمان ها، که به وجود آورده اند و مادامی که آن روح پاک و مقدس اسلامی در جامعه حاکم نشده است این مشکل همچنان باقی است.

شاید گفته شود که در گذشته مسائل زندگی این قدر پیچیده و بغرنج نبوده و مسئله ای به نام اقتصاد به این مهمی که امروز هست وجود نداشته و بافت جامعه آن روز اینقدر که امروز نمود دارد نداشته و مشکلی به نام مشکل کار و مسکن نبود، اینها مسائلی است که تشکیل خانواده و ازدواج را دشوار کرد.

پاسخ این است که در آن روز نیز همین مسائل به اندازه خود مسئله دشواری بوده و هیچ کس همه چیز زندگی اش مهیا نبوده، مشکل درآمد، مسکن، کار و ... نیز همان وقت ها وجود داشته ولی با این همه هیچ کس خود را از ازدواج، بی نصیب نمی گذاشت و به اندک وسایل زندگی و درآمد قناعت می ورزید.

دلهره هایی که از جانب کسب و کار و روزی که امروز وجود دارد، آن روز نیز بوده و از اینکه کسی بیکار بوده و درآمد کافی نداشته، از رفتن زیر بار ازدواج و تشکیل خانواده دریغ می کرده و احادیثی که در سرزنش و نکوهش اینگونه افراد در منابع اسلامی وجود دارد، حاکی از این مسئله است.

خداوند به کسانی که دلهره روزی عیال را دارند و از ترس اینکه آنها نتوانند مخارج لازم خانواده را درنیاورند ازدواج نمی کنند، بشارت می دهد که از جهت مخارج نگران نباشید و می فرماید: «وَأَنكِحُوا الْأَيَامَى مِنكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِن يَكُونُوا فُقَرَاء يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ؛[9] زنان بی شوهر را به نکاح درآورید و شایسته گان از بندگان و کنیزان خویش را، اگر ناتوان باشید خداوند با فضل خویش بی نیازشان کند و خداست گشایش مند دانا.»

امام صادق (ع) در حدیثی بیان می دارد که: «من ترک التزویج مخافه العیله فقدأ ساء بالله الظن؛[10] کسی که از ترس مخارج خانواده ازدواج را ترک کند به خدا گمان بد برده.»

و در حدیث دیگری می فرماید: مردی حدیث پیامبر اکرم (ص) آمد و از ف قر به ایشان شکایت کرد، حضرت فرمود: ازدواج بکن سپس ازدواج کرد و فقرش از بین رفت.[11]

در رابطه با هیمن حدیث، فردی از حضرت صادق (ع) سوال کرد که آیا این حدیثی که مردم از رسول خدا (ص) نقل می کنند، درست است؟ فرمود: بلی درست است آنگاه فرمود: روزی به همراه زن و عیال است.[12]

مسائل فوق چیزی است که از مصدر حق و از جانب رسول خدا و فرزند صالح ایشان یعنی امام صادق بیان شده و هیچ کس نمی تواند در آنها شک به خود راه دهد و تجربه نیز ثابت کرده است که کسانی که ازدواج کرده اند، زودتر از دیگران سرو سامان یافته و رزقشان بیش از غربها بوده است. کسی که در مدار سالم زندگی می کند، آسایش او بیشتر از دیگران می باشد و ترس و نگرانی مخارج بیهوده است و خداوند آن را تضمین نموده است و هر کس هم که بخواهد زودتر از دست فقر و تنگنایی درآمده، رهایی یابد به سفارش رسول خدا (ص) عمل کند و کسانی هم که دچار تگنایی معیشت هستند از جانب عیالمندی نیست. بلکه خلل در عقیده و در عمل است که خداوند نیز فرموده که: «من اعرض عن ذکری فان له معیشه ضنکا؛ کسی که از یاد خدا اعراض کند، دچار تنگنای معیشت می شود.»

پس مسئله مشکل درآمد اختصاص به زمان خاص نداشته و ندارد، بلکه درگذشته نیز مسلمانان بدان مبتلا بوده اند و خداوند نیز فرموده از این جهت نگران نباشید، منتهی باید در آغاز بار را سبک برداشت. بهانه ها و نگرانی ها از جانب ناتوانی در اداره زندگی و غفلت از فضل خداوند تولید می شود و این نگرانی ها و بهانه جویی ها را خداوند از وساوس شیطانی بیان داشته می فرماید: «الشیطان یعدکم الفقر؛ این شیطان است که اینگونه بهانه ها و وعده ها را به شما می دهد پس اینگونه افراد که طرز تفکر این چنین دارند، اسیران وساوس شیطان اند و عنان زندگی و تفکرات آنها در دست شیطان است.

 

تعاریف ازدواج

تعریف اول

ازدواج پایه گذار خانواده زناشویی است که همانا رابطه قانونی عرفی یا مذهبی است و مرد و زن را برای شرکت دائم یا موقت در زندگی به هم پیوند می دهد.[13]

تعریف دوم

ازدواج عبارت است از پیوستگی مرد و زن به عنوان زن و شوهر تحت مقررات اجتماعی مخصوص[14]

 

تعریف سوم

روبرت لوی، قوم شناس آمریکای اتریشی تبار در کتاب فرهنگ و قوم شناسی، زناشویی را یک بستگی تقریبا پایدار میان یک زوج مجاز تعریف کرده است.

 

تعریف چهارم

از سنت گر ازدواج را به منزله اعتراف علنی و ثبت رسمی مزاوجت می داند.[15]

 

تعریف پنجم

دکتر باقر ساروخانی با جمع بندی چند تعریف از ازدواج، تعریف کاملتری از زناشویی را ائه می دهد:

«ازدواج عملی است که پیوند دو جنس مخالف را بر پایه روابط پایای جنسی موجب می شود. در تعریف ازدواج روابط جسمانی بین دو انسان از دو جنس مخالف خود کافی نیست چرا که ازدواج مستلزم انعقاد قرارداد اجتماعی است که مشروعیت روابط جسمانی را موجب گردد. به بیان دیگر دوره تحقق ازدواج باید شاهد تصویب جامعه نیز باشیم.»[16]

 

ازدواج در ادیان

ادیان و آیین های مختلف هریک براساس اخلاقیات، ارزش ها و یا برداشت ها و مبانی اعتقادی خویش به نوعی ازدواج را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و اکثر آنان نظر مساعدی نسبت به این امر داشته و آن را امری نیکو و مستحسن قلمداد کرده و پیروان خود را به ازدواج و تشکیل خانواده تشویق نموده اند. البته برخی از ادیان مانند مسیحیت نظری دوگاه نسبت به ازدواج ارائه می دهد. هر یک از شاخه های آن به شکلی این پدیده را مورد .... قرار می دهد و برخی از آیین ها مانند تصوف تا حد زیادی با ازدواج به مخالفت برمی خیزد.

هرچند بسیاری از اهل آن بالاخره ردای ازدواج را به تن کرده اند در این قسمت ابدا دین زرتشت را ذکر و سپس به سایر ادیان در این رابطه می پردازیم:

 

دین زرتشت

در دین زرتشت ازدواج امری نیکو تلقی شده و به تشکیل خانواده سفارش شده است، همچنین داشتن فرزندان فرازنده از ثوابها محسوب گردیده است و در یکی از کتیبه های داریوش هخامنشی آمده است: «اگر تو این کتبیه ها را زیان مرسانی و آن را حفظ نمایی اهو را مزدا تور ا یاری می کند و به تو فرزندان متعدد بخشد و به تو زندگی دراز عطا کند.»[17]

روشن است که داشتن فرزندان متعدد در سایه ازدواج و تشکیل خانواده سبب می گردد و این مطلب موافقت دین زرتشت را با ازدواج نشان مید هد.

درارت یشت ـ یشت شانزدهم (از مجموعه یشتها) نیز نکاتی درباره ازدواج و زاد و ولد وجود دارد، از آن جمله است:

«تقبیح سقط جنین و برحذر داشتن خانواده ها از دید شوهران دختران خود، نکته اخیر در یسنا نیز مورد توجه قرار گرفته است و این زشت ترین کاری است که دشمنان دین اهورایی انجام می دهند و دوشیزگان را از زناشویی باز می دارند و در خانه نگه می دارند.»[18]

در پندنامه زرتشت آمده است:

« ... و خورشید به سه دلیل هر روز سه مرتبه مردم گیتی را فرمان دهد، بامداد این گوید که اورامزدا (اهورا مزدا) به شما که مردمان زمین هستید می گوید در کار نیک کوشا باشد تا من حیات دنیایی را برای شما مهیا سازم. نیروز این گوید: که بر زن خواستن و فرزند بارآوردن و سایر وظایف کوشا باشید. این مطالب نشان دهنده آن است که زن خواستن و فرزند بار آوردن جزء وظایف مردم می باشد یعنی مردم موظف به انجام چنین اموری هستند.»

در همین پندنامه در جایی دیگر چنین آمده است:

« در گیتی نخست باید به دین استوار بودن، دوم زن گرفتن، پیوند در گیتی روان ساختن، بدان کوشا بودن و از آن روگردان بودند.»[19]

 

در اوستا نیز آمده است:

«به درستی به تو گویم ای سپنتمان زرتشت، من (اهورامزدا) برتری دهم مرد زن برگزیده را به آن کسی که زن نگرفته است، برتری دهم مرد خانماندار را به آن کسی که بی خانمان است، برتری دهم کسی را که فرزنددار است به آن کسی که بی فرزند است ...[20]»

به طور کلی می توان که در دین زرتشت، ازدواج امری اجباری است، پدر و مادر وظیفه دارند که زمینه ازدواج فرزندان خود را فراهم نمایند و هدف غایی از ازدواج نیز تولید نسل می باشد و به همین علت بود که اگر مردی بدون فرزند از دنیا می رفت به هر شکلی که بود برای او فرزند خوانده انتخاب می کردند.

 

کیش مانی

اجتناب از ازدواج و تولید نسل یکی از مهمترین احکام کیش مانی است وظیفه یک مانوی آن بود که از لذت های دنیوی، همچون ازدواج، خوردن گوشت و نوشیدن شراب و ثروت اندوزی و تملک و حتی زراعت و برداشتن محصول خودداری کند اما چون همگان یارای این خویشتن داری ها را ندارند تنها خواص و برگزیدگان با چنین محدودیت هایی روبرو هستند. عامه پیروان (نیوشامگان) مسامحتا از این معافیت ها و محدودیت ها ندراند.

 

مذهب هند

مذهب هندو یکی از مذاهبی است که ازدواج را به تمام پسران خویش توصیه می کنند این مذهب که یک از ادیان قدیمی به شمار می رود و بیش از 4500 سال قدمت دارد بر رشد جمعیت و باروری آن تاثیر به سزایی داشته است.

حدود 5/1 میلیارد جمعیت دنیا چیروان چنین مذهبی هستند، از نظر این مذهب بدون داشتن یک پسر راه یافتن به بهشت امکان پذیرنیست و براین اساس ازدواج برای پیروان این مذهب فریضه ای مهم می باشد و همه افراد باید ازدواج کنند تا بتوانند به تکالیف دینی خود عمل نمایند.

«لذا ازدواج در سنین پایین موردتوجه قرار گرفته در جامعه هندو عمده ترین هدف ازدواج برآورده کردن نیازهای درونی و تجدید نسل می باشد در بین پیروان این مذهب ضرب المثلی متداول است: بچه ای بیاور، درختی بکار و کتابی بنویس»[21]

 

آیین بودا

آیین بودا نسبت به ازدواج و تشکیل خانواده نظری نامساعد دارد برای تایید این موضوع لازم است که به یکی از قدیمی ترین متون بودایی استناد شود.

آنان  (راهبان) از فرزند و دارایی و پیشرفت در این جهان قطع علاقه می کنند. دوستی این امور را از دل می رانند زیرا علاقه به فرزندان علاقه به دارایی، علاقه به ترقی و پیشرفت در این جهان است و در هر حال و در هر حال در هر یک از آنان نوعی علاقه وجود دارد.

با توجه به مطالب مذکور، یک راهب بودایی، خود را از هرگونه وابستگی به اموال و اشخاص باز می دارد و برای پرداختن به زندگی بی سامان باعث می شود که حق مالکیت و روابط زناشویی و عواطف خانوادگی منتفی گردد.

رابعه عدویه یکی از مشهورتین عرفای قرن دوم هجری است که در طی زندگی خود هرگز ازدواج نکرده و غالب اوقات خویش را به ذکر و عبادت خداوند منان می گذرانید. منقول است که روزی عارف شهیر، حسن بصری از او خواستگاری کرد رابعه که در حق فانی شده بود گفت: «عقد نکاح به موجود تعلق می گیرد و اینجا دیگر موجودی نیست من از خود نیست شده ام و به او هست شده ام. از آن او هستم و در حکم او اجازه خواستگاری از او یاد خواست نه از من.[22]»

البته برخی از صوفیان نیز همانند ابوسعید ابوالحیر نیز ازدواج و زاد و ولد را عملی پسندیده و یا حداقل ضرورتی انکارناپذیر تلقی کرده و مردم را بدان امور تشویق کرده اند. مولوی نیز مردم را از گرایش به رهبانیت و ترک امور دنیوی بازداشته است.

 

دین یهود

در دین یهود نیز ازدواج مورد تشویق قرار گرفته است. قدیمی ترین نوشته در این مورد مربوط به عهد عتیق (تورات) می باشد. آن جا که می گوید: «پس خدا آدم را به صورت خود آفرید او را به صورت خدا آفرید و ایشان را نر و ماده آفرید و ایشان را خدا برکت داد و خدا به ایشان گفت: بارور و کثیر شوید و زمین را پر سازید و بر آن تسلط نمایید بر ماهیان دریا و پرندگان آسمان و همه حیوانات که بر زمین می خزند حکومت کنید.»[23]

« یکی از سنت های دین یهود براین دلالت دارد که زن پیر به مرد جوان شوهر نکند و مرد سالخورده با زن جوان پیمان زناشویی ننهد. سن شرعی ازدواج برای دختران 13 سال به بالا و برای پسران 18 سال به بالا می باشد. معمولا برای دختران تا سن پانزده سالگی از دادگاه معافی شرط سن گرفته می شود ولی این امر به هیچ وجه در مورد پسران صادق نیست و حتی اگر پسری از این معافیت برخوردار باشد دفاتر ازدواج یهودی ها ازدواج او را شرعا ثبت نمی کنند. چرا که در دین یهود تاکید گردیده که مرد باید عاقل و رشید باشد.»[24]

 

مسیحیت

دین مسیح نظری دوگانه نسبت به ازدواج دارد. بسیرای از رهبران مسیحی دید خوشی نسبت به ازدواج نداشته و خود نیز ازدواج نکرده اند. اما همین افراد در مواردی ازدواج رابرای جلوگیری از فساد اجتماع لازم دانسته اند و آن را بلای مردم عادی در مواردی ضروری تلقی کرده اند. کشیشان مسیحی اولیه اگرچه نسبت به چنین امری گذشت و خوش بینی لازم را نداشتند اما در مواردی آن را یک بلای لازم می دانستند.

پل که از رهبران بزرگ مسیحی بود نسبت به ازدواج اصلا خوش بین نبود و فقط از این نظرکه به قول خودش« ازدواج بهتر از سوزانیدن» است با ازدواج موافقت می کرد.

این روحانی بزرگ در تمام عمر خود ازدواج نکرد و روش مخالفت آمیز او اثرات عمیقی در طرز رفتار و طرز فکر کلیسا و سایر رهبارن مسیحی پس از او باقی گذاشت.

روش مخالفت آمیز کشیشان نسبت به ازدواج به مرور زمان نضج بیشتری یافت. با ریاضت عجین شده به طوریکه مجرد بودن به منزله بهترین وضع مطلوب قلمداد شد و ازدواج به مثابه امری مکروه نمایان شد که اجتناب از آن بهتر بود و تنها به آن دلیل از طرف کلیسا مباح اعلام شد که تاحدود زیادی به هرزگی و فحشا نداشتن توجه داشت و همچنین از زنا ممانعت به عمل می آورد. به طور کلی می توان گفت که نر دین مسیح درباره ازدواج تا حدودی در هاله ای از ابهام قرار دارد. به این دلیل که حضرت عیسی (ه) با ازدواج یکی از دوستان فقیر و تنگدستش مخالفت نکرد و در مجلس عروسی او نیز شرکت کرد او هرگز به دوستش نگفت که راه غلطی را در زندگی در پیش گرفته است.

همچنین عشق حضرت عیسی (ع) به کودکان نیز نشانگر علاقه او به فرزندانی بود که حاصل ازدواج بودند. از بین حواریون مسیح تنها «ژان» که جوان و در سن بلوغ بود ازدواج نکرد و بقیه دارای زن و فرزند بودند.

راهبه ای به نام هلوئین از آبلار فیلسوف فرانسوی در مورد روابط زن و مرد از دیدگاه دین مسیح سوال می کند و آن اندیشمند معروف این چنین پاسخ او را می دهد:

حضرت مسیح (ع) عقیم بودن را نفرین کرده و زناشویی امری نیکو بده است زیرا برای خداوند امت می سازد. رابطه جنسی به صورت زناشویی مانع بروز تمایلات غیرمشروع است. بنابراین روابط جنسی زناشویی علاه بر گناه نبودن قابل تحسین می باشد.»[25]

به عنوان نتیجه کلی می توان گفت که در دین مسیح در زمینه ازدواج و توالد و تناسل بین عوام و خواص فرق می باشد. در مورد عامه مردم دستورالعمل جمعیتی براساس اصل معرف توالد و تناسل نمائید و زمین را از بشر پر کنید، قرار دارد ولی در موارد خاص (رهبران روحانی) تمایل بیشتری نسبت به رهبانیت و تارک دنیا شدن وجود دارد که البته در مورد پروتستان ها این قید برداشته شده زیرا کشیش های پروتستان برخلاف کشیش های کاتولید حق ازدواج دارند. در سال های اخیر کلیسای ازتودوکس نیز ممنوعیت ازدواج را تاحدودی زیاد برای مقامات روحانی لغو کرده است ولی با این وجود سعی می کند که اسقف های خود را بین کشیش های مجرد انتخاب کند.[26]

 

چارچوب های نظری تحقیق

فلاسفه، روان شناسان، جامعه شناسان، مردم شناسان و سایر اندیشمندان در طول اعصار تاریخی، هر یک از زاویه ای خاص به ازدواج و خانواده نگریسته اند. در اکثر نظریات به ازدواج به عنوان پدیده ای مثبت نگریسته شده که باعث مشروعیت یافتن روابط جنسی بین افراد می گردد و به موجب آن افراد حق دارند که از یکدیگر تمتع جنسی برده و نسل خویش را امتداد بخشند.

از نقطه نظر برخی از روان شناسان، غریزه جنسی از غرایز دیگر، قوی ت می باشد و همین غریزه است که باعث شکل گیری خانواده می شود. همچنین بعضی از روان شناسان، غریزه پدر و مادری را سنگ بنای خانواده دانسته اند که به نظر من تلفیقی از همه این نظریات می تواند نظریه کاملتری ارائه دهد. چون هر یک از این دیدگاه ها از یک منظر به قضیه ای واحد نگریسته اند. بنابراین می توان گفت که سخنان آنان تکمیل کننده کلیتی واحد در موردازدواج و خانواده است.

همانطور که اگر فردی دچار احساس تشنگی و گرسنگی گردید برای رفع چنین نیازهایی، به دنبال آب و غذا می گردد و در صورت عدم دستیابی به آب و غذا تازه به ناگزیر از آب های آلوده و غذاهای فاسد استفاده می کند غرایز جنسی نیز هنگامی که در وجود فرد بیدار شوند که معمولا در سنین جوانی این صاعقه ها در اوج خود قرار می گیرند، فرد را به یافتن جفت و همراه مناسب رهنمون می سازد. و به همین دلیل است که جامعه از دیرباز کانال های قانونی خاصی را برای رفع این جوامع طبیعی درنظرگرفته است و سعی می کند از راه های سالم و مشروع (مانند ازدواج) این غرایز را ارضاء و اشباع نماید و به همین دلیل نهادها به وجود می آیند.

البته بعد از ازدواج و تشکیل خانواده با تولد فرزندان، وظایف این نهاد سنگین تر می گردد و خانواده باید کارکردهای تازه ای از جمله مراقبت از فرزندان و تربیت آنان را برعهده گیرد تا اینکه جریان اجتماع پذیری به بهترین شکل صورت پذیرد و نسل تازه با ارزش ها و هنجارها و آداب و رسوم نسل های گذشته آشنا گردد و برای پذیرش نقش هایی که در آینده به او محول می شود آماده گردد. اما در جامعه ما در مقابل این مسیر طبیعی، موانعی ایجاد گردیده است. موانعی مانند طولانی شدن دوران تحصیل که باعث شده است که خانواده های جدید با تاخیر زمانی زیادتری تشیکل گردند و در مواردی نیز اصلا به وجود نیایند. یا عوامل اقتصادی، مانند افزایش میزان شیربها و مهریه و جهیزیه و ندشاتن شغل و درآمد و مسکن و ... که همه اینها سدهای بزرگی را در مقابل ازدواج و تشکیل خانواده به وجود آورده اند. پس در واقع شرایط جدید زندگی بر راه حل های پذیرفته شده اجتماعی در طول تاریخ همچون ازدواج قفل محکمی زده است که همگان کلید گشودن آن را ندارند و تنها کسانی که ازنظر موقعیت اقتصادی در شرایط مطلوب به سر می برند، توان راه یافتن به محیط گرم و پرمحبت خانواده را دارند و می توانند از عطر و بوی گیاه زندگی سعادتمندانه برخوردار گردند. و با این حساب دیگران باید در وادی تجرد و در مسیر پر سنگلاخ آن بدون یارگیری همراهی شفیق به ادامه طریق بپردازند.

تعبیر ساده این نظریه همان ضرب المثل معروف است که «فقر باعث جرم می شود» به موجب این ضرب المثل وجود فقر در ساختار اجتماعی، باعث بروز انحرافات می گردد. فرد در اثر فقر خانواده یا بیکاری و یا نداشتن شغل مطمئن، موفق به ازدواج نمی شود. به علت اینکه نمی تواند خانواده ای تشکیل دهد، دچار آوارگی و سرگردانی شده و در مواردی به انحرافات مختلف دست می زند. این مسائل را می توان به عنوان فشارهای ساختاری درنظر گرفت که به او تحمیل شده و موجبات انحراف او را فراهم ساخته است.[27]

 



[1] روم/21

[2] نور/32

[3] رعد/38

[4] فرقان/74

[5] مهجه البیضاء، ج3، ص 53

[6] مهجه البیضاء، ج3، ص 53

[7] همان، ص 54

[8] آداب الصلاه امام خمینی، ص 32

[9] نور/32.

[10] مههجه البیضاء، ج3، ص 55

[11] همان، ص 56

[12] همان ص56

[13] معزی، اسداله، مبانی جمعیت شناسی، موسسه انتشارات آوای نور، تهران، 1371، ص 61

[14] آتشفته تهرانی، امیر، جامعه شناسی جمعیت (نمونه ایران)، چاپ دوم، موسسه انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان، زمستان 1372، ص 267-266.

[15] کنیک ساموئل، جامعه شناس، ترجمه مشفق همدانی، چاپ پنجم، کتاب های سیمرغ، 1353، ص 150.

[16] ساروخانی، باقر، مقدمه ای بر جامعه شناسی خانواده، ص 23.

[17] کتابی، احمد، نظریات جمعیت شناسی، انتشارات اقبال، ص 20.

[18] همان، ص21

[19] همان، ص 20

[20] همان، ص 20

[21] شیخی، محمدتقی، جامعه شناسی جمعیت و تنظیم خانواده، زمستان 73، ص 167

[22] کتابی، احمد، نظریات جمعیت شناسی، ص 207.

[23] کاظمی پور، شهلا، بررسی دموگرافیک تغییر سن ازدواج، خرداد 1351، ص 9-8

[24] گنیک، ساموئل، جامعه شناسی، ص 161

[25] کتابی، احمد، نظریات جمعیت شناسی، ص 41

[26] کتابی، احمد، نظریات جمعیت شناسی، ص 41

[27] ستوده، هدایت اله، آُیب شناسی جمعیت اجتماعی، ص 119

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

2. پیشینه تحقیق

1.   رسالت کارشناسی خانم شهلا کاظمی پور در خردادماه 1351 در گروه آموزشی علوم اجتماعی داشنگاه تهران تحت عنوان بررسی دموکراتیک تغییر سن ازدواج به راهنمایی آقای دکتر مهدی امانی انجام گرفته در ضمن این تحقیق آمده است: هرچه درجه تحصیل بالاتر گردد تعداد ازدواج ها کاهش می یابد و این به دو علت است: اولا اینکه تعداد تحصیل کرده ها نسبت به بیسوادها بسیار کم است و ثانیاً پایان تحصیلات عالی ازدواج را به تاخیر می اندازد.

2.   رساله کارشناسی ارشد آقای حمید پوریوسفی در سال 1355 در دانشکده علوم اجتماعی و تعاون دانشگاه ترهان تحت عنوان سن ازدواج در ایران به راهنمایی آقای دکتر بهنام انجام گرفته است یافته های این تحقیق چنین است:

الف) با بالا بردن درجه تحصیلات سن ازدواج هم بالا می رود.

ب) با بالا رفتن تخصص و امکانات شغلی سن ازدواج هم بالا می رود.

ج) با افزایش دفعات ازدواج سن ازدواج بالا می رود.

 

3. رساله کارشناسی آقای ابوالقاسم بالی لاشک در سال 1356 در دانشکده علوم اجتماعی و تعاون دانشگاه تهران تحت عنوان عوامل اجتماعی ـ اقتصادی موثر در تغییر سن ازدواج زنان کارمند که به راهنمایی خانم دکتر ویدا ناصحی انجام گرفته است. یافته های این تحقیق چنین است:

الف) سطح سواد در تعیین سن ازدواج زنان موثر است

ب) اشتغال یکی از ملاک های تعیین سن ازدواج می باشد.

ج) درآمد یکی از شاخص های تعیین سن ازدواج است.

د) شدت و ضعف مذهب در خانواده در تعیین سن ازدواج نقش عمده ای دارد.

4. رساله کارشناسی آقای محمود شهابی در سال 1371 در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران تحت عنوان آرمان های زوجیت و همسرگزینی در شهروندان (پژوهشی درباره میزان توافق دختران دبیرستانی و مادران آنها و طرز تلقی های زناشویی) به راهنمایی دکتر باقر ساروخانی. یافته های این تحقیق چنین است

الف) مفهوم همسان همسری به عنوان یک قاعده در جامعه ایرانی مصداق ندارد. قاعده در این مورد برابری و همسانی نیست بلکه وجود فاصله سنی به نفع مرد است.

ب) میل به همسان گزینی طبقاتی منزلتی، در مادران تهرانی شدیدتر است تا در دختران آنها درحالیکه میل به همسان همسری تحصیلی در دختران قوی تر است تا در مادران آنها

ج) میل به همسانی همسری منزلتی بیشتر در دختران و مادران متعلق به خانواده های طبقاتی بالا و بسیار بالا و میل به همسان همسری تحصیلی بیشتر در خانواده های متعلق به طبقات متوسط و پایین وجود دارد.

د) توافق نظر دختران و مادران درخصوص همسرگزینی منزلتی بیشتر از میزان توافق نظر آنها در مودر همسان همسری تحصیلی و عامیت همسرگزینی است.

5. راسله کارشناسی خانم رویا بهینا در سال 1375 در گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان تحت عنوان بررسی سن اولین ازدواج و طلاق و ارتباط آن با عوامل اقتصادی و اجتماعی شهرستان اصفهان به راهنمایی آقای دکتر علی اصغر مهاجرانی که یافته های تحقیق چنین است:

الف) ازدواج های درون گروهی و نیز ازدواجه های زودرس در ایران رو به تقلیل است

ب) استان تهران در بین استان های ایران همواره بالاترین نسبت طلاق به ازدواج را داست.

ج) عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی (سواد، اشتغال، شهرنشینی، تعداد فرزندان) بر افزایش یا کاهش سن اولین ازدواج و طلاق تاثیر دارد.

د) میزان عمومیت ازدواج و زنان در شهرستان اصفهان در سال 1370 تقریبا و با اختلاف چهارصدم درصد با هم برابر است.

 

12-1 تعاریف و مفاهیم کلیدی

نکاح

به ازدواج درآوردن. صیغه عقد نکاح با ایجاب «تو را به عقد خود درآوردم و تو را به همسری خود درآوردم و قبول: ازدواج یا نکاح را پذیرفتم صورت می گیرد.

 

 

 

خانواده

عبارت است از یک واحد اجتماعی که از ازدواج و همبستگی یک زن و مرد به وجود می آید و فرزندان حاصل از آن ازدواج، آن را تکمیل می کند[1] و به عبارتی دیگر خانواده گروهی است که به دلیل قرابت یا زوجیت، همبستگی حقوقی و اجتماعی یافته و تحت رهبری و ریاست مقام واحد قرار گرفته است.[2]

 

طلاق:

 فسخ قرارداد ازدواج، جدا شدن قانونی و قطعی زن و مرد از هم[3]

وضعیت اقتصادی مناسب

داشتن توانایی پرداخت هزینه خانواده و عیالات خود

 

توافق زوجین

یعنی هماهنگی زن و شوهر از لحاظ خصوصیات اخلاقی و سلیقه ای و فکری و اعتقادی و داشتن اختلاف در طرز فکر و اندیشه و مسائل زناشویی و خانوادگی

 

 

 

استقلال در ازدواج

طبق نظر اسلام حق انتخاب همسر آینده با خود شخص است نه با خویشاوندان او از قبیل پدرو مادر و ...

 

عشق

محبت و ابراز علاقه ای است که خداوند در قلب زن و شوهر نسبت به یکدیگر قرار داده است و این حقیق نمایشگر عظمت و بزرگی محبت زن و شوهر و به خصوص عشق و علاقه مرد به زن است.

 

خشم و غضب

عصبانیت و از کوره در رفتن و عامل نابودکننده و نشانه سبک مغزی و آتشی از سوی شیطان و منشا تمام شرور

 

رفتار

حرکات و عکس العمل زن و شوهر نسبت به یکدیگر و در مقابل یکدیگر که باید محصول ادب و وقار و دوستی و رفاقت، تعاون و عشق و علاقه و تواضع و فروتنی باشد.

 

 

 

گفتار

زن و شوهر سخن و کلامشان با یکدیگر آمیخته با عشق و محبت و بیان عاطفه و احساس و وجدان و انصاف باشد.

 

تفاهم

درک دو طرفه از زبان یکدیگر، مرد و زن باید دل یکدیگر را درک و طبق میل و خواسته همدیگر عمل کنند.

 

مدیریت

علم به راهکارهای هماهنگ سازی و هدایت فعالیت های دسته جمعی، یا اینکه مدیریت یعنی مهارت داشتن درخصوص سازماندهی منابع انسانی و مادی برای تحقق اهداف جمعی.

 

13-1 قلمرو تحقیق

محقق در این رساله، موضوع را از چند زاویه مورد مطالعه قرار می دهد تا هم برای خواننده و هم برای محقق آینده و هم در راستای دفاع از موضوع، به بهترین وجه این اقدام صورت پذیرد. اصولا قلمرو و زاویه به شرح زیر است

 

 

1.     قلمرو موضوعی

همان گونه که در مباحث قبل اشاره شده علیرغم توجه خاص اسلام به خانواده امروزه شاهدیم که خانواده ها دچار نابسامانی ها و درگیریها بوده و در رابطه با خود و فرزندانشان مسائل و دشواری هایی دارند از قبیل اینکه: روابطشان سست و متزلزل است و از صفا و صمیمیت و در نتیجه از آرامش و سکون خبری نیست.

·        زن و شوهر ظاهراً در کنار یکدیگرند ولی وضعیت زندگی آنان را چون دو بیگانه در کنار هم قرار داده است.

·        زن و مرد با اندک بهانه ای رشته حیات خانوادگی را از هم می گسلند.

·    فرزندان مهر و عطوفت لازم را از خانواده ها بدست نیاورده و در نتیجه اکثرشان زودرنج، زودشکن و بی عاطفه اند و همچنین روز به روز شاهد ا فزایش بزهکاری کودکان، به دلیل عدم تربیت صحیح می باشیم.

 

اینها و امثال اینها نابسامانی هایی است که دامنگیر نهاد خانواده گردید، لذا انسان های آگاه و دلسوز به جامعه انسانی، هر کدام به نوبه خود و به اندازه توان خویش اقدام به رفع این نابسامانی ها و خطراتی که استحکام خانواده را به خطر می اندازد نموده اند و با نوشتن کتاب ها و مقاله و بیان راه صحیح اسلامی درصدد اصلاح این نهاد مقدس برآمده اند.

این نوشتار ناچیز به نوبه خود اقدامی است در این راستا تا شاید قدمی در این راستا برداشته شود و اصلاحی هرچند ناچیز انجام گیرد. در این نوشتار کوشش شده است که مطالبی ارزنده و مفید براساس دستورات اسلام آورده شود و نظرات اسلام در رابطه با تشکیل خانواده و حقوق مترتبه بر آن وظیفه تربیت کودکان در خانه و ... بررسی می گردد به امید آنکه در نفوس مستعده موثر افتد. ان شاء الله.

 

2. قلمرو مکانی

نظر به اینکه حوزه علمیه در راستای تکامل انسان و کاهش نقش های خانواده و به تبع آن اجتماع، وظیفه و تکالیف ویژه و خاص را برعهده دارد. لذا محقق با توجه به اینکه در این مجموعه تحصیل نموده است و نظربه تکالیفی که از این ناحیه برعهده دارد، اقدام به انتخاب موضوع فوق نموده است.

 

3. قلمرو زمانی

آمار و ارقام موجود در قرائن و شواهد گویای این واقعیت تلخ و ناگوارست که با دستیابی انسان به فن آوری و تکنولوژی و پیشرت در امور مختلف، اصولاً بنیاد خانواده به عنوان مهمترین و اساسی ترین مجموعه ای که قادر به تربیت نسل آینده رقبای نسل بشری باشد، دچار آسیب جدی شود است.

انقلاب صنعتی را در واقع می توان یکی از رخدادهای مهم تاریخ حیات بشر به حساب آورد از آن جهت که کمتر رویدادی را در جهان می توان ذکر کرد که تا بدین حد دو جوانب و ابعاد حیات انسان اثر گذارده باشد. شیوه زندگی و اصولاً طرز فکرها در پی آن دگرگون گردید و اندیشه های جدید در رابطه با حیات نوین پدید آمد. از جمله موسسات و نهادهای که در سایه این تحول بزرگ، دگرگون گردید، خانواده، ارزش و قداست آن بود در اوایل قرن بیستم، شاهد عملکردها و طرز فکرهایی بودیم که در آن سعی به فسخ بنیاد خانواده و طرد آن داشت. و خدا می داند این اندیشه زهرآگین چه فاجعه ای برای بشر آفریده است.

نهضت صنعتی عاملی بود که در آن سرمایه داران کوشیدند برای دستیابی به کار بیشتر و مزد کمتر، زنان را از خانه های خود بیرون کشند و به کار خانه گسیل دارند و این امر با فریب و حقه و تحت عنوان دادن «حق آزادی به زنان» و «تساوی حقوق» آنها چنان بیچارگی و فلاکتی برای این طبقه به وجود آورد که وصف ناپذیر است.

در مجموع بایک نگاه می توان دریافت چه بلایی سر خانواده آمده و چگونه از مسیر صحیحش منحرف شده است.

لذا محقق بر خود فرض دیده در این مقطع زمانی موضوع فوق ار انتخاب و مورد مطالعه قرار دهد.

 

 

 

 

 

 

14-1 مشکلات و موانع تحقیق

از جمله محدودیت های که در انجام این پژوهش وجود داشت عبارتست از:

 ـ عدم دسترسی به بعضی منابع و اسناد موردنیاز

ـ ازدواج من همزمان با نوشتن پایان نامه شده بود و از طرفی چون ازدواجم با چالش هایی روبه رو شد و ناراحتی هایی در این زمینه برای من پیش آمد این خود مشکل و مانعی برای نوشتن پایان نامه ام بود.

 

15-1 مراحل تحقیق

2.      انتخاب و تصویب موضوع

3.      طرح تحقیق و انتخاب استاد راهنما

4.      تهیه اطلاعات پیرامون موضوع با توجه به اهداف و سوالات و متغیرهای موضوع

5.      انتخاب روش تحقیق

6.      جمع آوری داده ها و یافته های تحقیق

7.      جمع آوری معیارهایی که به مستحکم بودن خانواده کمک می کند

8.      نتیجه گیری

9.      ارائه راهکار

10.  تایپ و صحافی


 

 

فصل دوم

ادبیات موضوع


 

مقدمه

هدف ازدواج تشکیل خانواده می باشد که خانواده عبارتست از: « کوچکترین گروه اجتماعی در جامعه که شامل پدر و مادر و فرزندان و گاه خویشان نزدیکی از قبیل پدربزرگ، مادربزرگ، عروس یا داماد است یا مجموعه افرادی که از طریق رابطه زناشویی و رابطه آبا و اجدادی با هم پیوند مشترک دارند.[4]»

انسان ها بدون اینکه اختیاری از خود داشته باشند براساس تجهیزات درونی و طبیعی، دختر و پسر به سوی یکدیگر جذب می شوند گویی دختر بدون پسر و پسر بدون دختر وجودشان ناقص است.

اسلام براساس همین کشش های طبیعی آن دو را برای زناشویی و ازدواج ترغیب کرده است.

دختران و پسران مجرد به منزله کبوترانی بی آشیان هستد که به وسیله ازدواج خانه و آشیانه و پناهگاه می یابند. شریک زندگی و مونس و غمخوار و محرم راز و مدافع و کمک بسدت می آورند.

رسول گرامی اسلام در این مورد می فرمایند: هیچ بنایی در اسلام برتر از ازدواج برپا نشده است.[5]

تشکیل خانواده و تعلق داشتن به کسی یا کسانی که نیاز به تعلق خاطر و امنیت و محبت را تامین نمایند، سلامت روح و جسم را تامین می کند گرچه زندگی ماشینی و پیشرفت های صنعتی و پیامدهای حاصل از آن مشکلات عدیده ای را باعث می شود که امر ازدواج را تشکیل و یا با فراز و فرودهایی روبرو می کند. هرچند روز به روز تسلط ماشین بر زندگی بیشتر می شود و ارتباط افراد با یکدیگر کمتر می شود، امکان زندگی به صورت دسته جمعی و باهم بودن، کمتر میسر می شود ولی توجه به احساسات و عواطف و نیازهای معنوی انسان، چیزی نیست که نادیده گرفته و از آن چشم پوشیده شود به خصوص در جامعه ما که رنگ و بوی انسانی و احساس و مذهبی در آن بیشتر است.

پس بهترین راه رسیدن به یک زندگی سالم، تشکیل خانواده و پایه ریزی آن براساس معیارها و اصول اسلامی است. متاسفانه آمار طلاق و ازدواج های بدون مطالعه و نامناسب، که دیر یا زود منجر به از هم پاشیده شدن نهاد مقدس خانواده می شود هر روز تعداد بچه های طلاق را بیشتر می کند. در این راستا چراه ای نیست که افراد، دید بازتر و فکر روشن به مساله ازدواج و سرنوشت خود و فرزندان بیندیشند و در آگاهی هایی که به جواان اعم دختر و پسر قبل ازازدواج می شود، برایشان تفهیم شود که زندگی مشترک و رسیدن به تفاهم و داشتن بنای خانوادگی مسستحکم، لازمه اش گذشت و اقع بینی و سعه صدر، کنار گذاشتن بسیاری خلقیات دوران تجرد و پذیرفتن بسیاری از تعهدات و مسئولیت هاست.

کسی در این میدان پیروزی است که بتواند خواستنی ها و نخواستنی هایش را مطابق واقعیات و امکات بروز دهد و از خود محوری و «من بودن» فراتر رود و به دیگران که به او وابسته اند بها دهد و به خود یادآوری کند که این میدان بگرد تا بگردیم نیست بلکه هر کس به نوبه خود باید بتواند گذشت، ایثار، مهربانی و محبت و .. را به دیگرای هدیه کند و در سایه این بذر، نیکویی که می کارد محصولی نیکو درو کند.

در این رساله از جنبه های مختلف به معیارهای یک خانواده مستحکم پرداخته شده و این معیارها چه آنهایی که قبل از ازدواج باید درنظر گرفته شود و چه بعد از ازدواج و تشکیل خانواده به طور مختصر بیان شده، البته این مارد به عنوان مشتی نمونه خروار ذهن خواننده را در این جهت سوق داده و او را در رسیدن به دید گسترده تر یاری می کند.

امید است مطالب این رساله، هم جرقه ای باشد برای جوانانی که خارج از گود هستند و هنوز ازدواج نکرده اند تا بدانند که قبل از هر اقدامی برای ازدواج باید:

1.      آگاهانه بیندیشند

2.      عاقلانه تصمیم بگیرند.

 

و هم راهنمای باشد برای افردی که ازدواج کرده اند تا رفتار و کردار صحیح و اصولی را در هر کجا و هر زمان بتوانند برآورد کنند که چگونه و چطور باید باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

مفهوم ازدواج

ازدواجی از مفاهیمی است که فهم آن در میان جوامع از بدیهیات می باشد و چیزی نیست که نیاز به تفهیم و تفهم و تبیین داشته باشد، سیره عملی مردم دنیا از آن فهم رسیدن دو نفر مرد و زن به یکدیگر طبق ضوابط و قوانین خاص هر قومی را بیانگر است و در بخش حقوق خانواده آن را از مقدار احوال شخصیه دانسته اند و تعاریفی نیز برای آن بیان داشته اند از قبیل:

1.      نکاح عبارت است از تراضی زن و مرد برای تشکیل خانواده

2.      نکاح عبارت است از تراضی زن و مرد برای تشکیل زندگی مشترک

3.      نکاح عبارت است از توافق زن و مرد برای تمتع جنسی[6]

 

تعاریف قسمت اول و دوم شامل ازدواج دائم است و نمی تواند دربرگیرنده ازدواج موقت باشد ولی تعریف قسمت سوم می تواند هم شامل ازدواج دائم باشد و هم شامل ازدواج موقت که با این تعریف لطمه ای به تعریف های اول و دوم نمی رسد. چه اینکه می تواند تمتع جنسی لازمه اش تشکیل خانواده و تشکیل زندگی مشترک و امتیازدهی باشد و هیچ منافاتی با هم ندارد و معنی نکاح هم غیر از تمتع جنسی نیست.

البته موضوع موردبحث ما فقط ازدواج دائم می باشد.

 

ازدواج یک امر طبیعی و فطری

یک نگاه به اعماق درون عامل خلقت و به عالم طبیعت، به ما نشان می دهد که هر موجودی که در بستر هستی آرمیده با جفت موردنظر است. سنگی که در بستر خاک و کوه خوابیده در کنارش بوته ای روئیده، گل که در بستر چمن بشکفته با بلبلی و یا با پروانه ای هم آغوش و حیوانی که در پهن دشت هستی می پرد با جفت خود، و ... خلاصه عالم، عالم جفت ها و زوجهاست. تنهایی برای هیچ موجودی زیبنده نیست و آن چه تنهاست افسرده است و با غم و اندوه گریبانگیر. اینجاست که مفهوم طبیعی زوجیت و ازدواج، مشخص و روشن می گردد. معنی عمیق  فطرت گل می کند. آیا دیده شده است انسان تنها بخندد و بشاش و شاداب زندگی کند مگر دیوانه. آیا دیده شده است موجودی در جهان به چیزی مانوس نباشد. انس گرایی در ذات طبیعت نهفته است.

بیانی که خداوند متعالی در قرآن مجید دارند غیر از این نیست و اسنان هم در میان موجودات، اشرف آنهاست. پس چگونه می تواند از این انس بی بهره باشد مگر او جز این عالم نیست؟ مگر او جز این طبیعت که به سوی کمال آرمانی خود در حرکت است نیست؟ که سهم بزرگی از عالم طبیعت دارد، مگر او برای رهایی از دست دیو غریزه برای آسایش خود نیاز به مانوس از نوع خود ندارد؟ جفت طالبی و زوج خواهی که در فطرت و ذات طبیعی او نهفته است او را به دنبال یافتن رفیق خویش سوق خواهد داد و تا او را نیابد و خود را آسوده نکند آرام نخواهد شد و زوج او همان نوع اوست و از جنس او است. به نام زن و خداوند چه تعبیر زیبایی دارد: «وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا؛[7] از نشانه های خداوند است که برای شما از جنس خودتان زوج هایی آفرید که به وسیله آنها آرام گیرید.»

خداوند رسیدن مشروع دو نفر زن و مرد را به هم از نشانه های خود معرفی کرد و آن را بری هر دو نفر موجب آرامش دانست. آرامش و فروکش شدن موج طبیعی غریزه در انسان جز از طریق مشروع نیسر نیست. طبیعت را طبیعت آرام می کند. حکمت خداوندی در این تعلق گرفته است که طبیعت را در آغوش طبیعت بپرورد. و ازدواج که در قانون اسلام تعیین شده است، مهار معقول طبیعت در چارچوب شریعت است. و این است پاسخ به ندای فطرت که انسان در طی کردن مسیر انسانیت، باید به خواست غریزه، پاسخ مثبت بدهد و نباید آن را سرکوب کند و پاسخ صحیح و درست آن هم جز با ازدواج مشروع میسر نیست.

اسلام برای انسانی که تحت فشار غریزه جنسی است، راه رهایی درست و صحیح آن را طبق اصول و ضوابط مشخص کرد. و ارضای غریزه را بیرون از آن اصول و ضوابط، انحراف از مسیر طبیعت و فطرت دانسته است.

راه صحیح اطفای آتش شهوت به طریق ازدواج مشروع است و لا غیر و ارضای غریزه به دیگر طرق انحراف و محکوم است. مثل قدیمی است «آهن را آهن از کوره بیرون می کند» کنترل نامشروع غریزه اسکان و آرامش نیست، افتادن در گرداب نفس متموج و اسیر شدن در دام کشنده عنکبوت حیوانیت است. فر سوده نمودن روحیه و تن است و خواباندن روح بیدار انسانیت و لنگ کردن پای کمال جویی است.

منحرف کردن میل جنسی به قیمت از دست دادن استعدادها و توانائی های مغزی و فرسوده شدن جسم تمام خواهد شد که حیران آن در اندک زمان امکان نخواهد داشت و به اعتدال درآوردن آن، به سادگی و آسانی و زدودن زنگار انحراف از چهره جان انسانی با هیچ مایعی میسر نخواهد شد. هر لحظه که انسان، به سوی گرداب انحراف نزدیک شود به همان مقدار از  قافله کمال جویان عقب خواهد افتاد. کیفیت ارضای امیال نفسانی به احسن وجه در اسلام بیان شده که اگر انسان به آن توجه کند، هیچ وقت به خود اجازه نخوهد داد، نیروی غریزه خود را هدر داده و از کانال اصلی و مجرای صحیح خود آن را منحرف کند و انسان به خود اجازه نخواهد داد که خود را با اوهام و خیال ارضا کند وا گر قرآن، زن را وسیله آرامش معرفی کرد جز این نبود که انسان به روش اصولی، میل نفسانی خود را پاسخ دهد. اسلام براساس فطرت و طبیعت آرمانگرای انسانی، مجردزیستی را مورد نکوهش قرار داده است و آن را منبوض دانسته و پیروان خود را از آن برحذر نموده و از آن به عنوان عزوبت تعبیر کرده و مجرد زیستی را دور از شان انسان دانسته. در این زمینه احادیثی از حضرات معصومین (ع) وارد شده که قابل توجه است که به چند حدیث در این زمینه اشاره می کنیم.

امام صادق (ع) می فرماید: دو رکعت نماز متزوج برتر از هفتاد رکعت نماز انسان عزب است.[8]

باز ایشان از پیامبر خدا (ص) نقل کرده و می فرمایند: دو رکعت نماز متزوج بهتر از نماز مرد عزبی است که شب خود را با نماز سپری کند و روز خود را به روزه.[9]

باز ایشان با استناد به رسول خدا (ص) می فرماید: رسول خدا (ص) فرمود: پست ترین مردگان شما زعب ها هستند.[10]

روایات و احادیث در این باب افزون است و همگی بیانگر این است که عزوبت در اسلام پذیرفته نیست.

آن چه مسلم است این است که اسلام نه رهبانیت را پذیرفته، نه نفس کشی را. بلکه همان طور که از فرمایشات پیشوایان اسلام برداشت می شود، پرهیز از تجرد و رهبانیت است و ترغیب به ازدواج. پیامبر اکرم (ص) می فرماید: در دین من جایگاهی برای رهبانیت نیست و رهبانیت است من جهاد در راه خداست.[11]

در نظام خلقت، مرد نیاز به زن دارد و زن به مرد. چه از لحاظ نسی و چه از لحاظ عاطفی و محبت و عشق ورزی هر دو بی هم ناقص اند. اسلام مقصودش حفظ اعتدال در تمامی شئون زندگی و قرار دادن انسان در صراط مستقیم، هدایت و رنگ بخشیدن به زندگی انسان، و رونق دادن به جامعه و تشکیل یک جامعه برین در سایه زیست مشترک و در سایه تناسیل و تناکح است.

 



[1] حقوق خانواده، باقر عاملی، فصل 2 به نقل از سیری در مسائل خانواده، ص 14

[2] حقوق خانواده، دکتر حسین صفایی به نقل از سیری در مسائل خانواده، ص 14

[3] تحریر الروضه فی شرح الهه، ج2، ص 147

[4] فرهنگ فشرده سخن، دکتر حسین انوری، ص 898.

[5] وسائل الشیعه، ج14، ص 138

[6] حقوق خانواده، جعفر لنگرودی، 2و3

[7] روم/21

[8] وسائل الشیعه، ج14، ص 6

[9] همان، ص 6

[10] همان، ص 7

[11] مستدرک الوسائل، ج14، ص 155

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

پیش گفتار. ‌ز

بهترین انتخاب... ‌ز

چکیده. ‌ف

مقدمه. 1

1-1 موضوع تحقیق.. 6

2-1 تعریف و تبیین موضوع.. 6

3-1 اهمیت موضوع.. 8

4-1 علل انتخاب موضوع.. 9

5-1 فواید و نتایج تحقیق.. 10

6-1 اهداف تحقیق.. 11

7-1 سوالات تحقیق.. 12

8-1 فرضیه های تحقیق.. 13

9-1 فرضیه ها 13

10-1- روش تحقیق.. 14

11-1- تاریخچه و پیشینه موضوع.. 15

1. تاریخچه موضوع.. 15

2. پیشینه تحقیق.. 17

12-1 تعاریف و مفاهیم کلیدی.. 19

13-1 قلمرو تحقیق.. 22

14-1 مشکلات و موانع تحقیق.. 26

15-1 مراحل تحقیق.. 26

مقدمه. 29

مفهوم ازدواج.. 33

ازدواج یک امر طبیعی و فطری.. 34

ازدواج از دیدگاه اسلام. 38

در نگاه قرآن.. 38

در نگاه سنت... 41

تعبیر زیبایی از امام خمینی.. 42

تعاریف ازدواج.. 47

تعریف اول.. 47

تعریف دوم. 47

تعریف سوم. 47

تعریف چهارم. 47

تعریف پنجم.. 48

ازدواج در ادیان.. 48

دین زرتشت... 49

کیش مانی.. 51

مذهب هند.. 51

آیین بودا 52

دین یهود. 53

مسیحیت... 54

چارچوب های نظری تحقیق.. 56

وجوب ازدواج در دوران کنونی.. 58

ازدواج واجب: 59

ازدواج مستحب... 59

ازدواج مکروه. 59

ازدواج مباح.. 59

ازدواج حرام. 59

ازدواج در اسلام. 60

فواید ازدواج از دیدگاه اسلام. 61

1. پیوند زناشویی آیت الهی برای تسکین انسان.. 62

2. ازدواج مکمل دیانت... 63

3. انس و آرامش.... 65

4. کسب استقلال.. 65

5. حفظ عفت و مصونیت از گناه. 66

6. آرامش و تعادل اعصاب... 66

7. تولید و تکثیر نسل.. 67

8. سلامت و امنیت اجتماعی.. 67

9. ازدواج قلعه ای در برابر وسوسه های شیطان.. 68

بررسی ازدواج از نقطه نظرهای گوناگون.. 68

1. ازدواج از نظر علمی و روانی.. 68

2. ازدواج از نظر اخلاقی.. 70

3. ازدواج از نظر اجتماعی.. 70

4. ازدواج از نظر اقتصادی و تولیدی.. 71

تشکیل خانواده. 74

علل ناکارآمدی خانواده. 75

ناكارآمدی خانواده و نمودها 78

1- كم شدن تمایل به تشكیل خانواده: 78

2- عدم تناسب در ازدواج: 78

3- عدم تعادل در پیوندهای جنسی و عاطفی: 79

4- ضعف بنیان های پرورشی و تربیتی: 80

کارکردهای خانواده. 81

1. تولید نسل و بقای نسل انسانی.. 81

2. ارضای غرایز جنسی.. 82

3. ارضای نیازهای عاطفی.. 82

4. جامعه چذیری.. 82

5. کارکرد اقتصادی.. 82

معیارهای داشتن خانواده مستحکم (قبل از ازدواج). 83

ضرورت برنامه ریزی در ازدواج.. 85

مهارت ها و عوامل اساسی در ازدواج.. 86

1. نیت و اراده آگاهانه. 86

2. سلامت روح و جسم.. 87

3. داشتن منبع درآمد مناسب... 87

4. سن مناسب (بلوغ اشد). 89

شما بهتر است ازدواج نکنید! 92

وظایف دختر و پسر در دوران نامزدی یا عقد.. 112

1. بیشتر شدن شناخت طرفین ازدواج نسبت به یکدیگر برای تفاهم بیشتر. 112

محورهای شناخت همسر. 113

الف) شناخت جنبه های مثبت (استعدادها و توانایی های آدمی). 113

ب) شناخت جنبه های منفی.. 113

معنای سازگار چیست؟. 115

ج) شناخت نقاط روشن و برجسته زندگی همسر (به ویژه در گذشته). 116

د) شناخت علایق و تمایلات و گرایش های همسر. 116

مداخلات ناشیانه. 119

1. اظهارنظر. 120

2. دلسوزی ها 121

حسادت... 124

8. مسافرت های کوتاه. 125

9. شرکت مشترک در محفل های معنوی.. 125

10. فراگیری علوم و فنون اداره زندگی و همسرداری و مطالعه کتاب هایی در این زمینه. 125

3-1 توجه به بعد عاطفی.. 128

الف) محبت... 128

عوامل کاهش محبت در زندگی.. 148

عوامل کاهش محبت در زندگی.. 150

بداخلاقی (سوء خلق). 150

2. ترشرویی.. 151

3. زخم زبان.. 152

عوامل پیدایش زخم زبان.. 153

الف) کینه و خصومت... 153

ب) حسادت... 153

ج) نفرت... 154

د) احساس حقارت... 154

هـ) خودبزرگ بینی.. 155

4. بددهنی و ناسزاگویی.. 155

خودستایی و خودپسندی.. 156

سختگیری و خرده گیری و سوء ظن.. 157

بهانه گیری و لجاجت... 159

عیب جویی و منفی گرایی.. 160

انتقاد بی ضابطه. 162

مقایسه نکردن همسر خویش با دیگران.. 164

نداشتن عفو و گذشت... 165

فقدان توانمندی های لازم. 166

صفا و صمیمیت... 167

برخورد با مسائل مالی.. 167

برآورده نکردن نیازهای جنسی.. 168

مراحل چهارگانه نزدیکی: 170

اهمیت لذت بردن از آمیزش... 170

اثر ثانوی عمل نزدیکی در بدن.. 171

ب) نشاط و شادابی.. 172

ج) دست یابی به آرامش در توجه به تفاوت های فردی و جنسیتی.. 176

رازهایی در رابطه با زندگی.. 179

نیاز زن، نیاز مرد. 179

2. عیب پوشی و محرم راز هم بودن.. 182

3. آرام جان بودن و جلوگیری از ناهنجاری های روحی و روانی.. 182

4. آراستگی و زینت و تنوع بخشیدن به زندگی.. 182

5. پیوستگی و همبستگی و نزدیکترین همراه بودن.. 183

6. گرما بخشیدن.. 183

7. زدودن سری ها 183

8. متناسب بودن.. 183

3-2 توجه به بعد اجتماعی.. 185

3-3 بعد اخلاقی.. 192

الف) رعایت حقوق و وظایف متقابل در خانواده. 192

1. اطاعت و فرمانبرداری.. 200

2. تمکین.. 201

3. حفظ عفت خود و اجازه در بیرون رفتن از خانه. 203

4. پرهیز از آزار شوهر و تندخویی و بدزبانی.. 206

5. خدمت در خانه. 207

5. بدون اجازه شوهر در اموال او تصرف نکند.. 208

6. صداقت و آگاه کردن شوهر از حال خود. 209

حقوق زن بر شوهر (تکالیف شوهر). 209

1. حق نفقه. 210

3. مباشرت، حق قسمت و ارضای جنسی.. 211

3. گشایش در زندگی.. 212

4. برخورد خوش با او. 213

الف) احترام. 213

ب) مدارا 214

ج) عدالت... 214

5. آراسته و پاکیزه بودن.. 215

حقوق در رابطه با فرزندان.. 216

حقوق فرزندان بر پدر و مادر. 217

وظیفه ای سنگین.. 220

ب) مدیریت خانواده. 223

1. متدها و سبک های گوناگون حاکم بر خانواده ها 223

1-1 خانواده های مستبد.. 224

2-1 خانواده دمکراتیک.... 224

3-1 خانواده های افراطی.. 225

4-1 خانواده های غافل.. 226

5-1 خانواده های آشفته. 226

6-1 خانواده بالنده. 227

7-1 خانواده جامع و کامل: 228

2. مسئولیت عظیم سرپرست خانواده. 230

 


 

مقدمه

خداوند آفرینش انسان را با پیوند زن و مرد آغاز کرد و آدم و حوا را در کانون خانواده سکنی داد و با این تدبیر همه فرزندان آدم را به سوی زوجیت، دعوت کرد و کمال انسانی را در همراهی و همدلی زوجین در کانون خانواده ترسیم نمود. تدبیر حکیمانه الهی، در قالب کشش و تجاذب میان زن و مرد تجلی یافته و همه انبیا بشر را در طول تاریخ، در کانون خانواده گردهم آمده است و بدین سان، نسل بشر به زندگی خود ادامه می دهد.

خانواده به عنوان کهن ترین نظام در جوامع بشری، مناسب ترین سازمان برای تامین نیازهای جسمی و روان شناختی اعضا و بهترین بستر برای پرورش نسلی کارآمد و معتقد به ارزش های دینی و اجتماعی، زمینه ساز تامین نیازهای اقتصادی، حقوق و روانی افراد بشر بوده است. در سال های اخیر نظام خانواده به دلیل تحولات فرهنگی، اجتماعی، صنعتی، علمی و ارزشی، با مشکلات متعدد روبه رو شده است.

تزلزل بسیاری از سنت ها، اخلاقیات، آداب و رسوم و اعتقاداتی که عامل استحکام و تقویت خانواده بوده است به صورت جدی، کارآمدی خانواده را تهدید کرده است.

منابع دینی ما ـ یعنی قرآن و سنت ـ سرشار از توصیه های عاطفی، شناختی و رفتاری برای تامین کارآمدی و استحکام خانواده می باشد. مجموعه تعالیم اسلام در مورد خانواده، ما را بر نظامی رهنمون می کند که شاخص های کارآمدی را در بردارد و پاسخگوی نیازهای مادی و معنوی خانواده است.

امام صادق (ع) با اشاره به برخی از اهداف و شاخص های خانواده مطلوب و کارآمد، می فرماید: کسی که قصد ازدواج و تشکیل خانواده دارد، لازم است خود را در پناه خدا قرار دهد، دو رکعت نماز بگزارد و حمد ثنای خدا بگوید و این چنین دعا کند:

«خداوندا من تصمیم به ازدواج و تشکیل خانواده گرفته ام. همسری نصیبم کن که از لحاظ جسم و اخلاق (کارآمدی اخلاقی) نیکوترین باشد، دامنی پاک و بی آلایش داشته و حیثیت وجود خود و مال و دارایی (کارآمدی حقوقی) من را نگه دار باشد. از نظر رزق، وسعت روزی و از نظر برکت فزاینده تر باشد. خداوندا، از او برای من فرزندی پاک سرشت مقدم فرما؛ فرزندی که برای من در طول حیات و پس از مرگ، خلفی شایسته باشد.[1]

شاخص بینشی خانواده کارآمد، به بینش های دینی اشاره دارد که برای رشد و کارآیی خانواده ضروری است. ایمان و باورهای دینی به عنوان یک نگرش اصلی و محوری به طور مستقیم و غیرمستقیم بر ابعاد شخصیت فرد، مانند هدف زندگی، ابعاد زندگی، ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی زندگی و دیدگاه های فرد نسبت به شغل، ازدواج، تحصیل و حتی جنبه های جزئی تر مثل تفریحات، علایق و ترجیحات رفتاری در زندگی اثرگذار است.

برخورداری والیدن از باورهای دینی مستحکم، در تحکیم روابط خانواده تاثیر فراوانی دارد و بی بهره ماندن خانواده از این باورها، مشکلات متعددی را در پی دارد و قرآن از آن به زندگی تنگ و سخت یاد می کند: « وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى؛[2] هر کس که از یاد من اعراض کند زندگی اش تنگ شود و در روز قیامت نابینا محشورش سازیم.»

خانواده ای که به دلیل نداشتن اعتقادات دینی، دارای آرامش نباشد و اعضای آن از زندگی لذت نبردند، نمی تواند کارامد و مستحکم و پایدار باشد. یکی از اهداف مهم ازدواج، تکامل اخلاقی زوجین و پرورش فرزندانی دارای اخلاق اسلامی است. پرورش فرزند تامین کننده یکی از نیازهای مهم روانی یعنی تعلق و پیوستگی به فرزند است.

پرورش به جریان یا فرایندی مستمر و منظم گفته می شود که هدف آن، هدایت رشد اخلاقی، معنوی، جسمانی و روانی، یا به طور کلی رشد همه جانبه شخصیت پرورش یابندگان در جهت کسب و درک معارف بشری و هنجارهای مورد پذیرش جامعه و نیز کمک به شکوفا شدن استعدادهای آنان است.[3] با توجه به چنین تعریفی از پرورش، تربیت و رشد جنبه های فردی و اجتماعی تمامی اعضای خانواده، از عوامل کارآمدی و پویایی خانواده به حساب می آید و برای دستیابی به چنین خانواده ای باید برای رشد جنبه های گوناگون تلاش کرد.

بخش قابل توجهی از تبلور استعدادها و شکفته شدن توانمندی ها، مسئولیت ها و تعالی اسنان، در نتیجه حیات اجتماعی، پیوندهای خانوادگی و تجارب زندگی جمعی به ظهور می رسد به طوری که هرگونه محرومیت از روابط مطلوب و منطقی با دیگران و دورماندن از زندگی پویای اجتماعی، زمینه بروز ناهنجاری هایی را در  فرد فراهم می کند.

اولین جوانه های ارتباط بین انسان ها در حریم خانواده پدیدار می گردد و در سایر بخش های جامعه توسعه می یابد، روابط خوش آیند و آرامش اعضای خانواده، با یکدیگر، با بستگان، با اعضای جامعه و مهمتر از همه با خدای متعال مناسب ترین بستر رشد و شکوفایی و کارآمدی و استحکام خانواه را فراهم می کند در این زمینه نیز در اسلام دستوراتی دارد که افراد خانواده را به حسب روابط با یکدیگر دعوت می کند. تلاش برای برقراری روابط محبت آمیز، همراه با عاطفه بین والدین و فرزندان و نیز فرزندان با والدین، از دیگر آینده های دین اسلام است.

اسلام برای ازدواج، اهداف و آثاری بیان کرده و برای تحقق این اهداف برای همه اعضای خانواده، وظایف و مسئولیت هایی مشترک و ویژه ای را معین کرده است. در مقابل رعایت وظایف و انجام مسئولیت ها، حقوقی را نیز برای آنها درنظر گرفته است. رعایت این حقوق یکی از شاخص های خانواده کارآمد و کمک به استحکام خانواده است و زیر پا گذاشتن آنها، سازمان خانواده را متزلزل می کند. رعایت مرزهای درون خانوادگی مانند رازداری و برون خانوادگی مانند رعایت پوشش شرعی و حدود روابط زن و مرد و چگونگی مدیریت منزل، از مباحثی هستند که جزء شاخص های حقوقی خانواده است.

بحث های اقتصادی که بر کارآمدی خانواده تاثیرگذار است و به عنوان حقوق اعضای خانواده مطرح می شود.

پس زمانی یک خانواده کارآمد است و می تواند از استحکام برخوردار باشد که با پای بندی اعضای آن بر اعتقادات دینی و رعایت حقوق و اخلاق اسلامی، زمینه کشف و پرورش قابلیت ها و توانایی های آنان را در ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری فراهم کند.

 

فصل اول

طرح تحقیق (کلیات تحقیق)


 

1-1 موضوع تحقیق

معیارهای داشتن خانواده مستحکم از نظر اسلام

 

2-1 تعریف و تبیین موضوع

ازدواج از مفاهیمی است که فهم آن در میان جوامع از بدیهیات می باشد و چیزی نیست که نیاز به تبیین تفهیم داشته باشد. سیره عملی مردم دنیا از آن فهم رسیدن دو نفر مرد و زن به یکدیگر طبق ضوابط و قوانین خاص هر قومی را بیانگر است و در بخش حقوق خانواده آن را از مقوله احوال شخصیه دانسته اند و تعاریفی برای آن بیان داشته اند از قبیل:

1.      نکاح عبارتست از تراضی زن و مرد برای تشکیل خانواده

2.      نکاح عبارتست از تراضی زن و مرد برای تشکیل زندگی مشترک[4] و تعریف هایی از این قبیل

 

از طرفی والاترین هدف ازدواج، به عنوان یک نیاز، برخوردار شدن از آرامش روان و آسودگی خاطر می باشد که خود لازمه اعتلای وجود، شکفتن همه قابلیت ها، همگامی و همراهی در مسیر رشد و کمال و نیل به اخلاص و فلاح است و همه اندیشه ها و برداشت های دیگر در قلمرو ازدواج و تشکیل خانواده، فروغی است برای اصل. بنابراین توجه به این اصل بنیادی، یعنی آرامش روان و آرامش بخشیدن و آرامش گرفتن زن و مرد باید دو انتخاب همسر و ازدواج مدنظر قرار گیرد.

و از دیگر سوسیالیستی، می دانیم که همگی ما در زندگی روزمره نیازمند ارتباط با دیگران هستیم چون زندگی بردن ارتباط، برای انسان، خسته کننده و ملال آور و گاهی غیرممکن است. ارتباط به معنای انتقال و سرایت اطلاعات و اندیشه هاست و به عنوان تفاهم، اشتراک نظر و بیان نیز آمده است که در ارتباطات غیرکلامی، حرکات و سکنات و رفتارها مهم هستند برای برقراری ارتباط موثر، توجه به رضایتمندی طرفین بسیار مهم است. در ارتباط موثر و رضایتمند اصل مبتنی بر احترام متقابل می باشد در اینجا طرفین به یکدیگر اجازه می دهند که باورها و احساسات خود را صادقانه بیان کنند، از پذیرش یکدیگر ترسی نداشته باشند و حتی در صورت عدم توافق با آهنگ صدا و کلمات زیبا به هم نشان می دهند که احساسات یکدیگر را می پذیرند و همدیگر را درک می کنند. در ارتباط موثر افراد شنونده خوبی هستند و برخود مسلط اند و تمرکز آنان نیز بالاست و .. . پس از آن جایی که ازدواج موفق و محکم و پایدار حاصل یک ارتباط اصولی و موفق و پایدار بین زن و مرد می باشد، مرد و زن مکمل یکدیگر، علاوه بر مساله بقای نسل تشکیل خانواده از نظر سلامتی جسم و روان و بهره برداری صحیحی از مزایای زندگی، برای هر مرد و زنی ضرورت دارد. زنان و مردان مجرد بیشتر در معرض ناراحتی های عصبی و روانی قرار دارند زیرا اگر غریزه جنسی را سرکوب کنند عوارض وحشتناکی به بار می آورد و اگر بی بند و باری پیشه کنند و از طریق نامشروع آن را اطفاء کنند، مخاطراتی وحشتناک در پی خواهد داشت.

پس دیدیم که ازدواج موفق حاصل یک ارتباط سالم می باشد و به دنبال ازدواج موفق و آگاهانه، خانواده پویا و محکمی تشکیل می گردد که خانواده از نظر اسلام تعریف ویژه ای ندارد بلکه در مورد سایر مسائل و موضوعات جانبی نیز نظر خاصی نداشته و تنها در پی عفت و عرف عام مردم است و هرچه را عرف بیان می کند اسلام آن را نظر می دهد بنابراین نظریه، خانواده شامل زوجین و فرزندان و خویشاوندان است و با این معنی که شمولیت دارد، اسلام قوانین و سنت هایی را برای استحکام خانواده و رشد و پویایی افراد خانواده وضع کرده و ایشان را ملزم به رعایت آن کرده (که محقق در این رساله به توضیح ان می پردازد.)

 

3-1 اهمیت موضوع

خانواده یکی از پیچیده ترین و قدیمی ترین ارکان حیات بشر می باشد که قدمت و سابقه این نهاد مقدس به قدمت زندگی و حیات بشر بر روی این کره خاکی برمی گردد و انسان قبل از اینکه مامور به تشکیل حکومت جهت هدایت و کنترل جامعه باشد مامور به تشکیل بنیاد و اساس حیات و باقء و تداوم زندگی خود گردید. لذا به همین جهت خداوند انسان و سایر موجودات که دارای حیات می باشد را از دو جنس مذکر و مونث خلق کرد و جهت ادامه و بقاء حیات آنها خصوصاً انسان، قوانین و مقررات لازم را بر پیامبران خود نازل و در کتب الهی ثبت و ضبط نمود تا از متلاشی شدن این نهاد مقس جلوگیری شود و در مقابل روز به روز بر استحکام و بقای آن افزوده شود.

لذا از ابتدای خلقت انسان و شروع زندگی او در این کره خاکی که با آدم و حوا شروع شد تا پیامبر خاتم (ص) تمام کتب آسمانی به صورت ویژه به این موضوع تاکید کرده اند.

ولی متاسفانه امروزه به دلیل جهالت، بعضی افراد متاسفانه پایه های زندگی خود را با رفتار غلط با یکدیگر و یا انتظارات بیجا از یکدیگر و ... سست می کنند در صورتی که آن چه که مدنظر اسلام است محکم تر کردن اساس و پایه این نهاد مقدس می باشد لذا پرداختن به این موضوع که چه عواملی سبب محکم تر شدن پایه های زندگی مشترک می شود امری لازم و ضروری می باشد که محق در این تحقیق این رسالت را تا حدامکان انجام داده است.

 

4-1 علل انتخاب موضوع

 از آنجایی که تبلیغات دینی ما حتی تبلیغات حوزوی، خانواده، محور نیست و نتوانسته است نظام روابط زناشویی از نگاه اسلام را به درستی ترویج کند.[5]با نظر به تکلیفی  که کار شناسان علوم اسلامی از جمله طلاب حوزه های علمیه و در راستای کمک به محکم تر شدن پیوندهای خانوادگی و کاهش نوسانات جامعه دارند و نظر به حساسیتی که این نهاد مقدس در اجتماع دارد و همچنین با توجه به اینکه در خطر افتادن این نهاد مقدس و تزلزل پایه های آن، می تواند خطرات جبران ناپذیری بر زندگی اجتماعی و فردی بشر بگذارد محقق اقدام به انتخاب این موضوع نمود.

 

5-1 فواید و نتایج تحقیق

اصول هر پژوهش و تحقیقی که صورت می گیرد را محقق درنظر دارد ازجمله:

1.      به محکم تر شدن و اصولی شدن پیوندهای خانوادگی و زناشویی کمک می کند.

2.      از به وجود آمدن یک معضل در جامعه (طلاق) تا حدی جلوگیری می کند.

3.      راهکارهای لازم جهت سرعت بخشیدن به یک حرکت را پیشنهاد می کند.

4.      طرح و اندیشه ای را در راستای تعالی و تکامل جامعه و خانواده ارائه می کند.

5.      سطح معرفت و آگاهی و دانش خود و جامعه را ارتقا می بخشد.

محقق امیدوار است در پایان این پژوهش:

اولاً، معیارها و راه های تحکیم خانواده را بشناسد و به علاقمندان تا حدامکان بشناساند

ثانیاً، راهکارهای لازم جهت رفع مشکلات دوران عقد و پس از ازدواج را بشناساند.

ثالثاً، جهت پژوهشگران و محققان و علاقمندی که می خواهند در این زمینه تحقیق کنند، مبنا و اطلاعاتی را ارائه کند.

رابعاً، آیات و روایات و سوابق وقایع را در قالب یک پروژه در اختیار خانواده قرار دهد تا بکار بستن آنها در زندگی یار و مددکار آنها باشد.

 

6-1 اهداف تحقیق

با توجه به شرایط زمانی و مکانی موضوع اقدام به تعیین و تدوین اهداف تحقیق نموده تا با توجه به اهداف تحقیق، اقدام به جمع آوری مطالب نمایم. و در پایان تحقیق قادر به ارائه راهکار و پیشنهادات لازم باشد. در این تحقیق دو هدف عمده وجود دارد:

الف) هدف اصلی: بررسی علل و عوامل استحکام خانواده از نظر دین مبین اسلام

ب) اهداف فرعی: جهت جلوگیری از انحراف فرایند تحقیق و برای رسیدن به هدف اصلی اقدام به تعیین و تبیین اهداف فرعی نموده که عبارتنداز:

1-6 معیارها و ملاک های موردتوجه در قبل از ازدواج برای داشتن یک خانواده مستحکم

2-6 بررسی میزان داشتن برنامه ریزی برای ازدواج در بوجود آمدن یک خانواده پویا و مستحکم

3-6 تعیین میزان سن مناسب برای ازدواج در بوجود آمدن یک خانواده پویا و مستحکم

4-6 تعیین میزان عوامل موثر در بهبود روابط در دوران عقد

5-6 تعیین میزان تاثیر فرهنگ و عوامل اقتصادی در بوجود آمدن یک خانواده پویا و مستحکم

6-6 تعیین میزان تاثیر مسئولیت پذیری افراد در بوجود آمدن یک خانواده پویا و مستحکم

7-6 تعیین میزان تاثیر بهداشت، مدیریت خانواده بر روابط سالم و خانواده مستحکم

8-6 تعیین میزان تاثیر مشاوره در ازدواج موفق و داشتن خانواده مستحکم

9-6 تعیین میزان تاثیر توجه به بعد عاطفی از قبیل: محبت، نشاط، شادی و ... در زندگی محکم و پویا

10-6 تعیین میزان تاثیر توجه به بعد اجتماعی ازدواج در داشتن زندگی و روابط مستحکم

11-6 تعیین میزان تاثیر توجه به بعد اخلاقی ازدواج در داشتن زندگی مستحکم.

 

7-1 سوالات تحقیق

محقق در این پژوهش به منظور دستیابی به هدف نهایی تحقی و دستیابی به پاسخ علمی و جامع و کاربردی اقدام به طرح سوالات تحقیق نموده است در این تحقیق دو نمونه سوال زیر را طراحی می نمود و در طول تحقیق، پاسخی منطقی و معقول به این سوالات داده می شود.

1.      سوال اصلی تحقیق: معیارهایی که می تواند به نسل کنونی در تحکیم خانواده کمک کند چیست؟

2.      سوالات فرعی تحقیق

1-2 آیا انسان برای داشتن زندگی مستحکم، قبل از ازدواج نیز باید به نکاتی توجه کند؟ یا نه بعد از ازدواج به فکر بیفتد؟

2-2 آیا برنامه ریزی در امر ازدواج در استحکام خانواده نقش دارد؟

3-2 آیا توجه به فرهنگ مشترک و کفویت در استحکام خانواده نقشی دارد؟

4-2 آیا توجه به تفاوت های فردی زن و مرد در استحکام خانواده نقشی دارد؟

5-2 آیا محبت بین زن و مرد و در خانواده (توجه به بعد عاطفی) در استحکام خانواده نقشی دارد؟

6-2 آیا داشتن خانواده مستحکم تاثیری بر اجتماع دارد؟

7-2 آیا رعایت حقوق خانواده و اعضای آن تاثیری در استحکام خانواده دارد؟

8-2 آیا مشاوره در استحکام خانواده نقش دارد؟

9-2 آیا توجه به مسائل بهداشتی ازدواج نقش در استحکام خانواده دارد؟

10-2 آیا خانواده پویا تا چه حد در رشد و تعالی انسان ها تاثیرگذار است؟

 

8-1 فرضیه های تحقیق

1. متغیر وابسته: متغیری است که تحت تاثیر چند متغیر مستقل قرار گرفته و توضیح و تشریح می گردد. (عوامل موثر در استحکام خانواده)

2. متغیر مستقل: متغیرهای ه می توان به وسیله آنها به شرح و توصیف متغیر وابسته اقدام نمود.

الف) عوامل اجتماعی، ب) عوامل اقتصادی، پ) عوامل فرهنگی، ت) عوامل پزشکی، ث) عوامل اخلاقی، ج) عوامل عاطفی

 

9-1 فرضیه ها

·        آیا سن خاصی برای ازدواج گفته شده تا با رعایت آن دارای خانواده مستحکمی باشیم؟

·        آیا توجه به مسائلی همچون هم کفو بودن، نقش عامل فرهنگی، اجتماعی و ... در استحکام خانواده می تواند موثر باشد؟

·        مشاوره قبل از ازدواج تا چه حد می تواند در استحکام خانواده موثر باشد؟

·        آیا عامل عاطفی و توجه به نشاط و شادابی و رفع نیازمندی های جنسی می تواند در استحکام خانواده موثر باشد؟

·        نقش والدین زوجین در تحکیم خانواده به چه میزان است؟

·        توجه به عوامل ژنتیک تا چه حد تضمین کننده تحکیم خانواده است؟

 

10-1- روش تحقیق

در همه تحقیقات علمی، پژوهشگران کمابیش ناگزیر به استفاده از کتابخانه و مطالعه اسناد و مدارک می باشند از این رو یکی از مهارت های اولیه پژوهشگری آشنایی با کتابخانه و شناخت انواع منابع آن و نحوه استفاده از آنهاست.

در برخی تحقیقات (انوع تحقیق های تجربی، عقلی و فلسفی) تنها در مرحله شناسایی مسئله پژوهشی یعنی آشنایی با ادبیات و سوابق مساله محقق نیازمند کتابخانه و مطالعه منابع است ولی در پژوهش های اسناد و مدارکی، اعم از پژوهش های دینی و تاریخی محقق از آغاز تا انتها نیزامند کتابخانه و مطالعه منابع است. پژوهشگر در راستای جمع آوری اطلاعات در فرایند پژوهش به دلایل زیر از روش تحقیق کتابخانه ای بهره برده است.

1.   دین مبین اسلام به عنوان جامعترین دین دارای احکام و دستورات و تدابیری برای سعادت انسان می باشد که این احکام در کتاب قرآن کریم و تفاسیر مربوطه می باشد.

2.   دین مبین اسلام علاوه بر آنکه دستورات احکام و تدابیر خود را در قرآن آورده است، بخشی از دستورات و احکام خود را در قالب روایات و احادیث مطرح نموده است که این بخش از احکام را باید به کتب و اسناد مراجعه کرد.

3.   دین مبین اسلام توجه فراوانی به خانواده و تشکیل خانوده دارد و اقوال و افعال معصومین به عنوان اصول الگو و راهنمایی برای هرچه بهتر شدن روابط خانوادگی مورد نیاز افراد بشر است که این اصول در اسناد و کتب اسلامی تدوین گردیده است که از طریق کتابخانه ای قابل استخراج و بهره برداری می باشد.

 

11-1- تاریخچه و پیشینه موضوع

1. تاریخچه موضوع

خانواده و بررسی مسائل مربوط به آن موضوعی است که قدمت آن همزمان با قدمت ازدواج و به وجود آمدن بشر بر روی کره خاکی می بادش. در راستای اثبات این موضوع می توان به آیات خداوند در کتاب تورات و انجیل و قرآن کریم استناد نمود پس از آیات کتب آسمانی و روایات ائمه معصومین در کتب و اسناد دینی از جمله کتبی که در زمینه نظام خانواده تالیف گردیده است می توان این موضوع را مشاهده نمود. همچنین در کتب اخلاقی ـ تربیتی و روانشناسی خانواده و ... مباحث گسترده ای در مورد ازدواج، خانواده و استحکام آن موجود است.

 

با ورود نظریه نظام به حوزه خانواده و طرح نظریه نظام های خانواده توسط ناتان آکرسن، زمینه مساعدی برای رواج نگرش نظام مند به خانواده و تحقیقات مبتنی بر مفاهیم نظری تفکر نظام مند فراهم  گردید و ساختار، کارآیی و الگوهای تعامل اعضای خانواده، موردتوجه قرار گرفت.[6] با توجه به پیچیدگی سنجش مفاهیم نظام ها، برخی محققان بر ساخت و طراحی ابزارهایی برای سنجش عملکرد خانواده اصرار ورزیدند. برای نمونه تولیا توس پول موتر، و استرداس در سال 1990 کتابی را منتشر کردند که در آن حدود 1000 ابزار معرفی شده است و در حال حاضر برخی از این ابزارها برای ارزیابی عملکرد خانواده و زناشویی به کار گرفته می شود.[7]

در سال های اخیر نیز ساخت آزمون های سنجش جنبه های گوناگون خانواده براساس مدل های متفاوت و از زاویه های گوناگون ادامه داشته است. همچنین در کشور جمهوری اسلامی ایران به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی و رشد روزافزون دانش در زمینه های علوم انسانی، پژوهش هایی در زمینه خانواده انجام شده است.

پژوهش هایی که در زمینه خانواده و ساخت آزمون سنجش آن انجام شده است به جنبه دینی خانواده کمتر توجه شده است ولی پژوهش حاضر سعی بر این داشته بیشتر معیارهای مدنظر اسلام را معرفی نماید.



[1] مستدرک الوسایل و مستنبط السمائل، حسین نوری طبرسی، ج6، ص 326، ح 6916.

[2] طه/124

[3] روان شناسی پرورشی، روانشناسی یادگیری و آموزشی، علی اکبر سیف، ص 28.

[4] حقوق خانواده، جعفر لنگرودی، ص 2و 3

[5] مجله حورا، ص 16

[6] جی هی لی، روان درمانی خانواده، ترجمه باقر ثنایی، ص 28

[7] راهنمایی سنجش خانواده، تامیلسون باربارا، ترجمه اسمایعل مهدوی و فرشاد بهاری، ص 12.

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

پیش گفتار. ‌ز

بهترین انتخاب... ‌ز

چکیده. ‌ف

مقدمه. 1

1-1 موضوع تحقیق.. 6

2-1 تعریف و تبیین موضوع.. 6

3-1 اهمیت موضوع.. 8

4-1 علل انتخاب موضوع.. 9

5-1 فواید و نتایج تحقیق.. 10

6-1 اهداف تحقیق.. 11

7-1 سوالات تحقیق.. 12

8-1 فرضیه های تحقیق.. 13

9-1 فرضیه ها 13

10-1- روش تحقیق.. 14

11-1- تاریخچه و پیشینه موضوع.. 15

1. تاریخچه موضوع.. 15

2. پیشینه تحقیق.. 17

12-1 تعاریف و مفاهیم کلیدی.. 19

13-1 قلمرو تحقیق.. 22

14-1 مشکلات و موانع تحقیق.. 26

15-1 مراحل تحقیق.. 26

مقدمه. 29

مفهوم ازدواج.. 33

ازدواج یک امر طبیعی و فطری.. 34

ازدواج از دیدگاه اسلام. 38

در نگاه قرآن.. 38

در نگاه سنت... 41

تعبیر زیبایی از امام خمینی.. 42

تعاریف ازدواج.. 47

تعریف اول.. 47

تعریف دوم. 47

تعریف سوم. 47

تعریف چهارم. 47

تعریف پنجم.. 48

ازدواج در ادیان.. 48

دین زرتشت... 49

کیش مانی.. 51

مذهب هند.. 51

آیین بودا 52

دین یهود. 53

مسیحیت... 54

چارچوب های نظری تحقیق.. 56

وجوب ازدواج در دوران کنونی.. 58

ازدواج واجب: 59

ازدواج مستحب... 59

ازدواج مکروه. 59

ازدواج مباح.. 59

ازدواج حرام. 59

ازدواج در اسلام. 60

فواید ازدواج از دیدگاه اسلام. 61

1. پیوند زناشویی آیت الهی برای تسکین انسان.. 62

2. ازدواج مکمل دیانت... 63

3. انس و آرامش.... 65

4. کسب استقلال.. 65

5. حفظ عفت و مصونیت از گناه. 66

6. آرامش و تعادل اعصاب... 66

7. تولید و تکثیر نسل.. 67

8. سلامت و امنیت اجتماعی.. 67

9. ازدواج قلعه ای در برابر وسوسه های شیطان.. 68

بررسی ازدواج از نقطه نظرهای گوناگون.. 68

1. ازدواج از نظر علمی و روانی.. 68

2. ازدواج از نظر اخلاقی.. 70

3. ازدواج از نظر اجتماعی.. 70

4. ازدواج از نظر اقتصادی و تولیدی.. 71

تشکیل خانواده. 74

علل ناکارآمدی خانواده. 75

ناكارآمدی خانواده و نمودها 78

1- كم شدن تمایل به تشكیل خانواده: 78

2- عدم تناسب در ازدواج: 78

3- عدم تعادل در پیوندهای جنسی و عاطفی: 79

4- ضعف بنیان های پرورشی و تربیتی: 80

کارکردهای خانواده. 81

1. تولید نسل و بقای نسل انسانی.. 81

2. ارضای غرایز جنسی.. 82

3. ارضای نیازهای عاطفی.. 82

4. جامعه چذیری.. 82

5. کارکرد اقتصادی.. 82

معیارهای داشتن خانواده مستحکم (قبل از ازدواج). 83

ضرورت برنامه ریزی در ازدواج.. 85

مهارت ها و عوامل اساسی در ازدواج.. 86

1. نیت و اراده آگاهانه. 86

2. سلامت روح و جسم.. 87

3. داشتن منبع درآمد مناسب... 87

4. سن مناسب (بلوغ اشد). 89

شما بهتر است ازدواج نکنید! 92

وظایف دختر و پسر در دوران نامزدی یا عقد.. 112

1. بیشتر شدن شناخت طرفین ازدواج نسبت به یکدیگر برای تفاهم بیشتر. 112

محورهای شناخت همسر. 113

الف) شناخت جنبه های مثبت (استعدادها و توانایی های آدمی). 113

ب) شناخت جنبه های منفی.. 113

معنای سازگار چیست؟. 115

ج) شناخت نقاط روشن و برجسته زندگی همسر (به ویژه در گذشته). 116

د) شناخت علایق و تمایلات و گرایش های همسر. 116

مداخلات ناشیانه. 119

1. اظهارنظر. 120

2. دلسوزی ها 121

حسادت... 124

8. مسافرت های کوتاه. 125

9. شرکت مشترک در محفل های معنوی.. 125

10. فراگیری علوم و فنون اداره زندگی و همسرداری و مطالعه کتاب هایی در این زمینه. 125

3-1 توجه به بعد عاطفی.. 128

الف) محبت... 128

عوامل کاهش محبت در زندگی.. 148

عوامل کاهش محبت در زندگی.. 150

بداخلاقی (سوء خلق). 150

2. ترشرویی   151
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

پیش گفتار

بهترین انتخاب

آنچه زندگي ما را از ملائكه و ديگر موجودات خاكي جدا كرده است، انتخاب ماست . ما مي توانيم چنان انتخاب كنيم كه از ملالئكه هم بالاتر رويم و مي توانيم با انتخاب خود از خاك هم پست تر شويم.

انسان در هر لحظه با انتخابي روبرو است. بعضي از اين انتخابها در نحوه ي زندگيمان در دنيا مؤثر است، و بعضي در آخرت ؛ بعضي نقش سرنوشت سازي دارد، بعضي كمتر ؛ بعضي قابل جبران . در بين اين انتخاب ها انتخاب همسر تأثير سرنوشت سازي در دنيا و آخرت ما دارد و تصميم غلط در اين عرصه گاهي با خسارتي بس بزرگ همراه است و به راحتي قابل جبران نيست.

انسان در بين تمام خويشان حق انتخاب پدر،مادر، برادر، خواهر و حتي فرزند خود را ندارد؛ تنها انتخابي كه در خلقت در مورد خويشي به ما داده اند، انتخاب همسر است. البته نزديك ترين فرد هم به انسان همسرش است و نه تنها عميق ترين، بلكه طولاني ترين ارتباط را با همسر خود دارد. بطور متوسط ما با بقيه خويشان در ثلث عمر خود ارتباط مستمر داريم، ولي با همسر خود در دو ثلث عمر مستمراً ارتباط داريم. آيا نبايد در مورد تنها خويشي كه مي توانيم انتخاب كنيم و بيش ترين و مؤثرترين ارتباط را با او داريم و بطور متوسط 50 سال از عمر دنيايمان را با او هستيم، لااقل 50 ساعت مطالعه كنيم تا ان شاءالله با عنايت الهي بتوانيم بهترين انتخاب را براي خود رقم بزنيم؟!

بهترين انتخاب، انتخابي است به موقع، با وجود شرايط و رفع موانع ، با معيارهاي حساب شده و شيوه شناسايي صحيح، با آگاهي كامل، با همراهي عقل و دل، با تأييد خانواده، با تحقيق صحيح و دقيق و با توكل به خداوند و استعانت از او باشد.

بهترين انتخاب، انتخابي است كه صرفاً بر اساس احساسات و علاقه ي زودگذر نباشد، همه جانبه باشد، همراهي و پشتيباني خانواده را با خود داشته باشد. در حال اضطرار و توأم با عجله نباشد، هيچ جبر بيروني و دروني درآن نباشد، بي اختيار نباشد، سطحي نباشد، با نگاه به آينده باشد، با طيب خاطر باشد، با مشورت همراه باشد، مبنا داشته باشد، به وسواس نيفتد و بي گدار به آب نزند، در آن عقل حرف اول را بزند و دل حرف آخر را و آرامش بخش انسان باشد.

بهترين انتخاب وقتي است كه انسان هم خوب انتخاب كند، هم خوب انتخاب شود؛ لذا صادقانه بگويد و نشان دهد و عاقلانه بشنود و ببيند. هم فرد را در نظر بگيرد و هم خانواده و فرهنگ او را. به ديدگاه خود اكتفا نكند و ازديگران كمك بگيرد، ولي نهايتاً خود تصميم بگيرد.

بهترين انتخاب وقتي است كه عوامل تحريك زاي عاطفه ميدان دار نباشد. عاقلانه انتخاب نمايد و عاشقانه زندگي كند.

بهترين انتخاب در سني است كه انسان شور و شوق ازدواجش قوي و در عين حال به پختگي اوليه عقلاني يعني رشد اجتماعي لازم رسيده باشد. در عين حال هنوز كاملاً شخصيتش شكل نگرفته باشد تا با سازگاري و انعطاف پذيري دو طرف با هم شكل بگيرند.

بهترین انتخاب در شرایطی است که انسان، اطلاعات لازم را در مورد ازدواج داشته باشد. با مطالعه کتاب های خوب، شنیدن CDها و نوارهای مربوط و مشورت با افراد مطلع، با شناخت صحیحی از تفاوت های زن و مرد، وظایف و تکالیفشان نسبت به هم و آداب و رسوم ازدواج پا به این عرصه بگذارد. بهترین انتخاب، با انتخاب بهترین فرق دارد بهترین انتخاب متناسب ترین انتخاب است. انتخاب کسی است که به انسان بخورد و هم جهت و در عین حال مکمل مباشد و این وقتی شدنی است که انسان به یک خودشناسی دقیق از خود بپردازد، خود فعلی، واقعی و ایده آل خود را بشناسد و بین آن چه که هست و آن چه که دوست دارد باشد، تشخیص دهد و همانطور خود را ارائه دهد. خود را از لحاظ اعتقادی، اخلاقی، ظاهری، سلیقه ای، فرهنگی، اقتصادی، خانوادگی، سیاسی، اجتماعی، تحصیلی، هوشی و خصلت های شخصیتی اعم از درون گرا و برون گرا بودن خوب شناسایی کند و براساس محدودیت هایی که دارد و نقاط ضعف و قوت خود بدنبال کسی باشد که او این محدودیت ها را بپذیرد و لااقل در بخش هایی که برای او خیلی مهم است، هم جهت و در قسمت هایی که در خود ضعفی احساس می کند مکمل باشد.

بهترین انتخاب وقتی است كه توافق والدین تحصیل شود. این، هم ضریب خطا را كم می كند ،هم ناسازگاری های بعد را كاهش می دهد و هم پشتوانه ی خانواده ها را در همه ی مراحل بدنبال دارد. خانواده می توانند باعث دلگرمی و آمادگی و آرامش فرد باشند و با حمایت ، مشورت و همكاری و همدلی آنها فرد با گام هایی استوار وارد می شود؛ هرچند والدین نباید نظریات خود را به فرزندان تحمیل کنند بلکه باید چراغی باشند که با روشنی دادن به فرد، او را در تشخیص صحیح کمک کنند.

بهترین انتخاب وقتی است که انسان به بلوغ عقلی، اجتماعی و عاطفی لازم رسیده باشد که نشانه آن احساس مسئولیت، کنترل عواطف، قدرت محبت ورزیدن، توجه به عرف اجتماعی در برخوردها و بطور کلی عاقلانه و پخته رفتار کردن است. برخوردهای عجولانه، احساساتی و اصرار بر موارد خاص داشتن، نشانه ضعف در این مقوله می باشد.

بهترین انتخاب در شرایطی است که دایره انتخاب نیز بالا باشد. (منظور اشخاصی است که طالب ازدواج با فردی باشند.) آنچه دایره انتخاب را محدود می کند، بالاترین سطح توقعات، حاضر نشدن در اجتماع، عدم توجه به وقار و آراستگی ظاهری، وجود رفتارها و اخلاقیات نامناسب، پایین بودن سطح مهارت ها و امتیازات و عدم مسئولیت پذیری اطرافیان می باشد که همگی قابل اصلاح هستند.

بهترین انتخاب، انتخابی است به دور از هرگونه نگرانی، اضطراب، خودکم بینی، ترس و توهماتی از قبیل ترسم از عدم موفقیت به خاطر داشتن تجربه شکست در مورد خود یا اطرافیان، بدبینی و عدم اعتماد نسبت به جنس مخالف، ترس از دست دادن آزادیهای دوره مجردی، ترس از مشکلات و سختی ها. البته تا وقتی فرد با مشاوره و بازبینی از این توهمات خارج نشود، نمی تواند انتخابی درست داشته باشد.

بهترین انتخاب در نورد شروط دست و پاگیر و تحمیل شدن آداب و رسوم غلط تحقق می یابد. سخت گیری در انتخاب ما را به بهترین انتخاب نمی رساند. هرچند نداشتن معیار دقیق در انتخاب و عدم تشخیص بین ضریب اهمیت معیارها نیز ما را به بهترین انتخاب نمی رساند.

بهترین انتخا، شانسی یا تصادفی نیست، بلکه تعقلی و توکلی است.

بهترین انتخاب، انتخاب فردی است که هم دل، هم فکر و عقیده و همراه انسان باشد و این از طریق تقلب یا تحمیل بدست نمی آید.

بهترین انتخاب پایدارترین انتخاب است نه گذارترین انتخاب.

بهترین انتخاب، انتخاب کسی است که ما را به آرامش برساند، لباسی باشد برای محافظت از بدی ها، نسیمی باشد برای خنکی و پوششی متناسب و هم اندازه.

بهترین انتخاب، انتخابی است از روی اراده، تفکر، مشورت، توکل و قلب.

بهترین انتخاب، انتخاب فردی است راستگو، باوفا، امانتدار، محترم، اهل نماز، دور از گناه و در یک کلمه دیندار و با تقوا و با ایمان؛ کسی که در دین خود پایدار به رضای خداوند باشد، تسلط بر خود داشته باشد، از گناه ناخشنود و مطیع خداوند باشد، کسب حلال داشته، خوش اخلاق و مخلص باشد، نماز اول وقت، توسل و محبت به اهل بیت (ع) و التزام به احکام دین و واجبات داشته باشد.

بهترین انتخاب، انتخاب فرد عاقل است؛ فردی که زیرک باشد، سنجیده گو باشد، به علم خود عمل کند، کمال خواه باشد، زبان خود را کنترل کند. قدرت غلبه بر احساسات و هیجانات خود داشته باشد، کم حرف باشد، هنگام غضب بردباری پیشه کند، هنگام ترس شکیبایی داشته باشد، در امیال خود میانه روی کند، با مردم نرم خو باشد، اهل جدال نباشد، در عاقبت امر بیندیشد، صاحبنظر باشد، قدرت تشخیص بالا و فهم و درک و تجزیه و تحلیل صحیح مفاهیم را داشته باشد، بتواند تصمیمات مناسب اتخاذ کند، دارای استقلال فکری باشد، معقول باشد، انتظار واقع بینانه از خود و دگیران داشته باشد، تعهدات فردی و مسئولیت های اجتماعی خود را بپذیرد، رفتار عادلانه و شجاعانه داشته باشد. مفید باشد، در راه خیر و صلاح پایدار و از مسیرهای غلط رویگردان باشد. به باورهای خود عمل کند، به سخنان دیگران گوش دهد، بهترین را عمل کند و نسبت به افکار نادرست و وسوسه ها تاثیرناپذیر باشد. البته این موارد باید تحصیل کرد و متناسب با خود در دیگران انتظار داشت؛ ولی هرچه بالاتر بود انتخاب بهتر می شود.

بهترین انتخاب، انتخاب پاکان است. « وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ»[1] کسانی که پاکی، حیا، عفت و نجابت وجود آنها را مانند هاله ای نورانی دربرگرفته است. کسانی که چشمان پاکی دارند و دوران مجردی خود را به پاکی به سر برده باشند و چنان چه لغزشی هم پیش آمده، سریعا توبه و جبران کرده باشند. اینان با غیرتند و با حیا، پاکیزه اند و پارسا و از هرگونه انحراف جنسی و هوس بازی دور هستند انتخاب اینان توام با اطمینان و وفاداری است.

بهرتین انتخاب، انتخاب انسان های خوش اخلاقی است؛ افرادی که چهره گشاده و متبسمی دارند، با رعایت ادب و ملایمت سخن می گویند، به نرمی رفتار می کنند، احساس محبت و رضایت در برخوردشان دیده می شود، متواضعند و متین، بزرگوار و حق پذیرند، بردبارند و با حوصله، وفا دارند و اهل گذشت، مهربانند و صمیمی، حسن ظن دارند، منضبطند، اهل تفاهم و دوستی اند، انعطاف پذیرن دو دارای احساس مسئولیت، سخاوتمند، بخشنده و در کل به راحتی سازگار می شوند. هرچه به این صفات مزین شوی و در حسرت این صفات بیشتر جمع باشد، انتخابی شیرین تر انجام داده ای.

بهترین انتخاب، انتخاب افرادی است که از صفات زشت رهایی یافته اند، علی الخصوص از صفاتی که در ازدواج باعث ناهنجاری هایی می شود؛ مثل حسادت و کج خلقی، لجاجت و هرزگی، تکبر و غرور احمقانه، دروغ گویی و کینه توزی، کم ظرفیتی و بی تابی، نیش و کنایه زدن، بدزبانی و فحاشی، بی ادبانه و بی پروا سخن گفتن، عصبانیت و دورویی، پنهان کاری و بی انضباطی و خساست. هر کدام از این صفات در وجودت هست از خود بیرون کن و تا آن جا که شده است دقت کن در همسرت نباشد.

بهترین انتخاب در رعایت تناسب سنی است. البته در مردان سن عقلی ملاک است و در زنان سن فیزیولوژیکی نه سن شناسنامه ای. یعنی این مرد چقدر از لحاظ پختگی به این زن می خورد و قابل اتکاء است؛ حتی اگر سن شناسنامه ای او کمتر از دختر باشد، به شرط آنکه دختر تواضع لازم را نسبت به او داشته باشد و این زن چقدر نشاط خود را حفظ کرده است؛ حتی اگر سن شناسنامه ای او بالاتر باشد.

بهترین انتخاب، انتخابی از خانواده اصیل و متدین است. خانواده ای با ریشه و با فرهنگ، شناخته شده و آبرومند، به دور از تنش ها و تزلزل های داخلی، به دور از سختگیری های نابجا و آداب و رسوم غلط، سابقه اعتیاد، انحرافات و بزهکاری. البته وجود بعضی از این ضعفها را می توان با قوت های فرد جبران کرد.

بهترین انتخاب، انتخاب مردی است سخاوتمند و دست و دلباز، نیکوکار و خوش رفتار با خانواده، دارای قدرت و شجاعت، به دور از هوس بازی و لاف زنی، بیکاری و تنبلی، خساست و گوشه گیری، دمدمی مزاج و بی اراده، سلطه جو و شکاک و وسواسی.

بهترین انتخاب، انتخاب زنی است زیبا و پاکدامن، دلنشین و با ایمان، خداشناس و مهربان، عزیز نسبت به فامیل خود و متواضع نسبت به شوهر خود، آراسته در بین محرمان و با وقار در برخورد با نامحرمان، مطیع همسر و عاشق او، سهل گیر و نرمخو و حافظ حیثیت شوهر در غیاب او؛ به دور از فخرفروشی به مال پدر و اتکا به زیبایی خود، مدپرستی و جاه طلبی، نامرتب و بی انضباط، لجباز و نافرمان، حقیر در فامیل و عزیز در نظر خود و سرکش نسبت به شوهر.

بهترین انتخاب، انتخابی است از طریق منابع مطمئن، معرف های امین، مشاوران دوسوز، دور از روش هایی که علاقه کاذب ایجاد کند و احساسی عمل شود. عمدتاً ارتباطات قبل از ازدواج بیش تر از آنکه بخواهد باعث شناسایی بیشتر شود، تعلق خاطر ایجاد می کند، علاقه اولیه، ادم را کر و کور می کند و نمی گذارد شناخت درستی ایجاد شود. ارتباطات اینترنتی، تلفنی حتی کاری و علمی و فرهنگی به جای افزایش شناخت، وابستگی ها را زیادتر و اعتماد خانواده ها را کمتر، ضریب خطا را بیشتر و میزان شکست خوردگی و فریب را افزایش می دهد.

بهترین انتخاب، انتخابی است منطبق با طبیعت و فطرت، مرد طبیعتاً طالب است و زن مطلوب. زن اهل ناز است و مرد اهل نیاز. پس مطرح کننده باید مرد باشد و پاسخ دهنده زن و الا خلاف مسیر طبیعت حرکتی صورت گرفته است و حرکت های غیرطبیعی، موقتی خواهد بود.

بهترین انتخاب، انتخابی است در خانه ها و حضوری و با دیدن اعضای خانواده و محیط زندگی، تا شناسایی همه جانبه باشد و عزت دختر و اعتماد پسر، محفوظ بماند.

محیط انتخاب باید آرام و دارای نور کافی، با رعایت زمان مناسب و به دور از فریب و ظاهرسازی و تجمل گرایی و پراکنده گویی باشد.

بهترین انتخاب، انتخابی است با کمال آگاهی، از راه گفتگوی صادقانه با تعریف دقیق از مفاهیم و استفاده از انواع سوالات مستقیم و غیرمستقیم، اکتشافی و چالشی با دسته بندی مناسب سوالات و اولویت دهی ملاک ها و وزن دهی به معیارها و ملاک ها و توجه دقیق به سوالات فرد برای شناسایی شخصیت او با گفتگو نسبت به اهداف ازدواج و وخوشبختی، شیوه ی زندگی، نگرش های مذهبی، پایبندی ها و تلقی دیگران نسبت به فرد، اخلاق اجتماعی، روحیات، علایق و سلیقه ها، نگرش های اقتصادی، نحوه اختصاص هزینه های زندگی، توانایی اقتصادی، استقلال مالی، نگرش های سیاسی، گرایش ها و فعالیت ها، آداب و رسوم خانوادگی، تفاوت های فرد با خانواده اش و شیوه ی استفاده از اوقات فراغت، بیماری ها و ناراحتی های فرد.

بهترین انتخاب، انتخابی است واقع بینانه، نه خوش بینانه یا بدبینانه، انتخابی است تدریجی نه دفعی یا خاطره ای. انتخابی است عقلانی ـ عاطفی نه احساسی محض یا عقلی محض.

بهترین انتخاب، انتخابی است با شناخت متقابل، با معرفی دقیق خود؛ چه قوت ها چه ضعف ها، چه پیروزی ها چه شکست ها، چه فرصت ها چه تهدیدها، حتی بیان اسراری که بعد از ازدواج فرد مطلع می گردد از اطلاع نظرش نسبت به همسرش متفاوت می شود. باید همه آن ها را به میزان اعتمادی که در جلسات اول پیدا شده است به ترتیب به فرد مقابل گفته شود؛ مگر چیزهایی که تمام شده و بعد از ازدواج، کسی مطلع نمی گردد.

بهترین انتخاب، انتخابی است همراه با تحقیق همه جانبه؛ چه مستقیم با تحت نظر گرفتن خود فرد یا خانواده اش، چه غیرمستقیم از طریق محل کار، محل سکونت، محل تحصیل، دوستان و فامیل یا مراجع ذی صلاح مثل نیروی انتظامی یا حراست دانشگاه؛ در زمینه دوستان فرد، عقاید او، اخلاقیاتش، سوابقش، خصوصیات شخصی، سلامت جسمانی و روحی و تعلقات سیاسی فرد. تمام این موارد به تدریج در مراحل مختلف خواستگاری انجام گیرد؛ البته توسط کسانی که زیرک باشند و با تجربه، رازدار باشند و مطلع، خیرخواه باشند و راستگو، امین باشند و عمیق؛ اعم از دوستان، همکاران و مشاورین یا خویشاوندان

بهترین انتخاب، انتخابی است همراه با مشورت در همه موارد اعم از شیوه سوال کردن، وزن دهی به ملاک ها و اولویت آنها، تحقیق و اختلاف نظر با والدین، ناتوانی در تصمیم گیری قطعی، با کسانی که عاقلند و آگاه، با تجربه اند و دلسوز، از بین بزرگان فامیل، معلمان، اساتید، روحانیون و مراکز مشاوره، اما با این نگاه که نهایتاً تصمیم گیرنده خود فرد باشد.

بهترین انتخاب، انتخابی است که درست تصمیم گیری شده باشد. به صورتی که ابتدا با ابزار عقلانی گفتگوها، تحقیق، مشورت و تجربه دیگران ارزیابی شود، بعد با بررسی یافته ها نواقص و موارد ضد و نقیض نتیجه گیری می کند که آیا نیاز به تحقیق بیشتر هست یا خیر و بعد با مراجعه به قلب ببیند در کل احساس خوشایند و رضایتمندی از این ازدواج دارد یا نه؟ باید از هر نوع تصمیم عجولانه که به خاطر لجبازی، چشم و هم چشمی، به خاطر دیگران، ترحم، فرار از شرایط موجود، تصور از دست دادن موقعیت ازدواجی، ثروت، زیبایی، موقعیت و قسمت خود فرض کردن باشد اجتناب کرد.

و در آخر بهترین انتخاب، انتخابی است که با اعتماد به خدا و توکل به او سپردن ازدواج به او و تسلیم شدن و اطمینان و رضایت نسبت به او صورت گیرد. «افوض امری الی الله ان الله بصیربالعباد؛ کار خود را به خدا سپردم؛ چرا که خداوند به حال بندگان بیناست.»

 

 

 

چکیده

از نظرگاه اسلامی خانواده هسته مرکزی جامعه است. تشکیل خانواده رهاوردهای پرارزش برای مرد و زن به ارمغان می آورد. اولین رهاورد آن، ارضای صحیح نیازهای جنسی زن و مرد است. از دیدگاه الام تامین درست نیازهای جنسی، نه تنها به هیچ وجه مذموم نیست بلکه عملی مقدس و پسندیده به شمار می آید. اسلام دینی جامع نگر است و تامین هر یک از نیازهای فطری و غریزی انسان را تا جایی که ضرری به نیازهای دیگر وارد نکند جایز می داند. از این روی اسلام بی بند و باری و لجام گسیختگی جنسی را روا نمی دارد ارضای صحیح غریزه جنسی اولین اثری است که از تشکیل خانواده حاصل می شود اما آیا زندگی مشترک زن و مرد فقط برای تامین این غریزه است.

پنداری که امروزه در غرب رواج یافته اینست که نیازی به تشکیل خانواده نیست چرا که نیازهای جنسی را بدون تشکیل خانواده نیز می توان تامین کرد به راستی اگر تنها فایده تشکیل خانواده برطرف کردن نیازهای جنسی بود، شاید این پندار نامعقول نبود از چشم انداز اسلامی، این رهاورد اولین و کمترین فایده ای است که زندگی خانوادگی مترتب می شود.

دومین رهاورد خانواده پیدایش آرامش روحی ـ روانی در وجود هر یک از زن و مرد است. « وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا ...؛[2] و از نشانه های او این است که همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید ...» در این آیه به اثر روحی ـ روانی ازدواج اشاره شده است: تا در کنار آنها آرامش یابید.

سومین رهاورد تشکیل خانواده آرامش عاطفی در سایه سار عشق و محبت است. در انسان، به خصوص پس از بلوغ جنسی این احساس پدیدار می شود که می خواهد عشق بورزد و به او عشق ورزیده شود. دوست بدارد و دوست داشته شود از این روی هر روز در پی کسی روان می شود و به او دل می بنند اما پس از مدتی شیرازه آن دوستی درهم می ریزد و او با شکست هایی روحی و عاطفی مواجه می گردد کم نیستند جوانانی که عمرشان را در این گرداب به هدر می دهند و در نتیجه، به بیماری های روانی ـ تنی چون افسردگی، پریشانی، انزواطلبی، ضعف اعصاب، اضطراب و ... مبتلا می شوند.

میل به محبوبیت و عشق ورزی از گرایش های فطری انسان است که ارضای کامل آن جز در سایه زندگی خانوادگی میسر نیست. هر جوانی با یک ازدواج سنجیده و حساب شده می تواند محبوب خویش را بیابد به او عشق ورزد و از جانب او عشق ببیند در ادامه آیه مذکور بر این رهاورد مهم تشکیل خانواده تاکید شده است. « وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً؛ و در میان شما دوستی و مهری عمیق برقرار ساخت.»

اسلام برای استوارسازی و تعالی این مودت و رحمت در میان همسران، دستورهای حقوقی و اخلاقی فراوانی ارائه نموده است تا کانون خانواده را به بهشتی از صفا، صمیمیت و محبت تبدیل کند. نیاز به دوست داشتن و دوست داته شدن در خانواده هایی که بر پایه ارزش های اسلام استوار می شود به بهترین وجه تامین می شود و در جوامع غربی و خانواده هایی که دستورهای اسلامی و توصیه های اخلاقی در آنها رعایت نمی شود عشق واقعی و پردوامی یافت نمی شود. زنان در این خانواده ها معمولا دچار اضطراب های روحی و خلأهای شدید عاطفی می شوند که همین امر روح و روان بچه ها را در دوران بارداری، شیردهی و پس از آن دچار اختلالات روانی می کند.

چهارمین رهاورد تشکیل خانواده تولد فرزند و ارضای میل مادری در بانوان و تامین میل پدری در مردان است با تولد فرزند خانواده وارد مرحله جدیدی می شود و مسئولیتی خطیر بر دوش آنان قرار می گیرد. مسئولیت تامین و تربیت همه جانبه فرزند و در نتیجه مسئولیت تامین سلامت جامعه. آینده هر جامعه ای در گرو اعمال این مسئولیت در خانواده هاست چرا که سلامت هر جامعه ای در گروه سلامت افرادی است که در خانواده تربیت و پرورش می یابند. با توجه به همین فایده چهارم است که تفاوت ها بین وظایف و حقوق زن و مرد پدیدار می شود سه فایده اول (ارضای غریزه جنسی، آرامش روحی و آرامش عاطفی) برای هر یک از زن و مرد به طور مشترک و یکسان حاصل می شود اما در مورد چهارم (ارضای میل مادری و تامین میل پدری) وظیفه و نقش هر یک از زن و مرد با یکدیگر تفاوت می یابد.

نقش مادر در این عرصه به طور طبیعی تولید، شیردهی و تحمل رنج های طاقت فرسای پرورش فرزند است نقشی که تنها از عهده مادر برمی آید و قابل انتقال به مرد نیست.

مادران باید آرامش روحی و روانی کامل داشته باشند تا بتوانند فرزندان سالمی به دنیا بیاورند و پرورش دهند. هم از نظر روانی و هم از نظر علمی ثابت شده است که وضع روحی و روانی مادر به هنگام بارداری و دوره شیردهی در سلامت روحی فرزند موثر است اگر مادر در محیطی آرام، با صفا و دور از نگرانی هیجان و خستگی این دوران را بگذراند روح و روان فرزند نیز از سلامت و آرامش مطلوبی برخوردار می شود.

از این روی وظیفه تامین نیازهای اقتصادی خانواده باید برعهده مرد نهاده شود تا زنان دچار خستگی ناشی از کار و فعالیت روزانه برای کسب درآمد نشوند. بنابراین باید تفاوت های تکونی مرد و زن در گستره به ثمررسانی خانواده (تولد و پرورش فرزند) در حقوق و تکالیف پدر و مادر تاثیر بگذارد در این عرصه باید حقوقی به تفع زن درنظر گرفته شود و حداقل بار تامین اقتصادی زندگی از دوش او برداشته شود تا بتواند به وظایف خوی شدر مقام همسری و مادری به بهترین نحو عمل کند.

اگر طبق ارزش گذاری های اسلام چنین امتیازاتی برای زن درنظر گرفته نشود اولین جایی که به زن ظلم می شود داخل خانه خواهد بود. تفاوت هایی که اسلام میان وظایف و حقوق زن و مرد قائل شده است جملگی برخاسته از اختلاف های تکوینی است که رعایت این تفاوت ها برای سلامت و استواری شیرازه خانواده و در نتیجه سلامتی جامعه بسیار لازم و ضروری است. اینجاست که براساس تفاوت استعدادهای تکونی مرد و زن، بحث چگونگی تقسیم وظایف پیش می آید.


 



[1] نور/26

[2] روم/21.

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

طراحی اتاق های خواب ـ ادامه معیارهای طراحی

خصوصیات مهمانان

هدف از مسافرت

فاکتورهای طراحی اتاق های خواب

تفریحی.

خانوادگی: اشغال اتاق بصورت دوبله یا بیشتر (که شامل کودکان نیز می شود) اقامت 1 الی 4 شبه که این مدت در هتل های تفریحی بیشتر هم می شود، نرخ های آن ارزان یا متوسط.

تعطیلات خانوادگی: بازدید از مناظر فعالیت های ورزشی، خانوادگی

تخت دوبله، کاناپه قابل تبدیل به تخت کینگ سایز یا اتاق های مرتبط به م دارای ناحیه نشین و تلویزیون، دارای دستشویی چند قسمتی بزرگ، بالکن، دسترسی به خارج.

زوجها: اشغال اتاق به صورت دو نفری، اقامت 1 تا 7 شبه، هزینه متوسط تا بالا

تور، کلوپها، معاشرت، بازدید از مناظر، تئاتر، ورزش، برنامه های اخر هفته، خرید، صرف تعطیلات

تخت کینگ سایز، میز مناسب برای غذاخوری و کار. گنجایش مناسب کمد، حمام چند قسمتی بزرگ

تک نفره. اشغال بصورت مناسب برای کارشناسان جوان دارای نرخ متوسط تا گران

تور، کلوپ، معاشرت، بازدید از فضاهای فرهنگی، هنری، تئاتر، خرید

تخت کوئین سایز، سطح مناسب جهت غذا خوردن، میز کار، وان استاندارد.

 

 

 

 

طراحی اتاق های خواب ـ مبلمان

شناخت نوع مشتریان، نه تنها مناسب ترین ترکیب تخت ها را بلکه تمام وسایل و مبلمان ها دیگر برای یک هتل مشخص را تعمیم می نماید. هتل ها معمولا دارای ترکیبی از اتاق های دو تخته (معمولا تخت های دوبله)، یک تخته بزرگتر از معمول (یا کنیک سایز و یا کوئین سایز) و انواع گوناگون سوئیت ها می باشند.

نظر به اینکه انتخاب ترکیب مناسب اتاق ها، در قابلیت اجاره صد درصد اتاق ها و کسب بالاترین میزان درآمد، موثر است، از این رو اتاق هایی که قابلیت تغییر و انعطاف پذیری زیادی دارند، برای مثال اتاق های خوبی که دارای تخت کینگ سایز و کاناپه قابل تبدیل به تختخواب می باشند، از توجه زیادی برخوردار می باشند.

لیست کامل اثاثیه و مبلمان را می توان با بررسی کاربری های مختلف اتاق های خواب، از قبیل خواب، استراحت، کار تفریح و سرگرمی و لباس پوشیدن و نیز ملزومات فضایی هر یک از آنها، تعیین نمود. یک اتاق خواب دوبل دوبله معمول، دارای چند تقسیم بندی می باشد. دستشویی و فضای مخصوص  رختکن و گنجه لباس ها، در کنار درب ورودی راهرو واقع شده اند. فضای مخصوص خواب در مرکز مدول اتاق و فضای نشیمن و کار در نزدیک پنجره واقع شده اند.

طراح می تواند موارد ذیل را به کار خود بیفزاید:

·        تحت کوئین سایز یا کینگ سایز با عرض 180 سانتی متر

استفاده از تخت های کوچکتر از تخت کینگ سایز 2 متری، فضای بازتری ایجاد می کند

·        کاناپه قابل تبدیل به تخت یا تخت های دیواره

این نوع تخت ها فضای باز بیشتر و نیز انعطاف پذیری را به وجود می آورند و به عنوان تخت ثانویه ای، در کنار تخت دوبل کوئین یا کینگ سایز و یا به صورت تنها، در اتاق نشیمن به کار می روند.

·        فضای مناسب جهت قراردادن پوشاک/ چمدان

تعداد کافی کشو، جا چمدانی و فضای گنجه، از پراکندگی پوشاک در اتاق می کاهد

·        قفسه و کابینت ها

ترکیب کشوها با کابینت تلویزیون و همچنین استفاده از یک میز کشویی در یک قفسه دیواری، لزوم استفاده از 2 یا 3 قطعه مستقل در اتاق را از بین می برد.

 

طراحی اتاق های خواب ـ مبلمان

·        صندلی های میز تحریر و نشیمن

صندلی های قیمت نشیمن طوری طراحی شده اند که بتوان در پش تمیز کار از آنها استفاده نمود، لذا لزوم استفاده از صندلی های میز تحریر را که دارای پشتی بسیار عمود می باشند از میان برداشته می شود.

·        آئینه ها

استفاده از آینه های قدی، فضای اتاق را بزرگتر و جلوه می دهد

·        چراغ های دیواری کنار تخت

این چراغ ها، استفاده از میزهای پاتختی با اندازه کوچکتر را میسر می سازد.

·        دستشویی

در طراحی این فضاها باید پیش بینی قفسه، آینه و چراغ دستشویی و همچنین امکان جداسازی وان و توالت درنظر گرفته شود.

 

درب های ورودی

بهترین مکان برای مشاده سیمای معماری هتل مسیر گذرهایی است که به درب های ورودی ساختمان منتهی می شوند که در این مسیر مشاده جزئیات محوطه و طراحی بیرونی بنا ـ یعنی منظر سازی ها، نورپردازی در شب، مسیر ورودی و سایبان، همه و همه در ایجاد اشتیاق نسبت به مدت زمانی که مهمانان در هتل به سر خواهند برد موثر می باشد. هتل های بزرگتر احتمالا دارای ورودی های گوناگونی خواهند بود تا میهمان های مقیم را از مراجعه کنندگان مجزا کند و همچنین از میزان ترافیک غیرضروری در ساختمان کاسته و هویت مستقلی برای رستوران یا کاربری دیگری ایجاد کرده و یا اینکه ایمنی بیشتری را تامین نمایند.

طراحی باید اولویت نسبی برای ورودی های ذیل را بررسی نمایند:

·        ورودی اصلی به هتل

·        ورودی به سالن های جشن

·        ورودی به رستوران/ پیشخوان عرضه نوشیدنی، کلوپ شبانه، سالن بازی ها و تفریحات شبانه

·        ورودی برای اتوبوس توریست ها، فرودگاه

·        ورودی برای سوئیت یا آپارتمان

 

لازم است تا هر یک از ورودی ها را مطابق با نوع عملکرد، به وسیله سایبان، علامت های مناسب، تعبیه چراغ های خاص یا عناصر معماری دیگری بصورتی بارز مشخص نمائیم. بعضی ورودی ها به فضای جهت توقف تاکسی یا اتوبوس های منتظر و بعضی دیگر به فضایی جهت نگهداری موقت چمدان ها و بارها احتیاج دارند. ورودی آپارتمان ها نیز به تدابیر ایمنی خاصی نیاز دارد. در طراحی ورودی های هتل، می توان نیازها را به شرح زیر خلاصه نمود:

سایبان

سایبانی در ابتدای ورودی و درب های اصلی ثانویه (سالن جشن) برای محافظت میهمانان در مقابل آب و هوای نامساعد تعبیه نمائید. در صورت لزوم، روشنایی، علائم راهنما و وسیال راحتی بیفزایید، برای عبور اتوبوس ها ارتفاع مناسبی برای سایبان در نظر بگیرید.

 

گذر وسائط نقلیه

تراکم و شلوغی ترافیک را پیش بینی کرده، فضاهایی جهت موارد زیر درنظر گیرید.

ـ ایستادن تاکسی های منتظر

ـ سوار و پیاده شده میهمان ها و اثاثیه هایشان

ـ انتظار میهمان ها برای رسیدن اتومبیل هاشان از پارکینگ (که توسط کارکنان پارکینگ تحویل داده می شود.)

ـ ایستادن اتوبوس های توریستی یا فرودگاهی.

 

پارکینگ

دسترسی به ورودی گاراژ از درب ورودی اصلی را تسهیل نمائید؛ چنانچه پارک اتومبیل توسط مستخدمین هتل انجام می شود، محلی برای باجه متصدی مراقبت، در نزدیکی ورودی اصلی درنظر بگیرید.

 

پیاده روی جلوی درب

پیاده و عابرین را به اندازه کافی عریض درنظر گیرید تا فضای کافی برای جابجایی چمدانها، نگهداری چرخ های حمل چمدان و محل ایستادن (ایستگاه) در بان و پادو وجود داشه باشد. در محل ایستگاه اتوبوس ها، فضای کافی برای ایستادن گروه های مسافرین درنظر گیرید.

 

درب ها و سرسراهای ورودی

سرسرای ورودی را به درب های گردان یا اتوماتیک مجهز نمائید تا بدینوسیله تبادل هوای داخل و خارج به حداقل برسد. در دسترسی به انبار چمدان ها را از طریق خیابان و جذب ساختمان تعبیه کنید. در صورت لزوم رامپ هایی برای مراجعیت معلول و هم برای حمل چمدان ها به وسیله چرخ، در نظر گیرید.

 

لابی

در بین فضاهای عمومی متعدد هتل، لابی مهمترین تاثیر را بر میهمانان می گذارد. فرم طرح آن چه کوچک و دوستانه و چه بزرگ رسمی، حالت و جو هتل را تعیین می کند. بنابراین، برنامه ریزی عناصر اصلی لابی و طراحی جزئیات آن، به علت گذاشتن تاثیر ذهنی مثبت و ماندگار بر میهمانان، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. موفقترین طراحی ها، دو عامل کلیدی و بسیار مهم را در کنار هم بکار می گیرد، تاثیر ذهنی و عملکرد.

تا چند دهه قبل از افتتاح هتل  Hyatt Regeng Athamta در سال 1967 اغلب لابی ها نسبتا کوچک بوده و بر مبنای اصول اقتصادی که بقیه فعالیت های هتل بر آن اساس طرح شده بودند، طراحی می شدند، اما در دهه هفتاد، گرایش به سمت طراحی لابی های بزرگتر تغییر پیدا کرد. این امر فقط برای هتل های گردهمایی و مجموعه های بزرگتر چند عملکردی نبود، بلکه برای هتل های کوچکتری که در مناطق حومه شهری و فرودگاهی بنا می شدند نیز صادق گشت. در دهه اخیر که تخصص های مربوط به هتل افزایش یافته، شواهدی مبنی بر گرایش به فضاهای داخلی دوستانه تر مشاهده می شود، بخصوص در هتل هایی که در رده هتل های مجلل، تمام سوئیت و مرکز کنفرانس قرار دارند. بدین ترتیب، تصمیم گیری مقدماتی مجری و آرشیتکت، بر محور این سوال می باشد که ابعاد و اندازه لابی، جو محیط و چهره ظاهری آن چگونه باشد.

برگزاری مراسم

رستوران

اداری

پیشخوان لابی

سالن نشیمن

لابی

اتاق های خواب

فروشگاه ها

گاراژ

فضای ورزشی

 

فضاهای صرف غذا و نوشیدنی

معمولا یک یا چند رستوران و سالن صرف نوشیدنی به طور شکیلی به گرد لابی قرار داده می شوند. اینها و سایر فضاهای عرضه انواع مخصوص غذا و نوشیدین، نظیر رستوران های عرضه غذاهای ویژه رستوران روی بام و رستوران های دارای سبک در دکوراسیون، اماکن فروش غذاهای آماده و سبک، لابی، پیشخوان عرضه نوشیدنی و سالن های تفریحاتی، یک طبقه بندی ثانویه و پیچیده تری در فلضاهای عمومی تشکیل می دهند. البته، این اماکن هم از نظر کیفی و هم از نظر خصوصیات، آنچنان با هم تفاوت دارند که برنامه ریزی و طراحی های هریک، باید بطور مستقل و جدا از دیگری، براساس مطالعه کل بازار مشتریان و رقابت موجود، انجام شود. طراحی رستوران و تریاهای موفق، باید براساس شناخت رفتار و حالات ناپایدار و متغیر مردم باشد. ا فراد مسافر از رستوران هایی که در آنها عناصر سلف سرویس مانند بوفه آن را در بکار رفته است و اختیار این را دارند تا از میان غذاهای به نمایش گذاشته شده انتخاب نموده و خود تعیین کننده مقدار زمان صرف غذای خویش باشند و نیز بتوانند در آنها با لباس های غیررسمی ظاهر شوند استقبال بیشتری می نمایند. این ملاحظات، باید بخشی از تجزیه و تحلیل بازار را که در آن همه نوع میهمان هتل و هم مشتریان محلی آن معرفی شده اند، تشکیل دهند، تا بدینوسیله، اماکن عرضه غذا و نوشیدنی هتل بتوانند از بیشترین مشتریان ممکنه برخوردار شوند.

در معرض دید قرار داشتن رستوران ها، خود دلیلی است بر اینکه طراح باید در شروع مراحل طراحی، در مورد فعالیت و عملیات آنها با جزئیات بیشتر بررسی نماید. البته در غالب هتل های کوچکتر دیده شده است که صورت غذا رستوران ها، تا چند ماه قبل از افتتاح هتل تهیه نمی شود. در نتیجه، طراحی رستوران تا پایان سفت کاری انجام نمی شود، یعنی تا آن هنگام که تغییر ورودی های آن از لابی، دسترسی آن به آشپزخانه یا ایجاد اختلافات سطح، گذاشتن ویترین ها یا سقف کاذب، غیرممکن گشته است.

 

 

اهداف در طراحی رستوران

اهداف طراحی، از یک طرح نظری روشن و تحقیق شده، در رابطه با بازاریابی و نحوه اداره هتل پیروی می نمایند. براساس برنامه غذا و ابعاد فعالیتی، از قبیل نوع سرویس دهی، شیوه ارائه نوشیدنی ها، نحوه ارائه صورتحساب غذا و استفاده از امکانات تفریحی، طراحان کاربری، چیدمان، نازک کاری ها، نورپردازی ها و مبلمان را ایجاد می کنند. هر یک از رستوران ها، بسته به نوع و سطح کیفی خویش باید از سبک های کاملا متفاوتی در طراحی برخوردار شوند. برای مثال باید در رستوران هتل که سه وعده غذایی را سرو می نمایدف سبکی را بکار بست که با آن امکان تغییر جو و فضای محل از حالت راحت و سبک در زمان صرف صبحانه به حالت رسمی تر به هنگام شام، وجود داشته باشد. اینکار را می توان با تعبیه روشنایی قابل تغییر، با تعویض زیربشقای با رومیزی، برداشتن صندلی ها از پشت پیشخوان، قرار دادن ویترین نمایش مواد خوراکی و یا رتیشن های برای کوچکتر و صمیمانه تر نمودن فضاهای غذاخوری انجام داد.

 

اهداف در طراحی کافی شاپ

در طراحی یک کافی شاپ برای هتل باید نکات ذیل را در نظر داشت:

محل استقرار میزبان/ صندوقدار

این ایستگاه را به صورت یک مجموعه، برای کنترل دسترسی عموم به کلیه قسمت های فضایی که این ایستگاه در آن استقرار یافته، جابجایی چک و نقدینگی میهمانان و نظارت بر محل تحویل و دریافت پالتو، در نظر بگیرید.

 

بخش های مجزا

رستوران را به دو یا چند قسمت تقسیم نمائید تا بتوان بخش هایی از آن را در اوقاتی که تعداد افراد مقیم در هتل کم است، تعطیل نمود.

 

چیدمان قابل تغییر میزها

میزهای قابل جفت نمودن و میزهای لبه دار (یعنی میزهایی که لبه های تا شده آنها، هنگامی که بلند می شود، آن را از شکل چهار گوش به شکل گرد و یا مستطیل بلندتر تبدیل می نماید) برای پذیرایی از میهمانان بیشتر، در نظر بگیرید.

 

صندلی های پشت پیشخوان

حدود ده درصد از صندلی ها را برای میهمانان تنها، در کنار پیشخوان قرار دهید

 

قسمت های بوفه/ ویترین

فضایی را جهت بوفه سلف سرویس یا ویترین غذا قرار دهید.

 

ایستگاه های خدماتی

حدودا برای هر 100 صندلی، یک ایستگاه خدمات رسانی در نظر گیرید، تا بتوان از آن محل آب، قهوه، رومیزی و دستمال های تمیز و وسائل غذاخوری موردنیاز را تامین نموده و همچنین بتوان ظروف کثیف را بدان فضا انتقال داد.

 

چراغ روشنایی قابل تغییر و تنظیم

برای آنکه بتوان جو فضا را از حالت صبحانه خوری به زمان شام خوری تغییر داد، از دیمر (Dimmer) تنظیم کننده روشنایی استفاده نمائید.

 

موزیک متن

برای پخش موسیقی از موزیک ملایم استفاده کنید.

روپوش ها و کارهای گرافیکی

روپوش ها و کارهای گرافیکی هتل را به صورتی طراحی نمائید که متناسب با کافی شاپ و یا سبک هتل باشند.

 

فضای برگزاری جشن ها

فضاهای مراسم که یکصد سال قبل، جهت گردهمایی های شهری و اجتماعی بوجود آمده بودند، در سال های اخیر برحسب احتیاجات شرکت ها و موسسات تخصصی حرفه ای، تکامل بیشتری یافته اند. این کاربری ها، دو نوع تقاضای کاملا متفاوت از هم دارند. بازار مشتریانی که از گروه های شرکتی می باشند، به تنوعی از فضاهای نسبتا کوچک، اما دارای کیفیت بالا برای تشکیل جلسات اداری، فروش و عرضه محصولات جدید و برنامه های مربوط به آموزش برای مدیران اجرائی، احتیاج دارند. متقاضیان بخش مجامع تخصصی و حرفه ای، اساسا به اماکنی جهت برگزاری سمینار برای تعداد افراد زیاد، اتاق های کوچکتری برای برگزاری جلسات و برپایی کارگاه، و فضای گسترده ای جهت راه اندازی نمایشگاه نیاز دارند. علاوه بر این تشکیلات محلی از فضای جلساتی هتل، جهت انواع جلسات، ضیافات و مراسم استفاده می نمایند. معمولا مطالعات امکان سنجی هتل، ترکیبی از فضاهای برگزاری مراسم را، بر مبنای تجزیه و تحلیل تقاضا برای انواع کاربری های اجتماعی و کاری، پیشنهاد می نماید. برای مثال، معمولا هتل ها فقط دارای یک سالن جشن چند کاربردی می باشند که دارای دکوراسیون ساده بوده و هدف از آن، فضایی جهت برگزاری یک طیف کامل از جلسات کوچک، ناهار خوری های عمومی، مراسم ازدواج و نمایشگاهی از تولیدات محلی است. از اینگونه فضاها به ندرت برای پر کردن اتاق های خلی توسط مشتریانی که برای فعالیت های کاری به هتل مراجعه می کنند، استفاده می شود. در هتل های تفریحی که تقاضای هفصلی برای امکانات تفریحی، در طی چند ماه از سال تنزل می یابد، هتل ها شروع به افزایش بخش های کنفرانسی نموده اند و بدین ترتیب تقاضا برای اتاق های خواب را در طی فصول کم مشتری افزایش می دهند. در هتل های مجلل که اتاق های خواب نسبتا کمتری دارند، بر خصوصی و انحصاری بودن آنها تاکید می شود، اختصاص تنها فضاهای کمی برای جلسات، انگیزه ای برای تشویق بشتر مراجعت می باشد.

در این هتل ها، اتاق های مخصوص برگزاری مراسم و فعالیت ها، اغلب برای پذیرائی ها و ضیافات و نیز ترجیحا برای تدارکات و خدمات دهی به فضاهای پیرامونی بکار گرفته می شود تا برای میهمانان هتل، در تمامی هتل های بزرگ احداث فضای مخصوص برگزاری مراسم و فعالیت ها، بخشی ضروری برای موفقیت هتل می باشد.

 

فضاهای ورزشی

ارائه امکانات ورزشی در هتل ها افزایش یافته است. این امکانات از یک استخر کوچک در هتلی که توسط یک خانواده اداره می شود گرفته تا کلوچ های بدن سازی بزرگ در هتل های مرکز شهری و مجموعه های وسیع گلف، تنیس یا اسکی در هتل های تفریحی خارج شهر را شامل می شوند. با وجود اینکه آمار و تحقیقات در مورد استفاده از استخر شنا و سایر امکانات ورزشی هتل ها، نشانگر این است که تعداد کمی از میهمانان در واقع از آنها استفاده می نمایند لیکن، اغلب میهمانان توقع و انتظار وجود آنها را دارند، لذا ایجاد و تامین امکانات رفاهی ورزشی یک امر ضروری می باشد.

تعدادی از هتل ها، برای اقتصادی شدن امکانات ورزشی با توجه به استفاده کم میهمانان از آنها، بجای اینکه بخش های ورزشی خود را به حداقل برسانند، آنها را توسعه داده و با ارئه آنها به اهالی منطقه آن را سودآور می نمایند. در بازاری از مشتریان که از سطح رقابت بسیار بالایی برخوردار است، این مسئله یکی دیگر از نکاتی است که یک هتل می تواند، از نظر موفقیت کاری بیشتر، در سایر هتل ها غلبه نماید.

برای تکمیل سایر فعالیت های کاری هتل ها، کلوپ ورزشی ـ بدنسازی در اندازه های بزرگ می تواند به این ساختار کمک نماید. هتل های حومه شهری  و آنها که در شهرهای کوچک واقع هستند، مجموعه های استخر خود را محصور و یک کلوپ عمومی شنا فراهم می آورند. مراکز کنفرانس نیز در حال افزایش فضاهای وسیعی برای گلف، تنیس و دویدن می باشند تا مدیران رده بالا (High level Executives) بتوانند اوقات استراحت خود را در آن بگذارنند.

اغلب هتل ها، مخصوصا هتل های که بازار مراجعین کاری دارند، کلوپ سلامتی، ورزشی را بر سایر امکانات ورزشی ـ تفریحی، از جمله استخر شنا ترجیح می دهند.

کلوپ را به شکلی طراحی نمائید که میهمان ها بتوانند مستقیما از طریق آسانسورهای میهمان و مراجعه کنندگان از جانب خیابان یا پارکینگ، بدون عبور از لابی هتل بدان دسترسی داشته باشند.

 

پارکینگ

تامین فلضای کافی برای پارکینگ می تواند عنصری بسیار مهم در تامین بودجه و برنامه ریزی اولیه یک هتل یا متل باشد. احداث کنندگان متل های میان راه می دانند که باید یک جایگاه به ازای هر اتاق تامین نمایند، بعلاوه جایگاه هایی اضافی برای کارکنان و برهی هر یک از فضاهای عمومی نظیر رستوران، پیشخوان عرضه نوشیدنی، فضای جلسات یا فضاهای ورزشی که جاذب مشتریان محل است. بهای زمین در مناطق شهری و حومه شهری مشکل فزاینده ای است که احداث کنندگان را وادار به برنامه ریزی دقیق تر برای پارکنیگ های موردنیاز می نماید.

البته مساله مهم تر و حیاتی برای هتل های مرکز شهری یا هتل هایی است که بهای بسیار زیاد زمین موجب می گردد تا نتوانند فضای وسیعی برای پارکینگ درنظر گیرند. در اغلب اوقات، مجری و آرشتکت تلاش می نمایند تا ضوابط منطقه بندی و شهرسازی را استیناف نمایند و چنانچه مورد قبول واقع گشت، متخصصین امر ترافیک، مسئله را مورد تحلیل و بررسی قرار می دهند.

یکی از روش ها، پیش بینی پارکینگ موردنیاز در ساعات مختلف است بدن ترتیب که حداکثر تقاضا برای پارکینگ از جانب میهمانان ساکن در هتل و شرکت کنندگان در کنفرانس ها و جلسات کارکنان در اوقات مختلف روز شناسایی می شود.

البته رعایت یک احتیاط ضروری است، ممکن است هتلی تحت تاثیر فضای ناکافی و نامناسب پارکینگ خود قرار گرفته و بطور جدی از نظر کارایی ناموفق گردد، خصوصا در زمینه برگزاری مراسم محلی، هدف اصلی باید تامین پارکینگ بهینه و نه بیش از اندازه باشد. در حالات ویژه ای که هتل دارای یک مجموعه ورزشی، تعدادی سالن جهت برگزاری ضیافت های بزرگ و یا تعداد قابل توجهی فروشگاه است، به عنوان حالات خاص درنظر گرفته شده و تامین فضای پارکینگ برای آنها به نحو دیگری خواهد بود.

 

دفاتر اداری

طرح پیشخوان لابی و دفتر اداری، برای ایجاد واکنش مثبت میهمانان نسبت به هتل حائز اهمیت زیدی است. در حالیکه تمامی میهمانان با پیشخوان لابی در ارتباط می باشند، بسیاری از مراجعه کنندگان با کارکنان بخش فروشگاهی و غذاخوری یا با معاونین مدیریت سر و کار دارند. بنابراین برنامه ریزی، طراحی و تجهیز فضای اداری هتل نیز نیاز به توجه زیادی دارد که نباید کمتر از توجهی که نسبت به اتاق خواب ها و فضاهای عمومی مبذول می گردد باشد. برنامه ریزی و طراحی داخلی فضای کار و استفاده از تجهیزات مناسب، نه تنها برای روحیه و پشتکار کارکنان بلکه برای برداشت عمومی مردم از کیفیت و ارزش هتل، بسیار ضروری است.

علیرغم وجود مزایای فراوان در قرار دادن دفاتر در کنار هم (ایجاد پذیرش و نواحی پشتیبان مشترک، ارتباط نزیدکتر کارکنان و دید بهتر برای میهمانان)، اغلب هتل های که بیش از چند صد اتاق خواب دارند، این گروه ها را در دو یا سه دسته بندی قرار می دهند. تنها مزیت آن قرار گرفتن قسمت های فروش در نزدیکی فضای برگزاری مراسم است.

اما مهمتر از همه چیز ایسنت که چنین چیدمانی حاصل یک برنامه ریزی و طراحی شماتیکی نسنجیده و عجولانه است. غالبا فضایی که در ابتدا جهت قدت، نزدیک پیشخوان درنظر گرفته شده است، باتید برای سایر فعالیت های پشتیبانی که در مرحله برنامه ریزی و طراحی اولیه بخوی شناخته نشده بوده است، مجددا طراحی گردد.

مدیر دفتر لابی

مدیر رزرواسیون

رزرواسیون

اپراتور تلفن

تجهیزات تلفن

دفتر لابی

فضای کار

صندوق امانات

اتاق حسابداری

صندوق واریز پول

معاونت مدیریت اتاق ها

معاون مدیر

پذیرش

فضاهای خدماتی پشتیبانی (دور از دید)

برنامه ریزی و طراحی فضاهای خدماتی و دور از دید هتل، که بندرت در دیدرس میهمان هتل قرار می گیرد، برای موفقیت نهای یک هتل اهمیت حیاتی دارد. نواحی خدماتی پشتیبان که بین 10 تا 15 درصد از کل زیربنا را در تمامی انواع هتل های مسکونی، به غیر از متل ها و هتل های ارزان قیمت، تشکیل می دهد، بر قابلیت کارکنان در ارائه خدمات در بخش خانه داری، تعمیرات، تاسیسات و خدمات غذایی و نوشیدنی به هتل، تاثیر می گذارد. لفضاهای کاری آن شامل موارد ذیل می باشند:

1.      آماده سازی غذا و نگهداری آن

2.      بارانداز، زباله و انبار عمومی

3.      نواحی و فضاهای مربوط به کارکنان

4.      رختشویخانه و خانه داری

5.      فضاهای مهندسی و مکانیکی

 

فضاهای فوق بر حسب نوع هتل و اندازه و موقعیت محلی آن بین هتل های مختلف متفاوت می باشد، برای مثال هتل های تفریحی ممکن است مجبور باشند ضمن تامین خدمات مهندسی موردنیاز خود از جمله الکتریسیته و آب تازه، اماکنی نیز برای اقامت کارکنان خود تامین نمایند. در هتل های بزرگتر لازم است که این فضاهای خدماتی دور از دید، بصورت اقتصادی و کارآمد عمل نمایند تا کارکنان بتوانند بدون عبور از میان لابی و سایر فضاهای عمومی به کلیه بخش های هتل دسترسی داشته باشند. بدین ترتیب فضاهای خدماتی پشتیبانی باید در پیرامون بار انداز و نزدیک ورودی کارکنان، یا نزدیک یک راهروی خدماتی اصلی قرار داشته باشند و لازم است که اماکن عرضه غذا نیز در پیرامون آشپزخانه و آبدارخانه های اقماری آن تشکیل یابند.

 

آشپزخانه ها

غذاخوری کارکنان

انبار عمومی

پرسنلی 

محل تحویل روپوش ها

خانه داری

رختشویی

انبار غذا و نوشیدنی

بارنداز دریافت

زباله

ورودی کارکنان

کمدها

مهندسی

مکانیکی

 

فضاهای آماده سازی غذا و انبار آذوقه

در بین تمامی فضاهای خدماتی هتل در طراحی، آشپزخانه ها و فضاهای مربوط به آماده سازی غذا، به بیشترین توجه احتیاج دارند که این تا حدودی به دلیل آن است که سیستم های مکانیکی، الکتریکی و لوله کشی باید با پلان تجهیزات و وسایل آشپزخانه تلفیق گردند. علاوه بر این، طراحی آشپزخانه که معمولا بزرگترین فضای مستقل دور از دید می باشد بطور بسیار جدی و مهمی بر هزینه های کارگری که برای بقای هتل اهمیت دارد، تاثیر می گذارد. در طراحی باید مسافت ها تا جای ممکن کوتاه بوده و فعالیت هایی که به م مرتبط می باشند در نزدیک هم قرار گیرند. همچنین چیدمان ها باید قابل تغییر باشند. بنابراین، مسائل برنامه ریزی و طراحی هتل، به توجه هماهنگ گروهی از مشاورمین متخصص در امور آشپزخانه و مهندسی نیاز دارد.

فضای خدماتی هتل نیاز به طراحی دقیق دارند تا بدین وسیله کارایی کارکنان را بهبود بخشیده و رضایت مهمانان را بیش از پیش جذب نمایند. آشپزخانه نشان دهنده سختی تلفیق بعضی از اهداف طراحی بطور یکجا، نظیر نورپردازی، وسایل و تجهیزات، و تهویه مطبوع در یک طرح موفق از نظر اکوستیکی است.

 

فضای بارانداز دریافت مواد اولیه، زباله و انبار عمومی

فضای بارانداز دریافت مواد اولیه و محل قرار گیری زباله، با وجود اینکه در محوطه بارانداز تحویل زباله واقع گشته اند، باید به وضوح از هم جدا باشند. تنها در هتل و متل های کوچکتر است که این دو عملکرد با هم، در یک فضای واحد تلفیق می گردند. بار انداز دریافت مواد اولیه و محوطه زباله باید مجاور فضاهای دور از دید (خدماتی پشتیبان) هتل قرار داشته باشند. علاوه بر ارتباط اصلی به آشپزخانه، برای دریافت مواد غذایی و نوشیدنی و بردن زباله ها فضای مناسب و کافی را باید تعبیه نمود تا بتوان مواد اولیه را به رختشویخانه، بخش خانه داری، سرویس و نگهداری و انبار عمومی انتقال داد. ایمنی این بخش ها، از طریق مراقبت بر فضای بارانداز دریافت اولیه تامین می گردد.

مساله دیگری برای پلان بارانداز دریافت مواد اولیه و محوطه تحویل زباله اهمیت دارد، هماهنگی و تلفیق آن با پلان مجموعه است بدین معنی که فضای کافی برای حرکت و مانور کامیون ها را، بدون ایجاد مزاحمت برای پارکینگ میهمانان داشته باشد. لازم است که این فضا در عین حال که از دید اتاق خواب های میهمانان محفوظ است از مهمان ها و همچنین فضاهای عمومی هتل، نظیر رستوران ها، سالن ها و فضاهای ورزشی پنهان باشد. هتلی که دارای طراحی خوبی است لیکن موارد فوق را رعایت ننمایند. بدلیل اینکه محوطه قرارگیری زباله و بارانداز دریافت مواد اولیه در جای مناسبی است از نظر سطح کیفی، تنزل پیدا می نماید.

هتل ها به فضای قابل توجهی جهت انبارها احتیاج دارند. بیشتر این فضا برای فعالیت های بخصوصی است، انبار آذوقه نزدیک آشپزخانه، انبار فضای برگزاری مراسم نزدیک به سالن جشن و اتاق های ضیافت، انبار مایحتاج پارچه ای در هر طبقه و در بخش خانه داری و بایگانی در دفاتر اداری.

البته لعاوه بر این دو نوع انبار در نزدیکی بارانداز دریافت قرار دارد: انبار تجهیزات فضاهای خارجی و انبار عمومی. فضای مخصوص تجهیزات بیرونی، مانند آنچه برای چمن زنی و برف روبی لازم است، باید در طبقه همکف قرار داشته باشند. برای نگهداری انواع مختلف وسایل و ابزار، انبار عمومی لازم است ولی این جایگزین انبار مناسب، جهت هر یک از فضاهای دور از دید (خدمات پشتیبانی) نمی شود.

 

 

سالن جشن ها

پیش فضای اتاق جشن ها

آبدارخانه

خدمات رسانی به اتاق ها

آبدارخانه کافی شاپ

آسانسورهای خدماتی

کافی شاپ

رستوران

سالن عرضه نوشیدنی

آشپزخانه اصلی

غذاخوری کارکنان

زباله

انبار اماکن عرضه غذا و نوشیدنی

بارانداز دریافت

 

                                                                                    

دقت خرید

دفتر تحویل

توالت

انبار عمومی

بارانداز دریافت

بارانداز تحویل زباله

 

 

فضاهای مربوط به کارکنان

·        دفاتر ایمنی و ثبت ساعات را در داخل ورودی کارکنان و در نزدیکترین نقطه به آن قرار دهید.

·        امکان کنترل بصری ورودی و راهروی خدماتی اصلی را فراهم نمایید.

·        دفاتر خصوصی و کوچکی برای مصاحبه و مشاوره با کارکنان درنظر گیرید.

 

رختکن ها و توالت ها

·        فضاهای جداگانه ای که اندازه آنها متناسب با برنامه و شیفت کارکنان است تامین نمایید.

·        رختکن های جداگانه ای برای کارکنان بخش ضیافات درنظر بگیرید.

·        دسترسی های جداگانه ای به توالت ها، بدون عبور از میان رختکن طرح نماید.

 

غذاخوری کارکنان

·    کافه تریا را در نزدیک آشپزخانه طراحی نمائید و چنانچه طبقات آنها یکی نیست آن را در نزدیکی رختکن ها طراحی کنید.

·    طرح کافه تریا به گونه ای باشد که دارای مسیر مشخصی برای سرویس دهی به کارکنان، جای نشیمن کافی و بخشی برای گذاشتن ظروف کثیف باشد.

·        گنجایش کافی برای ساعات اوج شلوغی در نظر گیرید.

 

اسکان کارکنان

·        آپارتمان مدیران را به عنوان بخشی از برنامه اتاق خواب های هتل تامین نمایید.

·    در جاهای لازم آپارتمان های دو اتاق خوابه برای مدیران ارشد و آپارتمان های یک اتاق خوابه برای کارکنان عادی اضافه نمایید. واحدهای خوابگاهی برای سایر کارکنان نیز درنظر بگیرید.

·        فلضاهای عمومی مناسبی، مانند اتاق سرگرمی، رختشویخانه، سلف سرویس، استخر و سالن برای آنها درنظر بگیرید.

 

 

 

 

سایر قسمت های خدماتی دور از دید

غذاخوری کارکنان

تحویل روپوش

کمدها

توالت ها

کارت زنی و امنیت

ورودی کارکنان

پرسنل

مدیریت کارکنان

مصاحبه

آموزش

آشپزخانه

رختشویخانه

 

 

مدیر عمومی

اتاق ها

خانه داری

غذا و نوشیدنی

مهندسی

پرسنلی

بازاریابی

سرپرست

خرید

کنترل غذا و نوشیدنی

صندوقدارها

حسابداری

مستندها

پروژه ها

 

فروش

ضیافات

روابط عمومی

خدمات گردهمایی

استخدام

آموزش

اداری

انرژی

امنیت

تعمیرات و نگهداری

خرید

آشپزخانه

رستوران ها

نوشیدنی ها

نظافت

مایحتاج پارچه ای

رختشویخانه

تعمیرات

دفتر لابی

خدمات

تلفن

 

رختشویخانه و خانه داری

فضای رختشویخانه و خانه داری، چهارمین عنصر کلید از فضای خدماتی یک هتل بزرگ را تشکیل می دهد. حتی کوچکترین هتل ها نیز مقداری فضا برای کنترل مایحتاج پارچه ای اتاق خوابها تامین می نمایند، در هتل های بزرگتر این فضا وسعت بیشتری داشته و شامل یک رختشویخانه بزرگ نیز می باشد.

فضاهای رختشویخانه و خانه داری دارای ارتباط نزدیک به یکدیگر بوده و باید در مجاورت هم قرار داشته باشند، علیرغم اینکه این فضاها هر کدام دارای مدیریت مستقل هستند. حتی در مواردی که رختشویخانه حذف می گردد، به فضای وسیعی جهت جمع آوری و بارگیری، تخلیه و انبار کردن مایحتاج پارچه ای احتیاج است.

عملکرد اصلی این فضا، شتشو و توزیع ملحفه، حوله، رومیزی و روپوش ها، شستشوی وسایل پارپه ای آشپزخانه و البسه میهمان ها است. در هتل های تفریحی ممکن است تقاضای اضافی نیز برای رختشویخانه وجود داشته باشد، نظیر حوله های استخر شنا و مجموعه های بدن سازی و ورزش.

فضاهای رختشویخانه و خانه دارای شرایط کلیدی و مهمی از نظر مجاورت و قرارگیری در کنار یکدیگر می باشند که به سرویس دهی اتاق خواب ها و تامین روپوش کارکنان و سایر وسایل پارچه ای مربوط می باشد.

 

ضروری:

·        شوت مایحتاج پارچه ای بسوی محوطه جمع آوری مایحتاج پارچه ای کثیف

·        محوطه مایحتاج پارچه ای کثیف به رختشویخانه

·        بارانداز دریافت به بخش خانه داری (درصورتیکه رختشویخانه ای وجود نداشته باشد)

 

ترجیحی

·        رختشویخانه به بخش خانه داری (انبار مایحتاج پارچه ای)

·        بخش خانه داری به قسمت تحویل و توزیع روپوش ها

·        بخش توزیع روپوش ها به رختکن کارکنان

·        قسمت پیشخدمت های خصوصی آموزش دیده به بخش خانه داری.

·        بخش خانه داری به آسانسورهای خدماتی.

 

اتاف ملحفه های کثیف

انبار ملحفه

انبار و تحویل روپوش

رختشویخانه

انبار لوازم

مدیریت رختشویخانه

 

 

                                       

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  | 

پروژه شهرک عظیم گردشگری و اقامتی کوهسنگی مشهد

این پروژه در زمینی به وسعت حدود 50 هکتار در ارتفاعات جنوب کوهسنگی مشهد با چشم اندازی بسیار زیبا و مشرف به شهر مقدس مشهد و حرم مطهر امام رضا (ع) قرار دارد. وضعیت طبیعی زمین و ارتفاعات موجود، نزدیکی به محور جاده آسیایی و دسترسی سریع و آسان به حرم مطهر، فرودگاه و ترمینال مرکزی شهر، موقعیت ویژه ای به پروژه داده است.

ارتباط و دسترسی به این مجموعه از دو نقطه، بزرگراه شهید کلانتری و شهرک طالقانی پیش بینی شده است. استقرار و جانمائی کاربریهای پروژه به دو بخش تقسیم شده که یک بخش کاربریهای عمومی و خدماتی و بخش دیگر به واحدهای اقامتی اختصاص داده شده است.

اربریهای اقامتی در بلندترین نقطه زمین و با فاصله زیادی از قسمتهای عمومی قرار گرفته و استقرار آنها به نحوی است که از سر وصدا و شلوغی دور بوده و محیط ساکت و آرامی برای گذراندن اوقات فراغت فراهم می گردد .

مزیت های نسبی

·                دسترسی آسان به شاهراه‌ های مشهد مقدس

·                چشم‌ انداز بی ‌نظیر و منحصر بفرد از سطح شهر مشهد (به ویژه حرم‌ مطهر)

·                امکانات رفاهی مناسب (فضای سبز اختصاصی، آلاچیق، کافی شاپ، آب نما و...)

·                رعایت استاندارهای ایمنی و سازه

·                رعایت خصوصی‌ سازی فضا در واحدها

·                بهره ‌گیری از زبده‌ ترین متخصصان صنعت ساختمان کشور

·                دسترسی آسان به مراکز تجاری

·                دسترسی به پایانه ‌ها

·                محیطی عاری از صدا

 

مشخصات پروژه

زیر بنای کل پروژه در حدود 140 هزار مترمربع می باشد که مشتمل بر کاربریهای عمومی و اقامتی است. کاربریهای عمومی با زیربنای 30000 مترمربع شامل دو مجموعه سرپوشیده ورزشی برای خانمها و آقایان، سالنهای اجتماعات و برگزاری جشنها، مجموعه دفاتر شرکتهای مهندسی و آژانسها، مجموعه های تجاری و مرکز خرید، نمایشگاه صنایع دستی استان، نمایشگاه گل و گیاه، مجموعه فرهنگی، تفریحی و خدمات رفاهی و همچنین مجموعه آبنما ، چایخانه سنتی ، کافی شاپ ها، کارواش، پلانتاریم، رختشویخانه و ... می باشد. کاربریهای اقامتی پروژه، شامل 800 واحد آپارتمانی و 75 واحد ویلایی با زیربنای 76000 متر مربع و یک هتل 370 اتاقه با زیربنای 34000 مترمربع می باشد.

 

واحد های ویلایی

از مجموع واحدهای اقامتی تعداد 75 واحد ویلایی در نظر گرفته شده است. واحدها در 3 تیپ (دوبلکس) طراحی شده است. ظرفیت و ترکیب طراحی ویلاها متنوع و شامل دو خوابه و سه خوابه ، دوبلکس به مساحت زیربنای 142 مترمربع تا 150مترمربع می باشد .

تمام واحدها مشرف به حرم مطهر می باشد و به طبیعت زیبا و متنوع ارتفاعات مجموعه دید دارند . در طراحی ویلاها سیستمهای گرمایشی و سرمایشی به طور مستقل پیش بینی شده است .

 

واحد های آپارتمانی

از مجموع واحدها تعداد 800 واحد آپارتمان در بخش اقامتی ساخته می شود . آپارتمانها در بلوکهای 9 طبقه (با همکف) طراحی شده است. ظرفیت و ترکیب طراحی آپارتمانها متنوع وشامل یک خوابه، دو خوابه، دوبلکس دوخوابه و سه خوابه به مساحت زیربنای از 52 متر مربع تا 145 متر مربع می باشد.

نیمی از واحدها مشرف به حرم مطهر و نیمی دیگر به طبیعت زیبا و متنوع ارتفاعات مجموعه دید دارند. تأسیسات گرمایی واحدها پکیج و تأسیسات ایمنی و حفاظت در مقابل سوانح مختلف پیش بینی شده است. تمام واحدهای اقامتی مجهز به سیستمهای سرمایشی و گرمایشی و با تمام امکانات رفاهی شامل یخچال، تلویزیون، مبلمان پذیرایی، تختخواب، لوازم طبخ غذا و کلیه ظروف مورد نظر در اختیار متقاضیان قرار داده می شود.

همچنین یک هتل با ظرفیت 370 اتاق و زیربنای 34000 مترمربع، با کلیه تسهیلات رفاهی مرتبط با هتل در مجموعه در نظر گرفته شده که در بلندترین نقطه ساخته خواهد شد.

بخش خدمات شامل پارکینگ عمومی و اختصاصی، تعمیرگاه و کارواش، اتاق نگهبانی و کل محوطه شامل فضاهای عمومی و تفریحی، مسیرهای دوچرخه سواری، زمینهای ورزشی روباز و مسیرهای تفرجگاهی بوده که در پروژه طراحی شده است.

ساختمان اداری

این مجموعه شامل 47 واحد اداری به زیربنای کل حدود 8300 مترمربع احداث گریده است. آپارتمان‌‌های اداری در یک بلوک 10 طبقه و با متراژهای متنوع احداث گردید.

 

 مشخصات فنی مجتمع گردشگری اقامتی آبادگران 

 واحدهای آپارتمانی    

 اسـکلت این بناها فـلزی و تاسیسات سرمایشی و گـرمایشی واحد های آپارتمانی از نوع اسپلیت یونیت و پکیج می باشد. آبـرسانی به واحد ها، از طریق شبکه آبرسانی داخلی و تغذیه از مـخزن ذخـیره 1000 متر مکعبی تأمین شده است.    

به جهت ایجاد محیطی مطلوب و عاری از آلودگی، فاضلاب د اخلی پس از جمع آوری به شبکه پیشرفته فاضلاب شهری اتصال می یابد. گاز رسانی به هر واحد از طریق شبکه گاز رسانی داخلی و از ورودی مجتمع ایستگاه گاز ورودی مجتمع صورت می پذیرد.

سیستم برق رسـانی و تاسـیسات الـکتریکی واحـد ها شـامل کـنتور برق مجزابرای هر واحد می باشد. بهره مندی از سیستم های صوتی _اعلان حریق _ آنتن مرکزی و برق اضطراری از دیگر مـزایای واحـد های آپـارتمانی مـی باشد.

 ساختمان اداری

 اسکلت ایـن سـازه فلزی و نمای آن ترکیبی از رنگ با ورق های آلومینیومی مـی باشد. به مـنظور ایجاد آرامش و محیطی مطلوب، جهت انجام امـور کاری؛ د ر طـراحی تاسـیسات مکانیکی و الکتریکی این مـجموعه توجه خاص صـورت گـرفته است، از جمله این موارد می توان به استفاده از کولر های گازی برای سرمایش و رادیاتور برای گرمایش واحد ها نام برد، همچنین نصب هوا ساز های مدرن جـهت تهویه هوای راهـرو ها و فضا های عمومی از دیـگر اقدامات مطلوبی است که صورت پذیرفته است. خصوصیات تاسیسات زیر بنایی که در آن شبکه آبرسانی از شبکه داخـلی تـامین می شود و شبکه فاضـلاب پس از جـمع آوری به شـبکه پیشرفته فـاضلاب شـهری مـتصل می شود، شبکه گازرسانی از ایستگاه گاز ورودی مجتمع، بصورت داخلی تامین می گردد، هـمگی مـؤید ایجاد بستـری منـاسب، برای جـلوگیری از حـوادث و مشکلات بعدی مجتمع های اداری می باشد. این ساختمان مجهز به سیستم صوتی - اعلان حریق و آنتن مرکزی می باشد.

 

تاسیسات واحدهای ویلایی

طراحی تأسیسات ویلاها تأسیسات سـرمایشی (کولر) و تأسـیسات گـرمایشی (رادیاتور) برای واحـدهای 142 و 150 متری و اسپلیت یونیت و کویل آبگرم برای واحد های 170 متری پیش بینی شده است آبرسانی به واحدها از طریق شبکه آبرسانی داخلی و تغذیه از مخزن ذخیره 1000 متر مکعبی تأمین شده است.

به جهت ایجاد محـیطی مطلوب و عـاری از آلودگی، فاضلاب داخـلی پس از جـمع آوری به شبکه پیشرفته فاضلاب شهری اتصال می یابد. گاز رسانی به هر واحد از طریق شبکه گاز رسانی داخلی و از ورودی مجتمع ایستگاه گاز صورت می پذیرد.  تاسـیسات الـکتریکی داخل واحـدهای ویلایـی بصورت مجزا برای هر واحـد تأمین می گردد.

 واحدهای ویلایی با سیستم نوین

اسکلت ایـن سـازه فلزی و نمای آن ترکیبی از رنگ با  ورق های آلومینیومی مـی باشد. به مـنظور ایجاد آرامش و محیطی مطلوب، جهت انجام امـور کاری؛ در طـراحی تاسـیسات مکانیکی و الکتریکی این مـجموعه توجه خاص صـورت گـرفته است ، از جمله این موارد می توان به استفاده از کولرهای گازی برای سرمایش و رادیاتور برای گرمایش واحدها نام برد.

همچنین نصب هوا سازهای مدرن جـهت تهویه و جلوگیری از حوادث و مشکلات بعدی مجتمع های اداری می باشد. این ساختمان مجهز به سیستم سوتی اعلان حریق و آنتن مرکزی می باشد.

 

دهکده اقامتی ـ بومی گردشگری الموت

پروژه دهکده الموت در مسابقه بین المللی پروژه آینده Mimim Ar future project award برنده دو جایزه شد. این مسابقه را گروه mipim و مجله Architectural Review هر سال در فستیوال بزرگ mipim در شهر کن فرانسه برگزار می کنند. تاکید این مسابقه بر کیفیت طراحی و توسعه پایدار است.

در این دوره در میان 200 شرکت کننده دو جایزه در بخش های پایدارترین طرح و دوباره سازی بافت به طراحی سمیه رخگیره و علی پولادی همکار طرح دهکده الموت تعلق گرفت.

طرح دهکده الموت به عنوان مرکز اقامتی بوم ـ گردشگری دریاچه اوان، با دوباره خوانی و الگوبرداری از میراث فرهنگی و طبیعی منطقه برای احیای محیط زیست، فرهنگ و میراث منطقه الموت پیشنهاد شده است.

در این دهکده معماری به عنوان واسطه ارتباط و همکاری بین گردشگر و جامعه بومی مطرح می شود. طرح با الگو بردای از ساختارها و روش های زیستی ـ بومی این جوامع چنان طراحی شده که در زمینه تامین انرژی، آب، غذا و مدیریت زباله، پسامند و فاضلاب خودکفا عمل کند.

بخش های مختلف دهکده عبارت انداز: اقامت گاه های روستایی، بازارهای دائمی و بازارهای روز برای فروش محصولات کشاورزی و صنایع دستی در فضاهای باز و سرپوشیده، مراکز اجتماعی برای برگزاری جشن ها و مراسم آیینی و همچنین همایش های علمی، کارگاه های عصاره گیری و بسته بندی محصولات کشاورزی، مرکز ICT برای فروش محصولات محلی در شبکه جهانی و زمین های کشاورزی برای کشت گیاهان دارویی و مواد غذایی این بخش ها امکان تبادل اطلاعات میان محققان و بازدیدکنندگان را با جامعه محلی و همچنین مشارکت بوم ـ گردشگران و گردشگران روستایی را در فعالیت های کشاورزی، فرهنگی، آئینی، حرفه ها، جشن ها و فعالیت های ورزشی فراهم می کند.

الگوها و استراتژی های بومی که در تلفیق با راهکارها و تکنولوژی روز مورد استفاده قرار گرفته اند، به این شرح اند:

Û  طراحی دهکده براساس فرم پلکانی بستر آن که امکان استفاده از تابش مناسب آفتاب و خاک و حفاظت بناها در پناه آن و همچنین تقویت روابط اجتماعی در قالب کارکردهای معماری را فراهم می کند.

Û   تامین انرژی و ذخیره آن به وسیله راهکارهای انفعالی از جمله:

Û  به حداقل رساندن تبادلات حرارتی نامطلوب از طریق بکارگیری و احیای روش های بومی و عناصر به کاررفته در این نوع معماری.

Û   به کارگیری خازن های زیرزمینی و تلفیق آن با معماری بومی منطقه

Û   بکارگیری راهکارهای سرمایشی با برف و یخ

Û   به کارگیری سیستم های تهویه طبیعی و ...

Û   به کارگیری سیستم های مدیریت آب و بازیافت آن برای استفاده مجدد

Û  راهکارهای تفکیک و بازیافت زباله های تر و خشک و راه حل هایی برای به کارگیری مناسب آن ها در منطقه، بدون نیاز به حمل و نقل

Û   به کارگیری مصالح خاکی به شکل خشت تقویت شده با تثبیت کننده ها و دیگر مصالح بومی

Û  اختصاص زمین های فرادست دهکده به کشت محصولات کشاورزی و گیاهان دارویی که باعث مشارکت بوم ـ گردشگران در فعالیت های کشاورزی و عمل آوری گیاهان دارویی و تبادل اطلاعات آن ها با جامعه بومی می شود و به خودکفایی دهکده از نظر تامین مواد غذایی و کسب درآمد از طریق فروش محصولات دارویی کمک می کند.

Û   گزارش این مسابقه در مجله Architectural Review شماره مارچ 2008 چاپ شده است.

 

 

مجموعه اقامتی چالدره

مجتمع تفریحی اقامتی چالدره در بهترین منطقه توریستی تنکابن با چشم اندازی بی‌نظیر از طبیعت زیبای جاده دوهزار در حاشیه رودخانه چالدره احداث گردیده است.

طراحی زیبا و نقشه‌های متنوع کلبه‌های جنگلی ، به همراه استفاده از مصالح مرغوب وطراحی مدرن، فضایی آرامش بخش را در دل طبیعت پدید آورده است.

این پروژه در زمینی به وسعت 110 هکتار و در 2 فاز در حال احداث است.


فاز 1:

فاز یک شامل 70 کلبه اقامتی در 3 تیپ : توسکا ( حدود 40 متر مربع)- افرا ( حدود 65 متر مربع) و بلوط ( حدود 90 مترمربع ) می ‌باشد.

 

کلبه های توسکا:

·        تعداد این کلبه ها 22 واحد

·         در ناحیه شمال، شمال شرقی و شمال غربی پارک، در حاشیه رورخانه‌های دو هزار

·        دارای سرویس خواب برای 4 نفر

·        هر واحد دارای سرویس بهداشتی، آبگرمکن برقی، حمام و لوازم استحمام

·        گرمایش و سرمایش، توسط یک دستگاه مستقل اسپلیت یونیت تأمین می‌‌گردد.

·        کلبه‌ها دارای یخچال و چای ساز بوده جهت تهیه نوشیدنی سرد و گرم می باشد.

·        در قسمت بیرونی کلبه‌ها، باربکیو( کباب پز) بوده  و برخی از واحدها در داخل اجاق دارند.

 

کلبه های افرا:

·        تعداد این کلبه ها 22 واحد

·        در ناحیه جنوب و جنوب غربی پارک و در حاشیه رودخانه دو هزار

·        دارای یک خواب، سالن پذیرایی، آشپزخانه خانه و سرویس بهداشتی و حمام است

·           گرمایش و سرمایش مشابه کلبه های توسکا اسپلیت یونیت تأمین می‌گردد.

·        کلبه ها مجهز به یخچال و چای ساز 

 

کلبه های بلوط:

·        تعداد این کلبه ها 20 واحد

·        در سمت غربی پارک و در حاشیه یال مرکزی جنگل و در ارتفاع 3 متری

·        دارای دو اتاق خواب، سالن پذیرایی، آشپزخانه و سرویس بهداشتی و حمام

·        گرمایش و سرمایش توسط اسپلیت

·        کلبه‌ها دارای تراس می‌باشند.

 

فاز 2:

با توجه به متراژ ایده‌آل، خدمات یکسان در تیپ‌ها و نوع مالکیت که به صورت زمانی است برنامه احداث 70 کلبه توسکا در این فاز لحاظ گشته و اجرا خواهد شد.


هتل داتایی

پولاوانگاهری ـ مالزی

تاریخ بهره برداری: 1993

طرح: کوده معماری کری هیل

کارفرما: مرکز فرهنگی ـ تفریحی ـ داتایی

سرمایه گذاران در اکثر موارد فرصت ارزشمند القتاط توریسم تجملی را با ظرافت ها و حساسیت های محیط زیست نادیده انباشته و به روش های آسانتر، گرانتر و دارای تجمل بیشتر گرایش می یابند. حال اگر در پاره ای از موارد، طرحی بتواند به این تلفیق یا در تطبیق نیازهای کارفرما و محیط سرمایه گذاران و معماران دست یازد، بدون شک هتل 5 ستاره ی Datai واقع در بهترین نقطه جزیره ای در شمال مالزی مثال خوبی از این گونه است.

این هتل سمبلی از هماهنگی میان عوارض زمین و شکل ساختمان ـ سنت ها و جذب توریست، روش های بومی و مدرنیسم است. بدین منظور معمار استرالیایی herry hill، برای طراحی در این محوطه 750 هکتاری انتخاب شد. زمین ها شامل ساحل، جنگل و یک اکوسیستم حساس از مرداب ها، نهرها و زندگی وحشی طبیعت بود. شاخص ترین عنصر منطقه، یک برآمدگی تیز بود که به سمت کناره آب کشیده شده بود.

وجود تپه باعث شده که هتل دور از ساحل قرار گرفته و تاثیرش بر کناره آب کاهش پیدا کند. قرارگیری مجموعه روی تپه، مناظری دیدنی را به وجود آورده و کمک کرده که قسمت اعظم جنگل دست نخورده باقی بماند. تصمیم دیگر معمار این بود که هتل را به ساختمان های مجزا، غرفه هات و ویلاهای مجزا تقسیم کند که هم سنگینی مجموعه کاهش یابد هم با ایجاد انعطاف در قرارگیری در سایت قطع درختان به حداقل برسد. هتل شامل 84 اتاق که در 4 بلوک مستقیم و به وسیله ی مسیرهای پیاده روباز به هم وصل می شوند و دور یک استخر شنا قرار گرفته اند. به علاوه چهل ویلای مستقل نیز روی شیب کمتر ساحیت بین تپه و ساحل قرار گرفته اند.

محیط های عمومی مثل رستوران ها، چشمه آب معدنی و یک خانه ساحلی در اطراف ساحیت پخش شده اند و نحوه قرارگیری آنها از یک ساختمان بومی محلی الهام گرفته شده است.

عناصر متعدد مجموعه از سنت های بومی ساختمان پیرومی می کنند. ساختمان های رو پایه ای چوبی یا سنگی ساخته شده اند که از رطوبت زمین در امان باشند. از طاقنماهای متعدد برای جلوگیری از بارش باران استفاده شده است. از مصالح ساختمانی بومی و به خصوص از الوارهایی که از جنگل استخراج شده اند به طور وسیعی استفاده گردیده است. ساختمان ها آمیزه ای جذاب از روش های ساختمانی سنتی و معاصر هستند.

نازک کاری، سفت کاری، اتصالات و مصالح ساختمانی با هم ترکیب شده اند. کیفیت کار تمام شده در مالزی غیرمعمول است و به صورت یک نمونه جدید برای ساختمان سازی منطق در آمده است ساختمان طوری طراحی شده است که گرمایش و سرمایش طبیعی دارد.

Didier urfort معمار داخلی از ابتدای پروژه با آن همکاری کرده و تعدادی از جزئیات معماری را نیز مانند یک الگوی را در هتل شکل می دهند، طراحی کرده. چون چوب های محلی در فضای داخلی بکار رفته اند، مصالح ساختمانی غالب هستند یکپارچگی زیادی بین داخل و خارج هتل وجود دارد.

 

ضوابط و استانداردها

ورودی

ورودی ها نقش مهمی در جدا کردن سراسری ورودی از شرایط آب و هوایی بیرون دارند. در طراحی ورودی ها تا حد ممکن باید جهت باد غالب منطقه در نظر گرفته شود و علاوه بر آن امکان دید آنها از خیابان و در حیاط در حد مناسب وجود داشته باشد.

ورودی فضای حایل بین داخل و خارج ساختمان که شامل پیش ورودی، فیلتر و پس ورودی می گردد.

در قسمت پیش ورودی که مجاور خارج ساختمان است معمولا پله، نورپرداز مکانی برای نشستن انتظار و باغچه های کوچک و همچنین گلدان ها قرار می گیرند در ورودی به عنوان فیلتر می باشد و فضای پس ورودی که  در ارتباط با داخل ساختمان می باشد شامل قسمت کفش، قفسه هایی برای آویزان کردن لباس و چتر می گردد. به طور معمول یک سرویس بهداشتی مرتبط با ورودی در کنار آن قرار می گیرد.

آشپزخانه نیز بهتر است با ورودی ارتباط مستقیم داشته باشد و در عین حال که از ورودی به داخل خانه دید کامل وجود نداشته باشد بدین معنا که فرد غریبه از ورودی به تمام خانه از نظر بصری اشراف نداشته باشد بدین معنا که فرد غریبه از ورودی به تمام خانه از نظر بصری اشراف نداشته باشد. به طور معمول با توجه به مساحت خانه فضایی در حدود 2 تا 4 متر برای ورودی کافی است.

بهترین عرض برای در ورودی خانه 20/1 تا 50/1 می باشد که به صورت دو لنگه طراحی گردد. لنگه های در 20/1 بهتر است به صورت 30 سانتی متر و 90 سانتی متر تعبیه شود. بهترین مصالح برای درهای ورودی با توجه به عملکرد آن در رابطه با نما و زیبایی خانه چوب می باشد که البته باید تمهیدات لازم جهت ایمنی و ضد حریق بودن آن درنظر گرفته شود.

بهتر است سایبانی در ابتدای ورودی اصلی و دربهای اصلی برای محافظت افراد در مقابل آب و هوای نامساعد تعبیه شود و در صورت لزوم، روشنایی، علائم راهنما و وسایل حرارتی بیافزایند. برای عبور وسایل نقلیه، ارتفاع منابی برای سایبان درنظر بگیرید.

 

فضای نشیمن

فضای نشیمن فضایی است که در آن کل افراد خانواده در کنار هم جمع می شوند، با هم بحث و گفتگو می کنند، به تماشای تلویزیون می پردازند و بسیاری کارهای دیگر. بنابراین می تواند مهمترین بخش خانه باشد. فضای نشیمن مرکز فعالیت روزانه است و عملکردهای مختلفی در آن انجام می شود و شامل فضاهای مختلفی می گردد: فضای تجمع خانواده فضای نهار خوری، فضای مطالعه و سایر موارد.

جهت و طراحی فضای نشیمن باید به گونه ای باشد که از نور طبیعی مناسب برخوردار باشد. بهترین جهت برای نشیمن جهت جنوبی ساختمان است تا از نور جنوب بهره مند گردد.

نشیمن می تواند به صورت خصوصی و نیمه خصوصی باشد. خصوصی بیدن معنا که فقط اعضای خانواده به آن دسترسی داشته باشند و نیمه خصوصی که محل پذیرایی مهمان می باشد.

در بعضی از خانه ها اتاقی جهت پذیرایی از مهمان تعبیه می شود و از ارتباط بصری مهمان با دیگر فضاهای خانه جلوگیری به عمل می آید. بهتر است طراحی فضای پذیرایی مهمان و قسمت های خصوصی خانه به گونه ای باشد که هنگام پذیرایی از مهمان در عملکردهای دیگر فضاها اختلالی به وجود نیاید و حریم ها به طور کامل رعایت شود.

بخش های مختلف فضای نشیمن شامل محل تجمع خانواده، پذیرایی مهمان، فضای نهارخوری، فضای تماشای تلویزیون، فضای مطالعه و ... می شود که می تواند به صورت مجفر، 24 مترمربع برای 2 تا 4 نفر، 26 مترمربع برای 5نفر، 28 متر برای 6 نفر.

 

آشپزخانه

در آشپزخانه ای که معمار طراحی می کند، عناصر مختلف به گونه ای چیده می شود که امکان جابه جایی و تغییر آن ها وجود ندارد. این عناصر ممکن است شامل میز کر، فضای انبار و حتی یک اجاق گاز برقی باشد. معمول ترین مصالح مورداستفاده در ساخت وسایل آشپزخانه عبارتنداز:

چوب، تخته چندلا، نئوپان و پلاستیک، قفسه ها معمولا از چوب یا نئوپان یا روکش پلاستیک ساخته می شود و قفسه های فلزی برای نگهداری قوری و تابه مناسب است. در صورت محدود بودن فضا، بهتر است از درهای کشویی یا تاشو استفاده کنیم؛ چون این درها هنگام باز شدن فضای اضافی اشغال نمی کنند.

آشپزخانه ها باید در جهتش شمال شرقی یا شمال غربی طراحی شوند و بهتر است در مجاورت باغچه باشند. علاوه بر ان بهتر است پنجره ای رو به در باغ حیاط در ورودی محل بازی بچه ها یا پاسیو داشته باشند. در طراحی فضای داخل ساختمان نیز، به طور مناسب در رابطه با محل نگهداری ظروف اتاق نهارخوری و اتاق خدمات در نظر گرفته شوند. اگرچه آشپزخانه نوعی فضای کار در داخل خانه محسوب می شود ولی در طراحی آن باید دقت و توجه کافی صورت گیرد زیرا خانم خانه مدت زیادی از روز را در آنجا سپری می کند و همچنین اگر آشپزخانه دارای میز نهارخوری یا بوفه باشد.

به عنوان محلی برای دور هم جمع شدن و ملاقات اعضای خانواده نیز مورد استفاده قرار می گیرد. وسایل آشپزخانه باید به گونه ای چیده شود که هنگام استفاده از آنها حداقل راه رفتن لازم باشد. در ضمن فضای کافی برای حرکت نیز وجود اشته باشد. باید سعی شود میزان کار ایستاده به حداقل برسد. علاوه بر آن با انتخاب صحیح ارتفاع می توان از خم شدن و حرکت های مضر برای بدن جلوگیری کرد. نورپردازی مناسب محیط کار از دیگر عوامل موثر است.

 

 

اتاق های خواب

طراحی اتاق خواب و سوئیت های مستقل، که به طور واضح و بیشتر طراحی داخلی است تا یک مسئله معماری بخش مهمی از مسئولیت های کاری معمار را تشکیل می دهد علاوه بر طراحی فضاهای عمومی این کار یکی از دو ظیفه اصلی طراحی داخلی نیز می باشد.

پلان اتاق های خواب با تصمیماتی که طراحان در زمان طراحی شماتیک می گیرند یعنی آن هنگام که ابعاد و اندازه دهانه ها تمامی شکل های غیرمعمول اتاق ها و ترکیب و اختلاط اتاق ها تعیین می شود ارتباط نزدیکی دارد.

 

تخت خواب

اتاق های خواب دارای انواع چیدمان هستند که معمولا به وسیله نوع تخت و تعداد دهانه های اتاق معرفی می شوند.

برای بعضی از جزئیات چیدمان و مبلمان اتاق، نظرات مختلفی وجود دارد. برای مثال بسیرای از شرکت های گرداننده هتل، بر این عقیده اند که تلفن باید در کنار تخت خواب قرار گیرد، در حالیکه بعضی دیگر ترجیح می دهند که تلفن در فضای کاری اتاق واقع گردد.

به همین ترتیب، تعدادی از گردانندگان ترجیح می دهند که پرده ها از نوع laminated و بصورت یکپارچه باشند تا از تعداد میل پرده ها کاسته گردد، درحالیکه بعضی دیگر ترجیح می دهند که پرده ها چند لایه و مجزا باشند (که این شامل پرده تاریک کننده زیرین و پرده تزئینی روی آن است)، تا بدین ترتیب، خشکشویی و نگهداری آنها ساده تر گردد طراح باید در طرح های خود موارد متضاد در اتاق، از لحاظ ایمنی و آسایش و هزینه را متعادل سازد و همزمان سلیقه های گوناگون مشتریان متفاوت را مدنظر داشته باشد.

تخت ها می توانند به صورت دو نفره، تک نفره، یا 2 طبقه و به صورت ثابت یا تاشو باشد.

برای ایجاد شرایط بهتر خواب، طول تخت باید 250 میلی متر بلندتر از قد فرد باشد. با توجه به میانگین قد افراد اندازه های استاندارد تخت عبارتنداز:

1900* 900 میلی متر

1900 * 1000 میلی متر

2000 * 1000 میلی متر

2000 * 1600 میلی متر

2000 * 2000 میلی متر

برای راحتی بیشتر باید در هر دو طرف تخت فضایی به عرض 600 تا 750 میلی متر برای حرکت وجود داشته باشد این فضا برای آماده کردن تخت و حرکت کنار آن لازم است و اگر کمدی به موازات تخت قرار داشته باشد، امکان باز و بسته شدن در کمد نیز وجود دارد.

بهتر است در سمت راست یا چپ تخت های دو نفره کمدهایی قرار داده شود. همچنین وجود میز یا تختی برای قرار دادن چراغ مطالعه و چیزهای دیگر نیز لازم است. علاوه بر چراغ مطالعه نورپردازی کل اتاق نیز باید مورد توجه قرار گیرد. در اتاق خواب به ازای هر نفر 1 متر کمد لباس لازم است. اگر در اتاق فضای کافی برای این کمد وجود نداشته باشد از فضای راهرو می توان برای این منظور استفاده کرد. علاوه بر این حداقل یک آینه تمام قد نیز لازم است بهترین راه حل استفاده از کمدهایی است که در آن آینه دارد.

 

مبلمان کاربردی در فضاهای اقامت موقت

·    تخت کوئین سایز یا کینگ سایز با عرض 180 سانتی متر: استفاده از تخت های کوچکتر از تخت ینگ سایز دومتری، فضای بازتری ایجاد می کند.

·    کاناپه قابل تبدیل به تخت یا تخت های دیواری: این نوع تخت ها فضای باز بیشتر و نیز انعطاف پذیری را به وجود می آورند و به عنوان تخت ثانویه ای در کنار تخت دوبل، کوئین یا کینگ سایز و یا به صورت تنها، در اتاق نشیمن بکار می روند.

 

در خانه های اجاره ای کمدهای قابل حمل و جداگانه ای مناسب تر است. در خانه های که فضا کم است باید از کوچک ترین فضا نیز استفاده کرد. بدین منظور بهتر است از کمدهای جاشو در دیوار استفاده شود. کمدها یا اشکاف های واقع در دیوار بین اتاق خواب ها بهترین حالت است. باید توجه داشت که متمرکز شدن کمدهای لباس در دیوار خارجی ساختمان مناسب نیست. در این راستا عایق بندی و تهویه خوب نیز از اهمیت زیادی برخوردار است؛ به ویژه برای اتاق هایی که کمد لباس دارد.

 

حمام و توالت

بهترین محل برای حمام در مجاورت اتاق خواب ها و توالت است (البته اگر توالت با حمام یکجا نباشد) جوان تر ها معمولا از دوش استفاده می کنند و افراد مسن تر تمایل بیشتری به وان دارند.

اگر در خانه فضای کافی وجود نداشته باشد و آشپزخانه نیز بسیار کوچک باشد از فضای حمام می توان برای قراردادن ماشین لباس شویی و سبد لباس های کثیف استفاده کرد.

حمام های که با توالت یکجا هستند باید دارای تمام تجهیزات بهداشتی باشند تا همه نیازهای ساکنان ساختمان را برآورده سازند. در هر حال بهتر است توالت و حمام دارای دو در مجزای قفل دار باشند. این مساله در مورد ساختمان های که بیش از پنج شکنه دارد از اهمیت بیشتری برخوردار است. حمام و توالت یک جا ممکن است از اتاق خواب قابل دسترسی باشد. در این حالت حمام و توالت دیگری لازم است که از راهرو قابل دسترسی باشد. در حمام معمولا یک وان، دوش و یک دستشویی تعبیه می شود و در توالت یک توالت سیفون دار و یک دستشویی قرار می دهند.

برای صرفه جویی در هزینه ها و برخی مزایای فنی، بهتر است آشپزخانه حمام و توالت دارای یک داکت مشترک باشند. ساختمان های چند طبقه باید سعی شود که دیوارهای دارای اجزاء تاسیساتی مربوط به حمام و توالت در تمام طبقات و در بالای یکدیگر قرار گیرند. این کار علاوه بر افزایش سهوت کار مقرون به صرفه نیز هست. با این حال سیستم لوله کشی فاضلاب دو حمام مجاور در دو واحد آپارتمانی مجزا نباید مشترک باشد.

 

 

مصرف آب برای

میزان مصرف آب (لیتر)

دمای آب (درجه ی سانتیگراد)

زمان تقریبی مصرف آب (حداقل)

شست و شو دست ها

5

37

2

صورت

5

37

2

دندان

5. 0

 

3

پاها

25

37

4

تمام بدن

40

38

15

موی سر

20

38

10

استحمام بچه ها

30

40

5

استحمام کامل

160-140

40

15

استحمام در وان

40

40

8

استحمام با دوش

75-40

40

6

آرایش: اصلاح صورت

1

37

4

جدول 1: میزان نیاز به آب گرم، دما و مدت استفاده از آب گرم در آب گرم کن های خانگی

 

حمام و توالت باید رو به شمال باشد و بهتر است روشنایی و تهویه آنها به روش طبیعی باشد. برای تامین شرایط آسایش لازم است در هر ساعت حداقل چهار بار هوای اتاق تهویه شود. دمای حمام نیز بهتر است بین 22 تا 24 درجه سانتی گرداد باشد. برای توالت خانه ها دمای 20 سانتی گراد مناسب است؛ ولی توالت اداره ها و ساختمان های عمومی دمای مناسب بین 15 تا 17 درجه سانتی گراد است.

در حمام معمولا رطوبت زیاد است. از این رو برای انجام عایق بندی باید دقت کافی صورت گیرد. سطوح و دیوارهای حمام باید به گونه ای باشد که تمیز کردن و شستن آنها آسان باشد و گچ سقف نیز باید در برابر این شرایط مقاوم باشد. در ضمن کف حمام باید طوری باشد که پا روی آن سر نخورد.

عایق صوتی نیز باید به گونه ای باشد که سر و صدای حاصل از اتاق های مجاور بیش از 35 دی سی بل نباشد. برای استفاده از وسایل برقی موردنیاز در حمام در کنار آینه باید حداقل یک پریز برق محافظ دار در ارتفاع 30/1 متری نصب شود. علاوه بر این، تجهیزات زیر را باید برای حمام و توالت پیش بینی کرد: کمد، حوله ها، وسایل بهداشتی، داروها و لوازم آرایشی (تا حد امکان قفل دار) آینه، چراغ، آب گرم، آبگرم کن کمکی، میله حوله، دستگیره بالای وان حمام جای دستمال کاغذی لوله ای و جای مسواک، صابون و غیره.

 

راهروها و پاگردها

حداقل عرض راهروها و پاگردها 1 متر می باشد و بر پایه عرضی است که دو نفر به راحتی می تواند از کنار هم عبور کنند. در محل هایی که راهروهای طولانی لازم است عرض راهروها با توجه به عواملی نظیر چگونگی قرارگیری درها (اینکه در یک طرف راهرو قرار گیرند یا در هر دو طرف آن) فاصله درها از یکدیگر و میزان رفت و آمد پیش بینی شده تعیین می شود. درها نیز در صورت امکان باید به طرف داخل اتاق ها باز شوند.

 

پارکینگ ها

هر ماشین فضایی در حدود  متر نیازمند می باشد. در صورتی که به همین فضا برای بیرون آمدن از پارکینگ نیازمند است. اگر دو ماشین کنار هم پارک شود عرض 5 متر لازم را می توان به 4 تقلیل دارد. در پارکینگ هایی که وسایل نقلیه کوچک توقف می کنند ارتفاع سقف حداقل باید 50/2 متر باشد. بار وارد بر کف نیز باید طبق قوانین و استانداردهای محلی باشد.

پارکینگ می تواند در فضای باز تعبیه شود یا فضایی کاملا بسته اما بهترین حالت ایجاد فضای نیم باز برای پارکینگ است تا ضمن محافظت در مقابل عوامل جوی امکان تهویه طبیعی به خوبی وجود داشته باشد. می توان خانه ها را طوری طراحی نمود که پارکینگ در فضایی نیم باز قرار گیرند و اگر در فضای باز قرار دراد برای آن سایبان خودرو تعبیه گردد. بهتر است از لایه های گیاهی برای زیباسازی محیطی که اتومبیل در آن پارک می شود استفاده نمود. شیب ورودی و خروجی پارکینگ باید از 14 درصد کمتر باشد.

عوامل دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد عبارتنداز: نورپردازی، تهویه طبیعی، دید خوب به فضای بیرون و فضای سبز.

 

سایبان خودرو

پارکینگ های که به صورت سایبان هستند (ترجیحا دارای دیوار در طرفین) هم از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه هستند و هم فضای کمتری را اشغال می کنند. البته بهتر است از ترکیبی از سایبان محل قفل دار برای دوچرخه استفاده شود. این سایبان معمولا به صورت قطعات جداگانه مانند میله های چارچوب سقف و پیچ و مهره و ناودان و لوله های دفع آب موجود هستند که آنها را می توان سوار کرد به کار برد.

سیستم های ساختمانی

سیستم امنیت ضد حریق

طبق مقررات ساختمانی، موارد زیر را در ساختمان باید مدنظر قرار داد:

·        اشتغال پذیری مصالح ساختمانی

·        مدت زمان تداوم مقاومت اجزاء ساختمانی که براساس درجه بندی آتش پادی مشخص می شود.

·        یکپارچگی و یکدست بودن درزبندی گشودگی ها

·        چیدمان و یکدست بودن درزبندی گشودگی ها

·        چیدمان و ترتیب مسیرهای فراز

 

هدف اصلی جلوگیری از گسترش آتش است، جلوگیری از گسترش دود و تسهیل گریز افراد از محل آتش سوزی. سیستم های امنیتی ضد حریق در این حالت شامل سیستم های هشداردهنده آتش و دود سیستم های افشانه ای، خاموش کننده های آب فشان، تجهیزات خاموش کننده با دی اکسیدکربن، خاموش کننده های پودری، کفی و سیستم های خودکار تهویه و دود می باشد.

برای ساختمان های مسکونی یک طبقه استفاده از سیستم های آتش یاب و خاموش کننده های آب فشان مناسب است. ضمن اینکه موای و مصالحباید طوری انتخاب شوند که مقاومت مناسبی در موقع آتش سوزی از خود نشان دهند. در عین حال که حرارت آزاد شده از آنها زیاد نباشد. استفاده از درب های ضد حریق، فرش ضد آتش، پنجره های مقاوم در برابر حریق و روکش های مناسب ساختمانی مواردی است که در مورد مصالح ساختمانی باید رعایت شود.

 

اکوستیک

در خانه های تک واحدی مواردی که نیاز به عایق بندی صورتی دارد به قرار زیر است:

ـ اتاق های خوب های مجاور هم

ـ سرویس های بهداشتی

ـ موتورخانه

ـ بازشوها

بازشوها ضعیف ترین بخش های هر فضا در مقابل عایق بندی صوتی می باشند که می توان دربها و پنجره هایی تعبیه نمود که مقاومت بهتری داشته باشند. مخصوصا بازشوهایی که مجاور مسیر سواره هستند باید در مقابل سرو صدای عبور وسایل نقلیه مقاومت بهتری دشاته باشند. جداره های مجاور و موتورخانه به علت سر و صدای ناشی از تاسیسات مکانیکی نیاز به عایق بندی دارند. اتاق های خواب مجاور هم مخصوصا اتاق والدین و همچنین سرویس های بهداشتی نیازمند عایق بندی صوتی هستند.

بهتر است طراحی فضاهای داخلی ساختمان به گونه ای باشد که از سرو صدای خارج ساختمان به دور باشد. در صورت نیاز می توان از حریم سبز برای کاهش آلودگی صوتی استفاده نمود.

 

نورپردازی

نورپردازی به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم قابل اعمال است. در نورپردازی مستقیم مقدار روشنایی لازم با مقدار نسبتا کمتری جریان برق ایجاد می شود. درحالی که برای همان روشنایی در حالت غیرمستقیم تقریبا 3 برابر نیروی برق لازم است.

نورپردازی غیرمستقیم می تواند حس درخشندگی اتاق را بدون خیرگی چشم حتی با میزان نورپردازی پایین به وجود آورد. به طور کلی ترکیبی از حالت مستقیم و غیرمستقیم برای نورپردازی فضاهای مختلف توصیه می شود. فضاهایی مانند آشپزخانه و نشیمن باید از نور کافی برخوردار باشند زیرا که محل کار و فعالیت شبانه روزی می باشند. برای ورودی و نورپردازی فضای سبز بهتر است از حالت غیرمستقیم و لایه لای گیاهان استفاده نمود.

 

جهت هدایت افراد در یک مسیر می توان از نورپردازی (بهتر است غیرمستقیم باشد) در کف یا سقف استفاده کرد

 

تاسیسات مکانیکی

افزایش راندمان تاسیسات مورد استفاده در سرمایش و گرمایش ساختمان:

اصولا به کار بردن تاسیسات مکانیکی در ساختمان ها، عمدتا به خاطر تامین آسایش حرارتی است. منظور از آسایش حرارتی، شرایطی است که در آن عموم افراد حاضر در یک مکان، نه احساس سرما داشته باشند و نه گرما.

در گذشته، نظر اکثر مهندسان تاسیسات بر تامین دمای 24 یا 25 درجه، در جهت حصول آسایش حرارتی قرار داشت. اما تحقیقات جدید ناشن می دهد که دمای موردنظر در تابستان چند درجه سردتر و در زمستان چند درجه گرمتر از هوای محیط بیرون است.

 

..... آسایش حرارتی برای ماه های سرد و گرم سال:

.... ماه های سرد سال: از 20 درجه بیشتر نشود.

.... ماه های گرم سال: از 28 درجه کمتر نشود.

 

تاسیسات مکانیکی ساختمان

1.      تاسیسات گرماساز

2.      تاسیسات سرما ساز

3.      تاسیسات هواساز

4.      تاسیسات مخصوص تامین آب گرم ساختمان

 

برای سیستم های مکانیکی موجود در ساختمان های ایران، دو راهکار اصلی جهت صرفه جویی در مصرف انرژی آنها به نظر می رسد:

1.      استفاده بهینه از سیستم های موجود

2.      مجهز شدن تولید این سیستم ها به فن آوری روز

 

از لحاظ اقتصادی، مورد اول در اولویت ها قرار داشته و با هزینه های اندک نتایج قابل ملاحظه ای به دست می دهد.

 

استفاده بهینه از سیستم های موجود

1.      در اولین گام، منبع تولید گرما باید کنترل پذیر باشد.

2.      مواضع موردنیاز برای سرمایش و گرمایش کنترل پذیر باشند.

در حال حاضر کنترل موردنظر ردیف 2، در مورد سیستم فن کویل به صورت نسبتا مناسبی انجام پذیر می باشد.

 

تاسیسات گرماساز

تعداد کنترلرهای موجود در یک سیستم، تاثیر زیادی بر میزان صرفه جویی آن دارد. موارد زیر باید مدنظر قرار گیرد.

1.      مساحت کل فضای مورد بررسی از 300 مترمربع کمتر نباشد.

2.      کاربری محیط یکسان باشد

3.      پایانه های حرارتی مشابه باشند

4.      جهت گیری اتاق ها یکسان باشد ( همه شمالی یا جنوبی)

5.      شاخص خورشیدی فضاها در یک حد باشد.

6.      گروه اینرسی حرارتی فضاها یکی باشد.

 

برهمین اساس، استفاده از یک دیگ برای گرم کردن فضاهای بیش از 1000 مترمربع مجاز نیست. کنترلر مربوط به خود مولد گرما یا سرما ممکن است بیش از یک دعدد باشد. توصیه می شود، چنانچه مساحت گرم شده از 1000 مترمربع بزرگتر است، برای بررسی بهتر سیستم های مربوطه، از کنتور مجزا برای آنها استفاده گردد. به طور کلی لازم است تاسیسات گرمایش (همانند دیگ)، مخزن های آب گرم، مدارهای گردش آب، عایق کاری شده در معرض هوای آزاد قرار نداشته باشد.

 

تجهیزرات سرماساز

استفاده از پنکه و کولر آبی، به طور کلی سیستم های سرماساز از نوع برودت تبخیری بهترین گزینه جهت ایجاد دمای متعادل می باشد.

 

تجهیزات هواساز

تجهیزات هواساز یا تهویه مطبوع، انواع گوناگون دارند. ساده ترین نوع آنها تهویه دستشویی و آشپزخانه است که هوای گرم و مرطوب را به بیرون می دمد و باعث ورود هوای تازه از درها و پنجره ها می شود.

دستگاه های هواساز با استفاده از هر نوع فیلتری، قادر به کنترل یک یا چند آلاینده  (ئیدروکربنها، ذرات معلق و ...) می باشند. میزان نیاز یک فرد به هوای تازه باید در حالت های مختلف فعالیت بدنی محاسبه شود.

حجم هوای تازه ورودی توسط هواساز نباید بیش از 2/1 برابر نیاز افراد حاضر در محل باشد. میزان بیشتر هوای تازه، باعث اتلاف انرژی صرف شده برای تامین آسایش حرارتی محیط می شود.

نکته قابل توجه این است که وزش هوای سرد برای افراد مطبوع است ولی وزش هوای گرم خیز، پس توصیه نمی گردد، کانال هواساز یا سیستم گرمایی ادغام شود.

 

سیستم های تامین آب گرم مصرفی

طبق مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، چنانچه تامین آب گرم موردنیاز با سیستم برقی انجام می شود، قوانین سخت گیرانه تری در صرفه جویی انرژی باید لحاظ شود.

منطقی است که مولد گرما و لوله ها حتما داخل ساختمان قرار داشته باشند. حتی دیگ انبساط هم بهتر است داخلی فضای بام باشند و نه روی بام.

اصولا استفاده از سیستم مرکزی برقی برای تامین آب گرم توصیه نمی شود. (با توجه به مصرف زیاد انرژی این تجهیزات) در عوض دستگاه های برقی برای تامین آب گرم فوری که مستقیما روی شیرهای دستشویی قابل نصب هستند، راندمان خوبی از خود نشان می دهند.

برای خانه های تک واحدی و زیر 150 مترمربع بهتر است از آب گرمکن های دیواری گازی استفاده شود که مقرون به صرفه است.

 

برنامه ریزی فیزیکی

در این بخش سعی شده است ابعاد و اندازه موردنیاز فضاها از طریق نتایج بدست آمده از بخش قبل محاسبه گردد.

ابعاد موردنیاز برای قسمت های مختلف ویلاهای اجاره ای:

برای بدست آوردن مساحت موردنیاز برای هر فضا مبلمان فضا به صورت پیش فرض درنظر گرفته شده است و از طریق آن و نتایج بدست آمده از استاندارد مساحت تقریبی فضاهای مختلف هر یک از ویلاها محاسبه شده است.

ابعاد و اندازه های قسمت های مختلف ویلا

 

ورودی

با درنظر گرفتن فضای کفش کن و کمد لباس و فضای رفت و آمد

فضای رفت و آمد

مناسب: 25/2 = 50/1 * 50/1

حداقل: 44/1= 20/10 * 20/1

کمد: 60/0= 40/0 * 50/1

 

مساحت مناسب: 3= 25/2 + 60/0

حداقل مساحت: 2= 44/1 + 60/0

مساحت ورودی: 3-2 مترمربع

 

فضای نشیمن

مبلمان شامل فضای پذیرایی (میز و صندلی ها)، فضای تماشای تلویزیون (مبل ها، میز و میز تلویزیون)، شومینه و فضای جلوی شومینه (صندلی راحتی)

بر طبق مساحت درج شده در نویفرت:

24 مترمربع برای 2 تا 4 نفر

26 مترمربع برای 5 نفر

28 مترمربع برای 6 نفر

 

آشپزخانه

فضای رفت و آمد و مبلمان شامل اجاق خوراک پزی، یخچال، سینک ظرفشویی و کابینت.

ابعاد اجاق خوراک چزی: 36/0=6/0 * 6/0

ابعاد یخچال: 36/0=6/0 * 6/0

ابعاد ظرفشویی: 20/1 = 6/0 * 2

کابینت با فرض طول 2 متر و عمق 60 سانتی متر: 20/1 = 6/0 * 2

فضای رفت و آمد با فرض 2 متر طول برای آشپزخانه: مناسب: 3= 50/1 * 2

حداقل: 40/2 = 20/1 * 2

حداقل مساحت: 50/5= 36/0 + 36/0+ 2/0+20/1 + 40/2

مساحت مناسب: 6= 36/0 + 36/0 20/1 + 20/1 + 3

مساحت آشپزخانه: 5/05-6 مترمربع

مساحت بدست آمده برای یک خانواده دو نفره بوده و بهتر است به ازای هر نفر 1 مترمربع به فضای آشپزخانه اضافه شود.

با موارد ذکر شده مساحت آشپزخانه به این صورت می باشد: 6 مترمربع برای 2 نفر

                                                                                         8 مترمربع برای 4 نفر

                                                                                         10 مترمربع برای 6 نفر

 

فضای نهارخوری

با احتساب 20/1 متر فضای حرکت در یک طرف

میز 4 نفره: 20/4 = 30/1 * (20/1 + 2)

میز 6 نفره: 8= (90/1 + 6/0) * (20/1 + 2)

مساحت فضای نهارخوری:

20/4 متر برای خانواده 2 تا 4 نفره، 8 متر برای خانواده 4 تا 6 نفره

 

اتاق های خواب

مبلمان شامل تحت یک نفره یا دو نفره، میز کار یا میز آرایش، کمد لباس و وسایل.

 

فضای لازم برای میز آرایش یا میز کار:

70/1= 1 * (20/1 + 50/0)

 

فضای لازم برای کمد ها با فرض طول 1 تا 2 متر طول برای کمدها و عمق 60/0 متر و فضای روبروی کمد به عرض 75/0 متر:

کمد 1متری: 35/1 = 1 * (75/0 + 60/0)

کمد 5/1 متری: 2 = 50/1 * (75/0 + 60/0)

کمد 2 متری: 70/2 = 2* (75/0 + 60/0)

 

فضای لازم برای تخت 2 نفره

50/10 = (20/1 + 2) * ( 75/0 + 80/1 + 75/0 )

 

فضای لازم برای تخت یک نفره:

50/7 =  (20/1 + 2) * ( 75/0 + 90 + 75/0 )

فضای لازم برای 2 تخت یک نفره

13 =  (20/1 + 2) * ( 75/0 *3 + 90 * 2 )

 

مساحت اتاق های خواب

اتاق والدین: تخت دو نفره، کمد 2 متری، میز آرایش. 90/14 = 70/1 + 70/2 + 50/10

اتاق 2 تخته: 2 تخت، کمد 5/1 متری، میز کار.     70/16= 70/1 + 2 + 13

اتاق 1 تخته: 1 تخت، کمد 1متری، میز کار          50/10= 70/1 + 35/1 + 50/7

 

حمام و توالت

وسایل موردنیاز شامل وان یا زیر دوشی، توالت فرنگی، توالت ایرانی، دستشویی

ابعاد توالت ایرانی: 60/0 * 40/0 متر

ابعاد توالت فرنگی: 75/0 * 40/0 متر

ابعاد دستشویی: 55/0 * 60/0 متر

 

فضای لازم برای سرویس بهداشتی با درنظر گرفتن توالت ایرانی و دستشویی

مترمربع 50/2 = (55/0 + 75/0) * 30/0 + 40/0 + 30/0 + 60/0+ 30/0)

 

فضای لازم برای حمام با درنظر گرفتن دستشویی، توالت فرنگی و وان

 مترمربع 20/5= (75/0 + 20/1) * (30/0 + 40/0 + 30/0 + 60/0 + 30/0 + 75/0)

 

انبار

مساحت موردنیاز به میزان لازم، حداقل 1 تا 2 مترمربع درنظر گرفته شود.

 

تراس

برطبق ابعاد بدست آمده از نویفرت:

3/6 مترمربع برای 1 تا 2 نفر

7 مترمربع برای 3 تا 4 نفر

9 مترمربع برای 5 تا 6 نفر

 
مساحت بدست آمده برای هر تیپ ویلا با درنظر گرفتن 20 درصد فضای ارتباطی:

ویلاها

فضاها

ویلای یک خوابه

ویلای دو خوابه

ویلای سه خوابه

ورودی

2

2

2

نشیمن

22

26

28

آشپزخانه

8

9

12

فضای نهارخوری

5

5

6

اتاق والدین

14

14

14

اتاق 2 تخته

-

15

16

اتاق 1 تخته

-

-

50/10

سرویس بهداشتی

50/2

50/2

50/2

حمام

50/5

50/5

50/5

انبار

50/1

50/1

50/1

تراس

8

10

12

مجموع

50/68

50/90

104

20 درصد فضای ارتباطی

50/13

19

21

مساحت موردنیاز

85

110

130

جدول 2: مساحت جز فضاها برای هر تیپ ویلا

 

پارکینک موردنیاز

فضای موردنیاز برای هر پارکینگ 5/2 * 5 مترمربع می باشد و تعداد موردنیاز برای هر واحد به شرح زیر است:

ویلای سه خوابه:            2  پارکینگ حداقل

ویلای دو خوابه:                        2  پارکینگ حداقل

ویلای یک خوابه:          1  پارکینگ حداقل

برای قسمت های مختلف توریستی با توجه به مشخص نبودن تعداد مراجعه کننده تاحد ممکن پارکینگ برای وسایل نقلیه مختلف درنظر گرفته می شود.

جدول 3: مساحت ویلاها

ردیف

نام فضا

زیربنای خالص

تعداد

زیربنای کل

1

ویلای یک خوابه A1

70

4

280

2

ویلای دو خوابه A2

85

8

680

3

ویلای سه خوابه A3

110

8

880

4

ویلای یک خوابه B1

95

8

760

5

ویلای دو خوابه B2

157

6

942

6

ویلای سه خوابه B3

50/177

6

1065

7

مجموع

700

40

4600

 


 

                                                                  

اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم عجل لولیک الفرج
+ نوشته شده     توسط ساده ایرونی آموزشی  |